Achterbuurtboek met griezelig randje

Philip stapt in de verkeerde metro en wordt op de terugweg herkend door een stel joelende straatkinderen die hij nog nooit heeft gezien....

Hij of ik, het derde jeugdboek van Dirk Weber (1965), is een grimmige variant op het klassieke sprookje van de prins en de bedelaar. Philip woont in een chique appartement ‘op Zuid’, Olaf met een gescheiden moeder in een armoedige flat ‘op Noord’. Olaf, die altijd om geld verlegen zit, wil best ruilen met Philip. Maar die is vooral nieuwsgierig naar hoe het kan dat hij een tweelingbroer heeft waar niemand hem ooit over heeft verteld.

Als zijn ouders zonder hem op vakantie gaan, heeft Olaf hem steeds vaker nodig. Eerst als alibi voor een winkeldiefstal, later om een verdacht pakketje te bewaren. Als tegenprestatie leert hij Philip rijden op een ‘geleende’ brommer en breekt hij ongevraagd de neus van diens ergste plaaggeest op school. Al snel beseft Philip dat hij van deze achterbuurtvariant van zichzelf af moet. Maar hoe?

Hij of ik lijkt een sociaal-realistisch jongensboek over tieners die te weinig aandacht krijgen en op het slechte pad raken, maar ontpopt zich als een verrassend gemene thriller met een griezelig randje. Pas in de laatste hoofdstukken komt de lezer erachter op het verkeerde been te zijn gezet.

Weber maakt indruk met korte, geconcentreerde zinnen. Ieder detail is relevant en zelfs aan de beschrijving van de inhoud van een koelkast weet hij een zekere beladenheid te geven. Hier is een verteller aan het werk die weet dat alles in zijn verhaal klopt.

En dat is een enorme vooruitgang, want tot nu toe leek Weber een auteur die onnodig moeilijk doet. Zijn debuut Kies mij! (2005) en het daarop volgende Duivendrop (2008) waren bovenmatig geconstrueerd en konden niet langer dan enkele hoofdstukken boeien. Nu is het hem gelukt om een glashelder jongensboek te maken dat een feest is om te lezen.

Er is maar één ding jammer, en dat is dat hij het niet veel dikker heeft gemaakt. Philip laat zich kussen door het meisje van Olaf, maar de anders bloedlinke messentrekker doet er niets mee. En waarom maakt Olaf overal misbruik van, maar niet van Philips oma, die hij moeiteloos haar pensioentje had kunnen aftroggelen?

We moeten kennelijk meteen inzien dat Olaf Philip stiekem wel degelijk waardeer. Hij en ik had nóg beklemmender gekund. Je zou ook willen dat Weber niet zo netjes was als Philip, maar af en toe schaamteloos theatraal uitpakte, zoals Olaf.

Maar een echte tekortkoming is dit zeker niet. Weber heeft het er in tegenstelling tot griezelende generatiegenoten zoals Tanneke Wigersma (Spiegelmeisje) en Daan Remmerts de Vries (Bernie King) goed vanaf gebracht. Hij geeft alles zijn plaats in de plot, die toewerkt naar die ene verrassende wending. Met een zeer geslaagd resultaat.Pjotr van Lenteren

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.