Academy bekroont eigenzinnigheid

‘Kunt u de enveloppe er nog eens goed op nakijken?’ Martin Scorsese, zondagnacht geprezen met de Oscar voor beste regie, accepteerde de onderscheiding met milde spot en de nodige nervositeit....

Vijf maal was hij eerder genomineerd – voor onder meer Raging Bull en Goodfellas. Nog nooit won hij. Met zijn prijs voor The Departed, die ook werd bekroond als beste film, poetsten de keuzeheren en –dames een omissie in de filmgeschiedenis weg.

De 79e editie van de Oscaruitreiking had voor het establishment van Hollywood een happy end. Want de belangrijkste winnaar was een grote Hollywoodproductie, al haalden de makers van The Departed – in totaal vier Oscars - hun idee en hun inspiratie uit Hong Kong; The Departed is een bewerking van de Aziatische hit Infernal Affairs.

Buitenlandse invloed
De invloed van buitenaf liet zich dit jaar in grote mate gelden. Genomineerde films als Babel en The Queen en de film waarin de winnaar van de Oscar voor beste mannelijke hoofdrol glorieert - The Last King of Scotland – hebben hun oorsprong buiten Hollywood.

Dat geldt ook voor de Mexicaanse productie Pan’s Labyrinth van Guillermo del Toro. Deze genrefilm, die binnenkort op het Amsterdam Fantastic Film Festival zijn Nederlandse première beleeft, ging er zelfs vandoor met drie Oscars.

Verder waren er genomineerden uit Spanje (Penelope Cruz), uit Benin (Djimon Hounsou), Engeland (behalve Helen Mirren ook Kate Winslet en Judi Dench), Japan (Rinko Kikuchi), Mexico (Adriana Barraza) en Australië (Cate Blanchett).

Ook Little Miss Sunshine – bekroond met Oscars voor beste mannelijke bijrol (Alan Arkin) en origineelste scenario (Michael Arndt) - komt van buiten; deze film, een komedie over outcasts en de wil om te winnen, werd gemaakt buiten het studiosysteem om. Pas na het winnen van prijzen op het Sundance Festival zag de gevestigde orde er brood in.

Digitalisering
De speelfilmindustrie staat op een belangrijk punt in de geschiedenis. Door de digitalisering is de consumptie van films drastisch aan het veranderen. Vooral jongeren, traditiegetrouw de voornaamste doelgroep van Hollywood, vinden het steeds gewoner films te downloaden en vervolgens op een computerscherm te bekijken.

Deze omwenteling heeft als gevolg dat de Academy of Motion Pictures, de organisatie achter de Oscaruitreiking, het accent steeds nadrukkelijker legt op films met een eigenzinnig karakter. Films die het moeten hebben van een volwassen, kieskeurig publiek, dat door de media-aandacht rondom de Oscars wordt gestimuleerd om naar de bioscoop of het arthouse te gaan.

Een voorbeeld daarvan is Million Dollar Baby van Clint Eastwood, de winnaar van 2005. Voor de Oscarnominaties had die film in Amerika nog geen tien miljoen dollar opgebracht; na de nominaties en de uitreiking was dat bedrag opgelopen tot 92,1 miljoen.

Droomscenario
Behalve voor een financiële impuls zorgt de Oscaruitreiking steevast voor de nodige allure. Sterker: het gala is bedacht om de filmindustrie een chiquer imago te geven. De editie van dit jaar had vanuit dat oogpunt een droomscenario. Met winnaars als Helen Mirren (voor haar hoofdrol in The Queen) en Forest Whitaker (voor zijn vertolking van de Oegandese dictator Idi Amin) stonden er onvervalste kwaliteitsacteurs op het podium.

Whitaker gaf de avond een sociaal gezicht door te wijzen op zijn afkomst als kind van zwarte ouders uit het Oosten van Texas dat opgroeide in de getto’s van Los Angeles. Met nieuwkomer Jennifer Hudson (de 25-jarige bedankte haar grootmoeder voor de inspiratie) als beste bijrol-actrice was er ook aandacht voor de nieuwe generatie.

Al Gore
De aanwezigheid van voormalig vice-president Al Gore zorgde voor het soort rumoer waarop de Academy of Motion Pictures vurig hoopt. De dagen voorafgaand aan de uitreiking ging het gerucht dat Gore – die de Oscar voor beste documentaire voor An Inconvenient Truth in ontvangst nam – zijn kandidaatschap voor de presidentsverkiezingen bekend zou maken.

Eenmaal op het podium hield Gore het bij zijn boodschap: de bestrijding van het broeikaseffect is geen politieke maar een morele kwestie. Daarmee onderstreepte hij dat de invloed van Hollywood verder reikt dan de laatste mode op de rode loper.

De winnaars

Film: The Departed

Regie: Martin Scorsese voor The Departed

Mannelijke hoofdrol: Forest Witaker voor The Last King of Scotland

Vrouwelijke hoofdrol: Helen Mirren voor The Queen

Mannelijke bijrol: Alan Arkin voor Little Miss Sunshine

Vrouwelijke bijrol: Jennifer Hudson voor Dreamgirls

Niet-Engelstalige film: Das Leben der Anderen

Animatiefilm: Happy Feet

Korte animatiefilm: The Danish Poet

Documentaire: An Inconvenient Truth

Korte documentaire: The Blood of Yingzhou District

Korte film: West Bank Story

Montage: The Departed

Camerawerk: Pan's Labyrinth

Speciale effecten: Pirates of the Caribbean: Dead Man's Chest

Oorspronkelijke scenario: Michael Arndt voor Little Miss Sunshine

Bewerkt scenario: William Monahan voor The Departed

Art direction: Pan's Labyrinth

Lied: I need to wake up voor An Inconvenient Truth

Filmmuziek: Gustavo Santaolalla voor Babel

Geluidsmixage: Dreamgirls

Geluidsbewerking: Letters from Iwo Jima

Kostuumontwerp: Marie Antoinette

Make-up: Pan's Labyrinth

Ere-Oscar:Ennio Morricone

Vier acteurs poseren zondagnacht in Hollywood met de Oscars voor hun acteerprestaties. Van links naar rechts: Forest Whitaker, beste acteur, voor de film The Last King of Scotland - Jennifer Hudson, beste vrouwelijke bijrol, in Dreamgirls - Helen Mirren, beste actrice, in The Queen - Alan Arkin, beste bijrol, in Little Miss Sunshine. (AFP)
Martin Scorsese, winnaar in de categorie Beste Regisseur voor zijn regie van The Departed, houdt zijn acceptatiespeech nadat hij de Oscar heeft ontvangen uit handen van (van links naar rechts) zijn vakgenoten Francis Ford Coppola, George Lucas en Steven Spielberg. (AFP)
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden