Profiel Djaga Djaga

Achttien jaar de cel in, maar Djaga Djaga blijft ‘gewoon lekker’ muziek droppen

De veroordeelde rapper Djaga Djaga nam zijn hit Ride or Die op in de gevangenis. Welke rol speelt zijn onderwereldimago bij het succes? En: mág dat eigenlijk wel, muziek uitbrengen vanuit de cel?

Djaga Djaga, ook bekend als Jason L. Beeld Tzenko Stoyanov

Het is begin maart als Djaga Djaga op radiostation FunX wordt geïnterviewd. Presentator Fernando Halman feliciteert de rapper ermee dat zijn nummer Ride or Die goud heeft gehaald, oftewel drie miljoen keer gestreamd is. ‘Thanks man, bro’, zegt die. ‘Het is een heerlijk gevoel. Mijn eerste gouden plaat.’

Het zou een interview uit vele kunnen zijn, zoals dagelijks gevoerd op de radio, maar ‘het is niet zomaar een gouden plaat’, zegt Djaga Djaga. En het is niet zomaar een interview. De rapper zit in de gevangenis, waar hij ook zijn muziek heeft opgenomen.

Wilt u dit artikel liever beluisteren? Hieronder staat de door Blendle voorgelezen versie.

‘Ik ben de eerste Nederlandse rapper die vanuit de gevangenis goud gaat’, zegt hij. ‘We gaan de boeken in, man.’ Halman noemt het ‘ongelooflijk hoe powerful muziek is’. De rapper gaat ‘gewoon lekker door met muziek droppen’, zegt Halman, zelfs veertien jaar cel houdt hem niet tegen.

Wat Halman er niet bij zegt, is waarom Djaga Djaga, ook bekend als Jason L., zo lang in de cel zit.

De 26-jarige Amsterdammer is veroordeeld voor betrokkenheid bij een liquidatie. In de nacht van 9 mei 2016 lokt hij Abderrahim ‘Appie’ Belhadj, een 29-jarige Rotterdammer die een half jaar eerder informant was in een politieonderzoek, met 96 appjes naar een portiek van de flat Kikkenstein in Amsterdam-Zuidoost. Daar is een feestje met drie gewillige vrouwen, volgens L.

‘Breng viagra’, appt hij naar Belhadj, nadat ze elkaar eerder die avond in de Amsterdamse club Air zijn tegenkomen. ‘Oké’, antwoordt die, ‘stuur adres’.

Maar er is helemaal geen feestje. Op het moment dat Jason L. de berichten stuurt, zit hij in de auto naar Rotterdam. Op het adres dat hij aan Belhadj doorgeeft, staat een schutter klaar die Belhadj met negen kogels doodschiet. De rechtbank acht bewezen dat L. een bepalende rol heeft gespeeld in de liquidatie en dus medepleger is.

In het hoger beroep dat L. had aangespannen, is de celstraf eind maart door het Gerechtshof verhoogd van veertien naar achttien jaar, waarbij eerdere veroordelingen voor het medeplegen van een poging tot moord en diefstal met geweld zijn meegewogen. ‘Al met al rijst het beeld op’, aldus het hof, ‘van een geharde, niet te verbeteren, gewetenloos opererende crimineel.’

Op het moment dat het hof het vonnis uitspreekt, staat Ride or Die in de top-50 van meest gestreamde nummers van Nederland op Spotify. Inmiddels is het nummer daar 11,4 miljoen keer beluisterd; ook is het al 3,5 miljoen keer bekeken op YouTube. Het album 11:55 piekt op nummer 2 van de Dutch Album Top 100. De tracks lopen uiteen van gangstarap en feestelijke reggaeton tot r&b-liedjes over een gebroken liefde. 

Onderwereldimago

Het succes van Djaga Djaga roept meerdere vragen op. Hoe is de rapper zo groot geworden en welke rol heeft zijn onderwereldimago daarbij gespeeld? Hoe lukt het hem om vanuit de gevangenis muziek op te nemen en uit te brengen? En: is dat wel toegestaan? 

Djaga Djaga groeit op in een crimineel milieu in Amsterdam-Zuidoost, zegt hij vaak in zijn teksten en interviews. Uit Intro: ‘M’n moeder zat in de bricks (pakketten drugs, red.). M’n vader die is een killer, ben een heel eng kind. M’n eerste shoot-out, ik was 14, young gangbanger.’ En: ‘Levensles, dingen die ik rap die leef ik echt.’

Op zijn 14de begint hij al met rappen. Vanaf 2008 maakt hij deel uit van Green Gang, een rapgroep uit de Bijlmer die onder meer bestaat uit de rappers F.I. en Scarface. Op zijn 15de wordt Djaga Djaga, die zich dan nog JayJay noemt, uitgeroepen tot talent van de week door 101Barz, het hiphopplatform van BNN. 

Later zal hij nog vaak langskomen bij 101Barz, waar hij rapsessies opneemt die tot de best bekeken filmpjes van het kanaal horen. Samen met F.I. wappert hij met dikke stapels bankbiljetten in de studio. ‘Gekkenhuis hier zo’, zegt presentator Rotjoch, terwijl hij briefjes van 100 euro oppakt. ‘Kijk eens wat hier ligt.’

In het hiphopwereldje is zijn bekendheid groot, maar in de hitlijsten dringt Djaga Djaga niet echt door, deels omdat rap in die jaren nog niet zo populair is als nu en de kloof tussen mainstream en de straat nog groot is. Vanaf het begin van zijn carrière werkt hij samen met gevestigde rappers, zoals Negativ, Kempi en Hef.

Bajes of doodskist

Terwijl hij als rapper carrière maakt, blijft Jason L. met justitie in aanraking komen. In 2009 rijden drie Green Gang-leden met een Cadillac een Golf klem en beginnen te schieten met semiautomatische wapens. Wonderbaarlijk genoeg overleeft iedereen het. L., ten tijde van de schietpartij 17 jaar, wordt veroordeeld tot twee jaar jeugddetentie.

Als hij vrijkomt, maakt hij in 2013 in samenwerking met het Amsterdamse stadsdeel Zuidoost het nummer Kijk naar mij, een waarschuwing voor de verleidingen van straatcriminaliteit. In de clip zijn straatroven te zien. ‘Ik heb geleerd van mijn fouten’, rapt hij. Aan het eind staat de tekst in beeld dat misdaad maar twee uitkomsten heeft: ‘de bajes of een doodskist’.

Toch weet hij zich niet te ontworstelen aan geweld en criminaliteit. Bij een moordaanslag op zijn vriend Ruciano Caupain wordt L. in 2014 geraakt in zijn onderrug. De kogel zit zo dicht bij zijn ruggengraat dat verwijderen onmogelijk is. ‘Vier bullets caused twee holes’, rapt Djaga Djaga over de keren dat hij beschoten is, ‘één zit er nog in.

Hij wordt veroordeeld voor afpersing, bedreiging en witwassen en is verdachte in de zaak rond de liquidatie van crimineel Vincent Jalink. In 2015 wordt in Osdorp een vergismoord gepleegd; de politie vermoedt dat L. het beoogde doelwit was.

In veel van zijn nummers verwijst hij naar de zaken tegen hem. De videoclip van Ze zeggen begint met een nieuwsitem over de moord op Caupain. ‘Ze zeggen ik droeg Glock toen op de A4’, rapt hij. ‘Kreeg vrijspraak, maar ze zuiverden m’n naam niet. Ze zeggen in 2009 waren er vijftig bricks, in handen van Green-members, man dat is lijpe shit.

In de videoclip van Leven Lang, een nummer waarop ook de populaire artiest Frenna te horen is, achtervolgt een schutter een man door de Bijlmer. Uiteindelijk wordt hij geliquideerd. Djaga Djaga rapt: ‘Young nigger uit de ghetto, man ik represent. Vijf shoot outs, bijna dead in een car accident. Van me negen levens zijn niet veel over. Did a lot of shit, for this lifestyle in een Range Rover.

Grote  namen

Op zijn nieuwe album 11:55 werken weer grote namen mee, zoals Glen Faria en Boef, die rapt op Wine Remix: ‘En Djaga maakt meer hits in de cel dan jij buiten doet.’ Beide artiesten staan onder contract bij Spec, het managementbureau van Ali B. Op een verzoek op commentaar wordt niet gereageerd.

Het lijkt erop dat dit soort samenwerkingen voor beide partijen aantrekkelijk zijn: Djaga Djaga kan meeliften op de populariteit van bekende rappers, die zich op hun beurt weer associëren met de onderwereld en alle straatromantiek die daarbij hoort. Onder clips staan vaak commentaren over hoe ‘real’ Djaga Djaga is: ‘Enige rapper die geld gemaakt heeft met drugs’.

De videoclips van Djaga Djaga worden uitgebracht op het YouTube-kanaal van het Rotterdam Airlines, naast TopNotch en Noah’s Ark een van de grootste urbanlabels van Nederland. ‘We bieden hem alleen een platform voor zijn video’s’, zegt eigenaar Luciano Winter. ‘Verder bemoeien we ons niet met de muziek.’

Winter ziet er geen bezwaar in een gedetineerde een podium te geven. ‘Ik weet niet alle details van zijn zaken, maar waar het mij om gaat, is dat hij zijn straf uitzit. Iedereen heeft het recht om kunst te maken en zijn talent te benutten. Er zijn veel mensen benieuwd wat Djaga Djaga te vertellen heeft. Een goed verhaal vindt altijd een platform.’

Hoe de rapper precies zijn muziek opneemt, weet Winter niet. ‘Ik heb gehoord dat het via de telefoon gaat.’ Tegen RTL Nieuws heeft de halfbroer van L., die in de videoclips de stand-in van Djaga Djaga speelt, ook gezegd dat de raps worden opgenomen met de telefoon. Via een privébericht op Instagram zegt hij niet te willen meewerken aan dit profiel.

In principe staat het gedetineerden vrij kunst te maken en te verkopen, laat een woordvoerder van het ministerie van Justitie en Veiligheid weten, ‘mits deze uitingen niet strijdig zijn met het doel van de vrijheidsbeneming’. Over die afweging kan ze in het geval van Djaga Djaga niets zeggen.

In maart werden er Kamervragen over Djaga Djaga gesteld door PVV’er Gidi Markuszower. ‘Hoe is het mogelijk dat een koelbloedige moordenaar de gelegenheid heeft en over de middelen beschikt om een hit te maken in de gevangenis, en hierover ook nog eens een interview kan geven op de radio?’ Tot op heden heeft Sander Dekker, minister voor Rechtsbescherming, niet geantwoord.

De advocaten van Jason L. willen voor dit artikel geen vragen beantwoorden. FunX-presentator Fernando Halman reageert eveneens niet op e-mails. Zijn interview met Djaga Djaga zou tot stand zijn gekomen via voice notes, die diens advocaat Manon Aalmoes doorstuurde, aldus een woordvoerder van de NPO in De Telegraaf.

Ondertussen blijft de ster van Djaga Djaga rijzen, terwijl Jason L. zelf nog vele jaren vastzit. ‘Free the realest’, schrijven fans veelvuldig onder zijn Instagram-berichten en YouTube-video’s. De cel is ‘geen hotel’, zegt de rapper op FunX. Daar gaat zijn nummer Hou Hoop over: ‘Geen vooruitzicht, zie het somber in. Een uur daglicht, daarna 23 uur het donker in.

Muziek vanuit de cel

Djaga Djaga staat in een rijke traditie van artiesten die een plaat opnamen vanuit de gevangenis. Amerikaanse rappers als Gucci Mane, Max B en Tony Yayo gingen hem voor. Maar ook de Noorse metalartiest Varg Vikernes, veroordeeld voor moord en het in brand steken van kerken, nam in de jaren negentig als Burzum met een synthesizer (het enige instrument dat hem werd toegestaan) twee duistere albums op in zijn cel. De zanger van punkrockband Bad Brains nam in 1986 de vocalen van het nummer Sacred Love op, terwijl hij in de gevangenis zat voor het bezit van marihuana. Bobby Beausoleil, die in 1969 deel uitmaakte van de beruchte Manson Family, heeft meerdere albums uitgebracht tijdens zijn levenslange celstraf.

Hiphop zwaait de scepter in Nederland

Noorderslag in Groningen bewees afgelopen januari één ding: de hiphop heerst.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.