Achter de laatste brug

Ooggetuigen vertellen over de oorlogsellende in de Gelderse vallei

Robin te Slaa

Na de mislukking van de Slag om Arnhem in september 1944 brak voor de bevolking van de Gelderse vallei een periode van ongekende misère aan. Ongeveer tweehonderdduizend mensen tussen Arnhem en Rhenen werden uit hun woningen verdreven. Blokker vertelt het verhaal van de evacués en de mensen die hun onderdak boden. Of juister geformuleerd: hij laat verschillende ooggetuigen hun verhaal doen.

Natuurlijk is de gehanteerde methode van oral history niet zonder risico's. Onbewust herzien wij onze herinneringen op basis van later verworven kennis of meningen. Niettemin vormen de interviews een prachtige caleidoscoop aan persoonlijke verhalen. Zij maken duidelijk hoe ingrijpend oorlog het alledaagse leven van mensen ontregelt. Evenals tijdens de mobilisatie werden opnieuw delen van het land onder water gezet en boerderijen opgeblazen die in het schootsveld lagen. Sommige daarvan waren kort na mei 1940 herbouwd. Aandoenlijk is het verhaal van de toen 17-jarige Cornelis van Waal die een leeftijdsgenoot zegt dat deze zich moet overgeven. De aangesprokene is een doodsbange, Duitse adolescent behorende tot Hitlers laatste lichting kanonnenvoer. Zijn vader had hem opgedragen zich dood te vechten. Blokker combineert zijn vlotte pen met empathie voor de beschreven personen en een scherp oog voor petite histoire.

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden