Interview Michael Shannon

Acteur Michael Shannon: ‘Ik heb heel langzaam mijn eigen weg gevonden’

Michael Shannon in The Little Drummer Girl. Beeld The Little Drummer Girl

‘Iedereen vraagt altijd naar mijn grote doorbraak. Welke film? Welke rol? Dan zeg ik: geen idee waar je het over hebt. Niemand heeft me ooit de sleutels overhandigd van het acteursimperium. Ik heb heel langzaam mijn eigen weg gevonden.’

De Amerikaanse acteur Michael Shannon (44) – hij stelt zich voor als Mike – geldt zo’n beetje sinds de eeuwwisseling als voorname ster in de schaduw van Hollywood. Hij was uitmuntend als psychiatrisch patiënt die de schone schijn van de jaren vijftig doorbreekt in Revolutionary Road (Oscarnominatie in 2009), maniakaal als fundamentalistische droogleggingsagent in de HBO-serie Boardwalk Empire (2010-2014), griezelig innemend als schuilkelderbouwende onheilsprofeet in Take Shelter (2011) en voor de verandering eens lekker vet en luidruchtig als tegenstander van Superman in Men of Steel (2013). Maar één doorbraak? Daarvoor zijn die rollen wellicht te ontregelend, daarvoor is zijn verschijning mogelijk te markant, met die hoekige kaaklijn en het hoge voorhoofd dat steunt op de zware wenkbrauwen. Shannon is geen acteur waarvoor bioscoopbezoekers massaal een kaartje kopen, als is het altijd verheugend als hij weer in een film  opduikt.

Dat gevoel borrelt ook op bij de nieuwe BBC-prestigeserie The Little Drummer Girl, een in zes afleveringen vertelde verfilming van de gelijknamige spionageroman van John le Carré uit 1983 . Opvallend in The Little Drummer Girl zijn de stijlvolle regie van de Zuid-Koreaan Park Chan-wook (Oldboy) en de speelse en gelaagde vertolking van het Engelse supertalent Florence Pugh (Lady Macbeth) als dubbelspion Charlie. Shannons speelt spionnenleider Martin Kurtz, die namens de Israëlische geheime dienst  een complex complot optuigt om een Palestijnse bommenlegger te ontmaskeren. De rol van de onderkoelde, maar getraumatiseerde Kurtz is op zijn lijf geschreven.

Tijdens een interview in een hotelkamer in Londen zou Shannon een wat cynische of ongeïnteresseerde indruk kunnen wekken: hij converseert op mompelniveau, zijn blik consequent gericht op het koffiebekertje in zijn hand. Maar je kan het ook verfrissend noemen – zelden lijkt een groot acteur er op uit om de vermeende romantiek van zijn vak zo nadrukkelijk te ontkrachten.

In hoeverre was hij voor de opnamen bekend met de wereld van John le Carré? ‘Nul. The Little Drummer Girl is het eerste boek van hem dat ik heb gelezen – en pas nadat ik het aanbod had ontvangen om deze rol te spelen.’ En nu? ‘Ik speelde deze rol en toen ik klaar was ging ik door naar een volgende rol. Ik ben niet naar de boekwinkel gerend om al zijn boeken te kopen.’

De gelijknamige film uit 1984 dan, heeft hij die bewust wel of juist niet bekeken? ‘Flarden. Ik geloof niet dat die film als heel buitengewoon de geschiedenis is ingegaan. Ik denk overigens dat het serie-format beter bij het uitgebreide verhaal past.’ Kurtz werd destijds gespeeld door de Duitse acteerlegende Klaus Kinski. Zette dat Shannon wellicht extra op scherp? Wederom droogjes: ‘Nee. Het is wel een aardig toeval: Kinski en ik speelden beiden afzonderlijk van elkaar in een aantal films van Werner Herzog. Maar het is niet meer dan dat: toeval.’

Hij is er niet zo mee bezig, de filmwereld buiten zijn eigen werk. De realiteit, zegt hij, ‘maakt meer indruk dan mijn eigen optreden in een televisieprogramma’. Hij foetert op de Amerikaanse president (‘hoe is het mogelijk om te weten wat er in iemand omgaat als diegene nauwelijks gedachten lijkt te hebben?’), maakt zich zorgen over de opwarming van de aarde (‘in 2030 is mijn dochter 16 – het is oneerlijk dat iemand van 16 zich over zoiets zorgen zal moeten maken’) en keert soepel terug naar The Little Drummer Girl: de wijze waarop het Israëlisch-Palestijns conflict in de serie wordt verbeeld zou een voorbeeld kunnen zijn voor het beleid van wereldleiders, denkt Shannon.

‘Kurtz zet zijn vijanden schaakmat door empathisch te zijn. Zijn baas wil ze het liefst aan gort bombarderen, Kurtz probeert tot ze door te dringen. En ik ben groot fan van empathie.’

Hij blijft met Kurtz weg van de harde of verwarde personages die hij de afgelopen jaren zo mooi speelde. ‘Kurtz gelooft dat hij de wereld ten positieve kan veranderen. Bestaat er een nóg romantischere levensopvatting? Dit is een man die als jongetje in een concentratiekamp zat opgesloten. Hij verloor zijn hele familie, emigreerde naar Israël, werd vrijheidsstrijder, sloot zich aan bij de Mossad. En zo iemand zegt tegen zijn baas: laten we proberen onze tegenstanders te begrijpen.’

Is het niet vreemd, werpt een journalist op, dat zijn personage niet veel kwader of zelfs wraakzuchtig is? Verbaasde blik. ‘Er zijn zoveel emoties die verder reiken dan woede. Woede staat wat mij betreft ergens helemaal onderaan de ladder. Je wordt kwaad als je een in een restaurant een bord eten krijgt dat je niet hebt besteld, niet als je de Holocaust hebt overleefd. Kurtz moest leren omgaan met een diepgeworteld trauma. Om te voorkomen dat hij wegzakte in totale wanhoop creëerde hij in zijn werk een soort Matrix, een parallel universum, waardoor hij zelf weer kon geloven dat het mogelijk is om de wereld tot een betere plek te maken.’

Peinst. Ademt hoorbaar door zijn neus. ‘Anders weet ik niet waarom hij nog steeds in leven zou willen blijven.’

The little drummer girl, zesdelige serie te zien op NPO 2, elke vrijdag om 22.45 uur en op NPO Start (Plus).

Lees meer

Florence Pugh maakt grote indruk in The Little Drummer Girl (vier sterren)
The little drummer girl, een BBC-serie gebaseerd op de gelijknamige roman van John Le Carré uit 1983, gaat over een jonge Britse actrice die undercover gaat voor de Israeli’s om een Palestijnse terroristencel op te rollen – en haar rol zo goed speelt dat de Israeli’s (en de kijker) niet meer weten aan welke kant ze staat.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden