Actrice Maria Kraakman: 'In Blue' vertelt het verhaal van een zwerfjongen in Roemenië

Een stewardess die zich ontfermt over een straatjongen: die rol kwam voor Maria Kraakman haast té dichtbij. En niet eens vanwege dat dakloze kind, die ellende drong pas na het filmen door.

Een stewardess en een zwerfjongen. Beeld RV

'Mag ik je huis zien?', vraagt Niku (15) in de film In Blue. Lin, stewardess, en hij, straatjongen, liggen op bed in haar hotelkamer in Boekarest. Zij geeft hem haar telefoon, hij scrollt langs de foto's van haar Amsterdamse appartement, dat zo uit een Ikeafolder lijkt te komen. 'Best klein', zegt zij. 'Drie kamers.'

Actrice Maria Kraakman (42), speelt de rol van Lin. Beeld RV

'Pas toen ik de film in zijn geheel zag, realiseerde ik me wat ze daar eigenlijk zegt: best klein', zegt actrice Maria Kraakman (42), die de rol van Lin speelt. 'In de scène daarvóór zitten we nota bene op zíjn woonplek, een donkere hoek van nog geen halve meter in een tunnel onder de stad. Opeens raakte het me dat je de wereld altijd vanuit je eigen perspectief ziet. Daar gaat de hele film over en toch drong ook bij mij pas na het filmen zijn kant van het verhaal volledig door.'

In Blue, vanavond en morgen op het Nederlands Film Festival in Utrecht gevolgd door een interview in de zaal met regisseur Jaap van Heusden, vertelt het verhaal van een zwerfjongen in Roemenië.

In Boekarest zijn er duizenden; ze hebben geen ouders die voor hen zorgen, leven in de metro en de tunnels van de stadsverwarming, stelen of dealen om aan eten te komen, snuiven verf om een glimp van een betere wereld te zien. Niku (prachtige rol van de 17-jarige Bogdan Iancu) is een van hen. Hij gooit zich voor de taxi - een bekende truc om aan geld te komen - waarin Lin zit, keurig in haar blauwe stewardessenpakje. Als ze haar vlucht laat schieten om met hem mee te gaan naar het ziekenhuis, vormt dat het begin van een aarzelende relatie tussen de twee. Is het vriendschap, liefde? Of ziet Niku in Lin vooral een wandelende portemonnee? En Lin op haar beurt, ziet zij in hem de zoon die ze niet heeft kunnen houden, zo blijkt gaandeweg uit de film?

Het idee voor de film kwam van scenarist Jan-Willem den Bok, die eerder in Rio de Janeiro en Oekraïne kinderen filmde die op straat moeten overleven. Het ene moment klom hij door een putdeksel hun wereld binnen, daarna vloog hij weer naar zijn comfortabele huis. Dat bracht hem op een script over een stewardess en een straatjongen - een groter contrast is nauwelijks denkbaar.

'Lin denkt, heel naïef, dat ze Niku gaat redden met haar sinaasappeltjes', zegt Kraakman. 'Maar ze komt ook bij haar eigen wond. De pijn die ze heeft weggestopt, herken ik. Al was het wel zoeken om een stewardess met zo'n masker van perfectie te spelen. Dat verzorgde, de bijna ongezonde volmaaktheid van zo'n vrouw met een losse knot en transparante nagellak - ik droeg drie laagjes tijdens het filmen, je ziet er niets van, maar het gaf mij het juiste gevoel voor de rol. Ze heeft ook zo'n zogenaamd persoonlijk interieur met spulletjes die ze van al haar reizen heeft meegenomen. Maar je voelt dat zij er niet is.'

Naar de pijn van haar personage hoefde ze niet te zoeken: Kraakman had zelf graag kinderen gewild, maar zal ze sinds een buikoperatie vrijwel zeker niet meer krijgen. 'Ik heb daardoor wel even getwijfeld over deze rol', zegt ze. 'Of eigenlijk: ik heb hem in eerste instantie een beetje afgehouden. Ik heb één keer auditie gedaan, wilde dat geen tweede keer doen. Ik dacht: als er iemand is die dit kan spelen, ben ik het. Dat moeten ze maar aannemen. Ik ga niet nog een keer mijn hele ziel en zaligheid weggeven in een kantoortje van Kemna Casting.'

Het is geen therapie, het is techniek, zegt ze over het spelen van het verdriet achter het masker. Maar het nam haar zo in beslag tijdens het filmen dat de volle werkelijkheid van het leven van jongens als Niku pas tot haar doordrong toen ze de film zag - dezelfde stomp in de maag die de bioscoopbezoeker krijgt.

'Je hart breekt van de omstandigheden waarin kinderen van soms pas 12 jaar moeten zien te overleven. De tunnel waarin Niku leeft, was nagebouwd op de set, maar ik kreeg de rauwheid wel mee in de metro waar we filmden. Het was doodeng door die tunnels te lopen. En dan was voor ons het treinverkeer stilgelegd. Op het station stond een oude vrouw de hele dag met haar gezicht tegen een verwarmingsbuis, zo koud was het. Het leek of ze staande stond te slapen. Gek, nu ik het vertel realiseer ik me pas wat ik allemaal heb gezien. En hoe ik me ervoor heb afgesloten om mijn werk te kunnen doen.'

De vraag die de film stelt is: kun je een ander helpen als je in wezen bezig bent jezelf te helpen? Kraakman: 'Je kunt hooguit iets delen, denk ik. Lin en Niku projecteren ieder hun dromen op de ander. Ze hebben iets bij elkaar te zoeken. Een tijdje met elkaar optrekken is al heel wat waard.'

In Blue staat op het programma van het Nederlands Film Festival in Utrecht en draait ook in de bioscoop.

Lees hier hoeveel sterren onze recensent de film geeft

In Blue had een simplistisch, moreel dubieus sprookje kunnen worden, maar het script doet niet aan valse romantiek. De chemie tussen Maria Kraakman en Bogdan Iancu geeft hun relatie geloofwaardigheid.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden