Acteren gaf het jongetje Gijs Blom een gevoel van volwassenheid

Talent van 2015: acteur Gijs Blom

Acteren gaf hem als jongetje een gevoel van volwassenheid. Dit jaar kwamen vier films uit met de 17-jarige Gijs Blom ( 135 punten). Hij kan goed huilen, al probeert hij altijd zo lang mogelijk te vechten tegen de tranen.

Gijs Blom: 'Ik hoor eerder van een regisseur: dat mag wel wat minder, dan: dat mag wel wat meer.' Foto Elza Jo

Toen acteur Gijs Blom (17) een paar jaar geleden auditie deed voor zijn eerste filmrol (Sonny Boy, 2011), begon hij tijdens een dramatische scène te huilen. Hij kan maar moeilijk uitleggen hoe hij dat voor elkaar kreeg. Alhoewel, bij de musical Ciske de Rat waarin hij als 10-jarige al speelde, lukte het hem ook bijna elke avond. 'In die voorstelling had ik dan net mijn moeder vermoord en moest ik in een hoekje op het podium een paar minuten niks doen. Je ziet alleen mijn verkrampte schoudertjes. Daar zat ik me drie minuten lang volledig op te vreten, mijn hoofd vol nare scenario's. Dat ik in een trein zat die ontspoorde, en iedereen was dood behalve ik. De ene avond ging het makkelijker dan de andere.'

Om Gijs Blom - verkozen tot acteertalent van 2015 - kon je het afgelopen jaar nauwelijks heen. Er kwamen vier films met hem uit (de coming-of-agedrama's Jongens en Nena, de Carry Slee-verfilming Pijnstillers, het komische drama Kankerlijers), voor zijn rol in Jongens werd Blom genomineerd voor een Gouden Kalf voor beste acteur.

Zijn carrière begon al veel eerder. Zijn moeder Marloes van den Heuvel is actrice en stemregisseur. Blom zat als jongetje bij Danny de Munk op schoot in de coulissen van de musical Titanic, zijn stem werd al op jonge leeftijd gebruikt voor tekenfilms. Op zijn 10de kreeg hij zijn eerste grote rol in de musical Ciske de Rat.

Grotemensenvak

Blom praat veel en heeft nogal uitgesproken ideeën over het vak. Acteren gaf hem als jongetje een gevoel van volwassenheid, zegt hij. 'Het is een grotemensenvak. Je hebt vooral te maken met grote mensen, die het doen en regelen en bekijken. Ik zat daar, als zo'n beetje het enige kind, tussen al die volwassenen en ze namen me serieus. Dat vond ik geweldig.' Zijn ultieme droom was voor de camera staan, want film is 'echt': 'Film is realistisch. Op het filmdoek zie je een gezicht twintig keer zo groot als in werkelijkheid. Het publiek ziet álles. Het spelen vind ik subtieler en moeilijker dan in het theater.'

Voor de telefilm Jongens kreeg Blom lovende kritieken. Terecht, want hij overtuigt in de rol van Sieger, een puber die worstelt met zijn gevoelens voor een jongen uit zijn estafette-team van atletiek. 'Dramatische scènes vind ik het leukst om te spelen en ze lukken daarom ook vaak goed. Ik hoor eerder van een regisseur: dat mag wel wat minder, dan: dat mag wel wat meer. Ken je dat gevoel, dat je boos bent op iemand en je wilt níét huilen, maar op een gegeven moment voel je toch dat de tranen komen? Als ik dát gevoel krijg, dan denk ik: oké, nú inzetten! Maar ik kan ook besluiten om het niet te doen, want zo lang mogelijk vechten tegen de tranen is vaak mooier dan voluit brullen. Nu ik het zo zeg: als ik speel, kan ik kiezen of ik wel of niet ga huilen. Maar als de regisseur zegt: 'Doe het!', dan denk ik: hoe de fuck ga ik dit voor elkaar krijgen? Hoe deed ik dat bij de vorige take?

'Het moeilijkst vind ik heel simpele dingen. Als de regisseur zegt: 'Ga zitten en pak je handschoenen.' Dan ga ik te veel nadenken. Dan pak ik mijn handschoenen op en denk ik: nee man, dat ging veel te random. Had ik niet eigenlijk even eerst naar die handschoenen moeten kijken? Als de kijker mag zien dat ik ergens hard over nadenk, kan ik lekker mijn gang gaan. Maar als het er nonchalant uit moet zien, dan geloof ik mezelf helemaal niet. Gast, hoe jij die handschoenen pakt, zo ongeloofwaardig!'

Sigrid ten Napel. Foto ANP

2 Sigrid ten Napel 104 punten
Regisseur Diederik van Rooijen over Sigrid ten Napel (regisseerde haar in de dramaserie Penoza):

'Ziggy, zo noemen we haar op de set. Of Psychogirl, maar dat had puur te maken met haar rol. Ze speelt de oudste dochter van hoofdrolspeelster Carmen, een puber met een bipolaire stoornis. Dus als Psychogirl naar de set kwam, wisten we dat we vuurwerk konden verwachten. Dat is een van de grote talenten van Sigrid, ze kan imploderen en exploderen. En dan op zo'n manier dat je het ook gelooft. Iedereen kan schreeuwen, maar bij haar voel je de pijn die erachter schuilt. Ze is een klein meisje met een enorme kracht. Behalve dat ze goed kan acteren en echt kan transformeren in haar spel, houdt de camera van haar. Iets wat niet iedereen is gegeven. Ze heeft een heel filmisch gezicht: klassiek, symmetrisch en met krachtige ogen. Ze heeft een tijdloos voorkomen, waardoor ze met de juiste kleding in elk tijdperk zou passen. Sigrid gaat internationaal doorbreken, dat kan bijna niet anders.'

Spontaan

Hoe werkt dat in de praktijk? Om dat te onderzoeken kijken we samen een scène uit de film Jongens. Sieger (Gijs Blom) heeft met Mark (Ko Zandvliet) gezoend, maar weet geen raad met zijn gevoelens en dat geeft spanning tussen de jongens, die teamgenoten zijn en trainen voor het NK estafette. In de scène die we bekijken, zit Sieger na de training in de kleedkamer. Mark komt om duidelijkheid vragen over zijn gevoelens.

'We draaiden deze scène op de verjaardag van regisseuse Mischa Kamp. Ik had een cadeautje gekocht, maar ik dacht: het leukste cadeau is natuurlijk dat het een goede draaidag wordt. Deze scène gaan we vlammen. Ik wist dat dit een belangrijke scène is, omdat mijn personage voor het eerst met zijn wisselvallige gedrag wordt geconfronteerd: het ene moment geeft hij te kennen dat hij superverliefd is op Mark, het volgende moment negeert hij hem compleet. Het moeilijke is dat er totaal geen actie zit in de scène en bijna geen tekst. In het script begon het met een bidon die ik tegen de muur gooi, maar die is eruit gehaald in de montage. Nu ga ik zitten en trek geïrriteerd een draadje van mijn shirt. Ik zag dat touwtje en dacht: dat is irritant op beeld, dus ik trek het eraf en blijf in de scène. Een lucky shot. Als regisseur kun je dat niet van tevoren bedenken. Dat werkt goed, het maakt het spontaan en echt. Sindsdien heb ik geprobeerd dit soort hele kleine spontane dingen vaker te doen. Ik ben daar op die kleedkamerbank erg aan het nadenken. Ik vul mijn hoofd met hoe Sieger zich op dat moment voelt. Wat ik aan de kijker wil overbrengen, dat speel ik niet, maar probeer ik in mijn hoofd te laten gebeuren.'

Ongemakkelijk

'Sieger is geen stereotiepe gay, trouwens. Hij is eerder een hetero die verliefd wordt op een jongen. We wilden niet dat je als kijker meteen denkt: aha, hij is homo! Maar er zijn wel kleine dingetjes, als zijn broer en hij op Vaderdag een cadeautje geven op bed, gaan zijn broer en vader stoer en mannelijk met elkaar stoeien. Sieger voelt zich daar ongemakkelijk bij. Ik heb ook een loopje in de film. Waarschijnlijk heeft niemand het meegekregen, maar ik loop bedachtzaam. Ik ben een atleet en ik train al jaren op looptechniek, dus ik loop rustig, met mijn schouders recht. Ik heb mijn lichaam perfect onder controle, ik maak geen onverwachte bewegingen, ik struikel niet. Op die subtiele dingen kon ik ook bij deze scène terugvallen.

'Maar het ging slecht! Mijn tegenspeler Ko en ik voelden ons zo ongemakkelijk. De scène ís ook ongemakkelijk, dus misschien werkt het daarom toch. En de regisseuse zei later: 'Deze scène is ook gered door de montage.' Ik doe natuurlijk wel wat je ziet op beeld, maar je kunt veel magie toevoegen in de edit, daar ben ik doodeerlijk in. De weinige dialoog die erin zat, is er bijna helemaal uitgehaald. Dat maakt het sterk.'

Elise van 't Laar (rechts) Foto x.

Actrice en regisseur Tamar van den Dop over Elise van ’t Laar (regisseerde haar in de film Supernova):

'Toen ik met Elise werkte voor Supernova was ze net van school af en nog wat onzeker en zoekend. Tegelijkertijd vond ik haar heel gevoelig. Ze is een speler die iets achterhoudt, ze heeft een geheim. Tijdens de auditie viel ik als een blok voor haar. Wat ze deed was sterk, waarachtig en sensueel. Er was ook een enorme chemie tussen haar en Gaite Jansen, de hoofdpersoon. Elise moest een meisje spelen dat niet makkelijk praat, dat wat bonkig is in haar emoties. Dat zocht ze op, ik ken niemand die zo mooi haar zinnen niet af kan maken als Elise. Ze is ook erg intelligent, ze heeft humor, stuurt haar emoties naar waar de scène heen moet en daarbinnen speelt ze het heel echt. Door Moeder Natuur is ze ook nog bedeeld met een prachtig lichaam en een heel eigen, natuurlijke schoonheid. Ze heeft de looks van een Franse filmster. En het talent.’

Eindexamen

Blom doet eindexamen vwo en heeft besloten dit schooljaar geen films te maken. Dat was moeilijk, want na zijn successen kreeg hij veel aanbiedingen. 'Ik heb audities moeten afzeggen, met pijn in het hart. Maar het kan niet anders, ik wil gewoon van die school af. Maar het is ook niet helemaal eerlijk wat ik nu zeg, want ik heb mijn profielwerkstuk wel zo weten te draaien dat ik een korte film maak, die we op YouTube gaan zetten.

'Als ik dat papiertje maar heb. Met de cijferlijst van nu zou ik slagen, niet met overweldigende cijfers, maar ik hoef ook geen hoge cijfers, want niemand wordt er blij van als je mij naar de universiteit stuurt. Volgend jaar wil ik een tussenjaar nemen. Niet om te reizen, ik hoef niet naar mezelf op zoek in Thailand. Ik wil zo veel mogelijk filmen. Ik wil weten hoe het is om elke dag op een set te staan zonder dat je 's avonds nog huiswerk moet maken.'

Volgens: Willemien van Aalst (Nederlands Film Festival), Ido Abram (EYE), Robert Alberdingk Thijm (scenarioschrijver), Anton van Amersfoort (De Keizer), Bor Beekman (de Volkskrant), Berend Jan Bockting (de Volkskrant), Doreen Boonekamp (Nederlands Filmfonds), Ger Bouma (Nederlands Filmfonds), Peter van Bueren (filmcriticus), Gerhard Busch (Cinema.nl), Mark de Cloe (regisseur), Esther van Driesum (consultant), Nasrdin Dchar (acteur), Ally Derks (IDFA), Kees Driessen (journalist), Sandra den Hamer (EYE), Jan Pieter Ekker (vormgever & copywriter), Elske Falkena (Elskes Kast), Emile Fallaux (journalist & programmamaker), Frans van Gestel (Topkapi Films), Janusz Gosschalk (Kemna Casting), Belinda van de Graaf (Trouw), Peter de Haan (Dutch FilmWorks), Leo Hannewijk (Film by the Sea), Matthijs van Heijningen (producent), Chris Helt (NU.nl), Boyd van Hoeij (recensent), Pauline Kleijer (de Volkskrant), Martin Koolhoven (regisseur), Rolf Koot (producent), Claudia Landsberger (consultant), Dana Linssen (journalist), Krijn Meerburg (LantarenVenster), René Mioch (FCCE), Dorien van de Pas (Nederlands Filmfonds), Alex de Ronde (Het Ketelhuis), Ronald Rovers (journalist), Gabrielle Rozing ('t Hoogt), Kirsten Ruber (Go Short), Paul Ruven (Talent United), Monique van Schendelen (MVSP), Noortje van de Sande (Herrie), Ronald Simons (EYE), Floortje Smit (de Volkskrant), Jules van den Steenhoven (Dutch Academy for Film), Jim Taihuttu (Habbekrats), Ernie Tee (Nederlandse Filmacademie), Kevin Toma (de Volkskrant), Marco Weijers (De Telegraaf), Ab Zagt (Algemeen Dagblad).

Hoe is het nu met... Sanne Vogel?

Een 'superleuk jaar dat meer dan ooit' in het teken stond van film, dat was 2014 voor Sanne Vogel. In maart ging haar eerste speelfilm als regisseur in première: de romantische komedie Hartenstraat. De film trok 400 duizend bezoekers. Recensies verschilden enorm. In de Volkskrant stond dat 'eigenheid miste'. Vogel: 'Ik kreeg een linkse tik op mijn commerciële vingers, omdat mijn korte films veel artistieker zijn. Het merendeel van de recensenten was trouwens enthousiast. De bedoeling van Hartenstraat was niet om me artistiek te bewijzen, maar om me technisch te kunnen ontwikkelen en een film te maken voor het grote publiek zonder subsidie.' Aanbiedingen heeft Vogel in ieder geval genoeg. Op dit moment ontwikkelt ze twee films en misschien een serie. 'Soms mis ik het theater een beetje, maar alle ideeën die nu naar boven komen zijn films.' (Mieke van Dixhoorn)

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.