Adieu au langage: dapper en intrigerend en bloedirritant

Adieu au langage

Regie: Jean-Luc Godard.
Met: Héloise Godet, Kamel Abdelli
70 min., in 6 zalen

Héloïse Godet als Josette in Adieu au Langage Beeld Wild Bunch
Héloïse Godet als Josette in Adieu au LangageBeeld Wild Bunch

Adieu au langage is een aanslag op de ogen. Met humor.

3D op z'n Godards. Dat is niet die gelikte stereoscopie van de Hollywoodblockbuster. Dat zijn grove scherptediepte-effecten en over elkaar schuivende beelden en teksten, die zo nu en dan het onmogelijke vragen van een blik en de ogen afzonderlijke kanten op dwingen, soms met komisch effect.

De Frans-Zwitserse cineast Jean-Luc Godard die met zijn debuut À bout de souffle (1960) een sleutelfilm van de nouvelle vague afleverde, en die de filmtaal vernieuwde, is ook op 84-jarige leeftijd nog niet uitgespeeld. Adieu au langage, zijn 39ste werk op speelfilmlengte, komt met een beginselverklaring, of waarschuwing, die kracht wordt bijgezet met een enkel omineus strijkakkoord. 'Al diegenen met een gebrek aan verbeelding verschuilen zich in de realiteit.'

Er komen personages voor in Adieu au langage, waaronder een kibbelende, veelal naakte man en een jonge vrouw, die aforismen uitwisselen: 'Een vrouw kun je geen pijn doen, ze kan je vervelen of doden, meer niet.' En er is een aandoenlijke hond, het beestje van Godard zelf. Godard doet niet aan plot, maar maakt het zijn kijkers wel makkelijker dan in zijn voorlaatste werk, Film socialisme (2010), waarin de ondertiteling opzettelijk afweek van wat er in de film gezegd werd.

Dat beeldessay werd deels opgenomen aan boord van het cruiseschip Costa Concordia, waar Godard het georganiseerde vermaak voor oudere toeristen vastlegde, zinspelend op het einde van de beschaving. Een profetisch gekozen decor, dat twee jaar later in de realiteit ten onder ging. Ook ditmaal tuft er zo nu en dan een toeristenschuit voorbij en vuurt Godard op het echec dat westerse samenleving heet. Taal schiet tekort, man en vrouw zullen elkaar nooit begrijpen, wat resteert is de hondenblik.

Godards eerste lange 3D-film, in Cannes bekroond met de juryprijs (ex aequo met Xavier Dolans Mommy), is het werk van een cineast die zich nog altijd verzet tegen elke aanname of veronderstelling van wat cinema is, of zou moeten zijn. Dat is zowel dapper en intrigerend als bloedirritant.

Niemand filmt zoals Godard. Toen niet en nu niet. Adieu au langage is een aanslag op de ogen, vol cynische plaagstoten waarachter je een filosofisch bouwwerk kunt vermoeden, of niet. Maar met humor. En een hond als troost.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden