Interview Gaite Jansen

Actrice Gaite Jansen: ‘Bij acteren heb je over een groot deel macht, maar over een groot deel ook niet’

Beeld Frank Ruiter

Haar rol in de BBC-serie Peaky Blinders heeft deuren geopend voor actrice Gaite Jansen (27): ze speelt nu in de Amerikaanse serie Jett. Is Nederland nog interessant? 

Jett of Peaky Blinders?

Jett, dat heeft nog promotie nodig. Peaky Blinders, een misdaadserie van de BBC waarin ik een Russische gravin speelde, is zó populair, die promoot zichzelf wel.

Jett is een Amerikaanse serie en gaat over Daisy ‘Jett’ Kowalski, gespeeld door Carla Gugino. Zij wil de onderwereld achter zich laten, maar krijgt nog één opdracht van een berucht onderwereldfiguur. Mijn personage, ex-junkie Phoenix, is tijdens een gevecht in de gevangenis gered door Jett, en heeft daarom het gevoel dat ze voor altijd bij haar in het krijt staat.

‘Ja, er zitten heftige scènes tussen. Tijdens dat gevecht in de gevangenis werd ik in de douche door drie vrouwen bedreigd. Als ik niet deed wat zij wilden, zou het handvat van een gootsteenontstopper mij alle hoeken van de kamer laten zien.

‘Ik hou van vechten, zolang het gecoördineerd is. Met stuntvrouwen neem ik van tevoren uitgebreid de choreografie door. Dat is leuk en nooit bedreigend natuurlijk. Ik wist ook wel dat die gootsteenontstopper nergens heen ging.

‘Dat ik werd gecast voor Jett heeft ook te maken met Peaky Blinders. Sinds ik in het derde seizoen daarvan speelde, gaan er iets makkelijker deuren voor me open. Producenten en regisseurs vertrouwen je toch wat eerder als de BBC dat ook heeft gedaan.

‘Als Nederlanders horen dat ik in Peaky Blinders heb gespeeld, merk je wat een lief land wij hebben. ‘Wow, wat vet!’, zeggen ze dan. Echt zo’n Nederlandselftalgevoel. Ik heb het zelf ook: laatst zag ik in Amerika een grote poster met Katja Herbers. Dan ben ik zo trots, terwijl ik haar alleen ken van hoi en doei.’

Zenuwachtig of schaamteloos?

‘Phoenix is absoluut schaamteloos. In mijn eerste scène in Jett zong ik The Tide is High van Blondie, terwijl ik naakt op iemand lag. Als ik zo’n scène speel, probeer ik mijn schaamte zo veel mogelijk uit te schakelen. Dat lukt bijna altijd wel.

‘Van tevoren heb ik concrete afspraken gemaakt over mijn naaktscènes. Sinds #MeToo is er een intimiteitscoördinator bij. Zij moet ervoor zorgen dat de set een veilige omgeving is. Dat is goed, maar voorlopig ook onwennig en hilarisch. De regisseur en ik hadden nul moeite om over geslachtsdelen te praten, maar de coördinator stond er heel ongemakkelijk tussen.

‘Bij audities ben ik zenuwachtiger dan bij scènes, omdat ik daar moet balanceren tussen mijzelf en mijn personage. Je moet én jezelf verkopen als leuk persoon én je inleven in je rol. Soms gaat dat goed, maar soms schaam ik me toch erg. Want eigenlijk is alles wat er tijdens zo’n auditie gebeurt ge­nant. Er zitten vier mensen die zeggen: doe je kunstje maar. Vervolgens moet je als een circusaap laten zien hoe je je emoties op tafel kunt leggen. De kunst is daar niet al te veel over na te denken, maar soms loop ik toch knalrood weg.

‘Ik doe me graag nonchalant voor, maar eigenlijk ben ik een powernerd die op alles voorbereid wil zijn. Ik zie weleens acteurs op de set die hun tekst niet kennen. Dat vind ik zó onprofessioneel.’

Schrijven of zingen?

‘Dat zijn, om het kinderachtig te zeggen, mijn twee grote hobby’s. Ik kies schrijven. Dat kan ik altijd doen, ook als ik stil moet zijn. Ik schrijf gedichtjes, scripts, korte verhalen. Ik vind het leuk dat ik de baas ben over de tekst. Bij acteren heb je over een groot deel macht, maar over een groot deel ook niet.

‘Waar mijn verhalen over gaan? Over het leven, over gevoel. Het is allemaal zo vaag joh. Je kunt kijken op mijn Instagram, daar plaats ik soms gedichten.

‘Zingen en liedjes schrijven doe ik ook graag, maar ik heb nooit instrumenten bespeeld of muziekopleidingen gevolgd. Ik heb nu een gitaartje, waarmee ik Kabouter Plop-versies speel van liedjes die ik had kunnen maken als ik beter was geweest.’

Londen of Hollywood?

‘Hollywood, lekker warm. Maar ook vanuit carrièreperspectief. Volgens mij willen al die gekke arthouse-regisseurs met wie ik ooit wil werken, ook weleens een film in Hollywood maken.

‘Over het algemeen is er in Hollywood meer geld dan in Londen, al zal Peaky Blinders daarin een uitzondering zijn. Zeker nu Netflix sinds het vierde seizoen bij de productie betrokken is, zal het budget een stuk hoger liggen.

‘Het financiële verschil met Nederland is groot. In Amerika werk je in grote studio’s, er is veel meer tijd. Scènes worden uit meer hoeken opgenomen.

‘Waar ik het verder aan merk? Haha, aan mijn salaris! Met Peaky Blinders verdiende ik nog niet zoveel, maar met Jett is dat gelukkig verbeterd.

‘Mijn ideaal zou zijn dat ik vanuit Amerika kan werken en in Nederland aan vette projecten kan meewerken, zoals de serie Hollands Hoop.’

Meryl Streep of Carice van Houten?

‘Deze vraag kan ik niet beantwoorden. Je vraagt naar twee publieke personen, maar Carice ken ik persoonlijk. Ik heb haar leren kennen op mijn 15de, toen ik met haar speelde in een voorlichtingsfilm over seksueel misbruik.

‘Ze zijn allebei knallend goed. Dat Streep de queen of the world is, staat buiten kijf. Ik denk niet dat er ooit nog iets beters gaat komen dan haar rol in Sophie’s Choice. Ik vind het ook mooi dat Streep het in deze tijd zonder Instagram redt en dat ze ieder podium ten volle benut door politieke standpunten aan te kaarten.

‘Meryl Streep is de Meryl Streep van Amerika, maar Carice van Houten is de Meryl Streep van Nederland. Ik denk echt dat Carice bij de tien beste actrices van de wereld hoort. In Instinct, de nieuwe film van Halina Reijn, is ze weer een magneet. Als psycholoog in een tbs-kliniek sleurt ze je die film in.’

Amsterdam of Rotterdam?

‘Rotterdam. Amsterdam, waar ik nu woon, krijgt al te veel liefde. Bijna alles speelt zich daar af.

‘Tot mijn 13de heb ik in Rotterdam gewoond, daarna zijn we naar Driebergen verhuisd. Ik was een diehard Feyenoord-fan, totdat ik erachter kwam dat het me niet zoveel kon schelen.

‘Over mijn naam: mijn vader komt uit Overijssel. Daar is Gait een jongensnaam, een soort Gerrit. Dat wilden mijn ouders niet, maar Gaite (uitgesproken met een harde g, red.) vonden ze wel mooi. Zelf zou ik mijn kind nooit zo noemen. Het is een gedoenaam. In Nederland spreekt bijna niemand het goed uit. Sommigen kennen me al jaren maar noemen me nog steeds Gaite (met de g van game, red.). In Amerika zeggen ze Haite of Gayte.’

Werken met regisseur Sam Mendes of Mees Peijnenburg?

‘Ah, mijn vriend Mees natuurlijk. Mees Peijnenburg boven alles. Maar onze relatie is belangrijker dan een eventuele samenwerking. Dus ik zou het pas doen als ik het idee heb dat het een het ander niet in de weg zit.

‘Thuis hebben we het best veel over ons werk. Ik help hem met ideeën voor nieuwe films, hij helpt mij met rollen. Hij laat me daarin helemaal vrij. Dat klinkt normaal, maar de ervaring leert dat menig man mijn vak toch wel erg ingewikkeld vindt. Maar Mees springt van de daken van trots en enthousiasme als ik maandenlang met Cillian Murphy (hoofdrolspeler in Peaky Blinders, red.) ga werken.

‘Sam Mendes is regisseur van een van mijn favoriete films, Revolutionary Road, met Leonardo DiCaprio en Kate Winslet. De lijst van regisseurs met wie ik ooit nog zou willen werken, is oneindig lang. Sofia Coppola, Alejandro González Iñárritu, Sean Baker. Vroeger dacht ik altijd dat zij onbereikbaar zouden zijn, omdat zij in het buitenland werken. Nu denk ik: ja, dus?’

Gaite Jansen

1991  Geboren in Rotterdam

1997-2008  Jeugdtheater Hofplein

2009 Toneelschool Maastricht

2009  Lover of loser (film)

2010  In therapie (serie)

2011  170 Hz (film)

2013  Hoe duur was de suiker (film)

2014  Toneelgroep Amsterdam

2015  De stille kracht (theater)

2016  Peaky Blinders (serie)

2017  Line of Duty (serie)

2017   Hollands Hoop (serie)

2018  Ik weet wie je bent (serie)

2019  Jett (serie)

Gaite Jansen woont met haar vriend, regisseur Mees Peijnenburg, in Amsterdam.

Jett is te zien via Ziggo Movies & Series L.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden