FilmrecensieAbout Endlessness

About Endlessness is even triest als troostrijk ★★★★☆

Beeld Filmstill

Een priester heeft een geloofscrisis. ‘Wat moet ik doen, nu ik mijn geloof kwijt ben?’, vraagt hij herhaaldelijk aan zijn dokter. De dokter, die het ook niet weet, is zijn radeloze patiënt al snel beu en probeert hem met hulp van zijn assistente buiten de deur te houden. De priester moet afdruipen en vlucht in de drank. In zijn terugkerende nachtmerrie sleept hij een houten kruis door de straat, terwijl omstanders ‘kruisig hem!’ roepen.

Met zijn vorige film, A Pigeon Sat on a Branch Reflecting on Existence (2014), sloot de Zweedse regisseur Roy Andersson een meesterlijke en compleet eigenzinnige trilogie af, die begon met Songs from the Second Floor (2000) en You, the Living (2007) als middendeel had. De drie films vormden geen doorlopend verhaal, maar kenden dezelfde stijl en thematiek. Andersson onderzocht de hulpeloosheid en wreedheid van de mens in een reeks zorgvuldig gestileerde vignetten, bevolkt door ploeterende prutsers.

Na die succesvolle trilogie (goed voor onder meer een Juryprijs in Cannes en een Gouden Leeuw in Venetië) had Andersson het over een andere boeg kunnen gooien. Dat doet hij niet: in veel opzichten is About Endlessness een voortzetting van zijn eerdere werk. Een epiloog, iets korter en compacter dan de voorgaande films.

Beeld Filmstill

Voor wie iets nieuws verwachtte van de 77-jarige regisseur, is dat een teleurstelling. Voor ieder ander is About Endlessness een prachtige film, waarmee Andersson bewijst nog lang niet uitverteld te zijn. Zijn oog voor het menselijk tekort is nog even scherp, al is er ook altijd ruimte voor optimisme: kijk maar naar die verpieterde plant op de stoep voor een winkel. Met een plantenspuit probeert een winkelmeisje hem op te peppen. Tevergeefs zo te zien, maar het is een goed gebaar.

Of zie het zwevende stel dat omarmd door de lucht glijdt, boven een verwoeste stad. Dat terugkerende beeld, geïnspireerd door Marc Chagall, staat voor onschuld – waarmee Andersson zich verzet tegen een al te zwart mensbeeld. Hoop en wanhoop zijn relatieve begrippen in About Endlessness. De meest trieste scènes zijn steevast die waarin iemand een vrolijke toon aanslaat. (‘Is het niet fantastisch?’ ‘Wat?’ ‘Alles.’)

Ook de vormgeving blijft fraai. Andersson bouwt zijn decors nog steeds het liefst in zijn eigen filmstudio, als een meesterknutselaar met totale controle over het beeld. Kille feestzalen met beige tapijt, cafés waarin de tijd al jaren stilstaat, slaapkamers met fletse behangetjes en grauwe gordijnen. Het is een inmiddels herkenbare, wonderlijk troostrijke wereld.

About Endlessness

Drama

★★★★☆

Regie Roy Andersson

Met Bengt Bergius, Jan-Eje Ferling, Martin Serner

76 min., in 21 zalen

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden