Nieuws Jussie Smollett

Acteur Jussie Smollett zette de aanslag op hemzelf in scène - waarom eigenlijk?

Het moest een daad van racistische en homofobe agressie lijken, maar acteur Jussie Smollett had de aanslag op hem zelf in scène gezet. Hoe links en rechts, zwart en wit, Trump-stemmers en lhbti’ers werden misleid door een tv-ster die meer salaris wilde.

Empire-acteur Jussie Smollet (midden) donderdag direct na zijn vrijlating uit de gevangenis in Chicago. Beeld AP

Hij schreef een cheque van 3.500 dollar aan de twee broers, onder vermelding van ‘training’. Ook gaf acteur Jussie Smollett zijn handlangers een briefje van 100 dollar om de benodigde spullen te kopen: bivakmutsen, handschoenen en rode petten. Alle details waren vooraf besproken. Op straat voor een broodjeszaak zouden de broers hem aanvallen, racistische en homofobe opmerkingen schreeuwen, een touw als een strop om zijn nek leggen en hem besprenkelen met bleek.

Zo zette Smollett een haatmisdrijf in scène, met als doel zijn salaris als acteur van Empire, een serie over de muziekindustrie in Chicago, op te krikken. Deze details bleken uit het politierapport dat gelekt werd aan roddelsite TMZ. Smollett riskeert een gevangenisstraf van 3 jaar wegens valse aangifte, een misdrijf. Ondertussen speelt hij rechts Amerika in de kaart, waar men sowieso al vindt dat de klachten over racisme overdreven zijn en dat de media te graag slachtoffers geloven.

Smollett is een acteur en zanger uit California, met een Joods-Russische vader en Afro-Amerikaanse moeder. Als kind speelde hij al in films, zoals The Mighty Ducks (1992). Zijn doorbraak beleefde hij met Empire, waarin hij een zanger speelt die uit de kast komt. Tegelijkertijd met zijn personage beleefde Smollett in 2015 ook zijn eigen coming-out in de talkshow van Ellen DeGeneres. Op sociale media valt hij vaak Trump aan en spreekt hij zich uit tegen seksueel overschrijdend gedrag en discriminatie.

Dreigbrief

Zijn dubieuze plan begon met een dreigbrief. Op 22 januari werd bij de studio van Fox, de producent van Empire, een boodschap bezorgd met uit kranten en bladen geknipte letters: ‘You will die black fag.’ Op de brief was een figuurtje getekend dat was opgehangen aan een boom. Ook was er een wit poeder overheen gestrooid. Het bleek vermalen ibuprofen te zijn.

Een week later maakte Smollett bekend dat hij was aangevallen door twee gemaskerde mannen op straat in Chicago. ‘This is MAGA country’, zouden ze geroepen hebben, een verwijzing naar de Trump-leus Make America Great Again. Een foto circuleerde van Smolletts gewonde hoofd. Velen reageerden verontwaardigd, onder wie twee democratische presidentskandidaten die het over een moderne vorm van lynchen hadden. Ook president Trump vond de aanval ‘afschuwelijk’.

Nadat er twijfels over het incident waren ontstaan, gaf Smollett een interview aan het ABC-nieuwsprogramma Good Morning America. Huilend vertelde hij dat hij hoopte dat zijn belagers gepakt zouden worden. Over de twijfelaars: ‘Als ik had gezegd dat het een moslim, een Mexicaan of een zwart persoon was, hadden ze me wel geloofd.’ Op de vraag waarom hij zijn telefoon niet aan de politie had gegeven, zei hij dat er privéfoto’s en andere persoonlijke gegevens op stonden.

Ondertussen was de politie via gegevens van een taxi-app twee verdachten op het spoor gekomen: de Nigeriaanse broers Olabinjo and Abimbola Osundairo, van wie een figurant is geweest in Empire. Zij bekenden dat het een vooropgezet plan van Smollett was. Sms’jes en telefoonverkeer bevestigden hun verhaal. Ook dook er een filmpje van een beveiligingscamera op van de broers die de bivakkenmutsen kochten. De makers van Empire hebben inmiddels aangekondigd om Smollett uit de serie te schrijven. 

‘Iedereen genaaid’

Rechtse commentatoren grijpen de hoax van Smollett aan om progressief Amerika en de ‘linkse’ media aan te vallen. ‘De epidemie van ‘hate crimes’ is verzonnen’, zei FOX News-presentator Tucker Carlson, die deze week groot in het nieuws was vanwege zijn botsing met de Nederlandse publicist Rutger Bregman. Aan zijn kijkers stelde Carlson de vraag: ‘Hoeveel gewelddadige racisten kent u zelf? Waarschijnlijk geen enkele.’ Trump twitterde dat Smollett tientallen miljoenen Amerikanen had beledigd met zijn beschuldigingen.

Eigenlijk heeft Smollett ‘iedereen genaaid’, zei komiek Trevor Noah in The Daily Show. De lhbti-gemeenschap wordt benadeeld, Trump-stemmers zijn boos en Democraten moeten hun woorden terugnemen. ‘Er is één voordeel’, zei Noah. ‘Dit begon als een verhaal waarin mensen Smollett haatten omdat hij zwart en gay is. Maar nu haten mensen hem omdat hij een klootzak is.’

Zelfontvoering Croiset

De geënsceneerde aanval op Jussie Smollett doet denken aan de zaak van Jules Croiset.  In 1987 wilde de acteur de opvoering van het Het vuil, de stad en de dood van R. W. Fassbinder voorkomen, omdat het een antisemitisch toneelstuk zou zijn. Croiset deed een valse bommelding, schreef fictieve dreigbrieven en zette uiteindelijk zijn eigen ontvoering in scène. Hij zou in Brugge een auto in gesleept zijn. In de buurt van Charleroi zou hij in een rioolbuis zijn gestopt. Hij zei dat hij zichzelf wist te bevrijden en daarna aangifte deed. Al snel merkte de politie dat zijn verklaring tegenstrijdigheden bevatte. Uiteindelijk bekende Croiset. 

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.