nieuws

Abortusdrama L’événement schokt en verrast het filmfestival van Venetië

Op de rode loper in Venetië bij de première van L’événement, vanaf links: Luana Bajrami, Anna Mouglalis, Louise Orry Diquero, regisseur Audrey Diwan en hoofdrolspeler Anamaria Vartolomei. Beeld Getty
Op de rode loper in Venetië bij de première van L’événement, vanaf links: Luana Bajrami, Anna Mouglalis, Louise Orry Diquero, regisseur Audrey Diwan en hoofdrolspeler Anamaria Vartolomei.Beeld Getty

De tweede speelfilm van de onbekende Audrey Diwan is een serieuze kandidaat voor de Gouden Leeuw, de grote prijs van het festival.

Het is het eerste wat opvalt, of eigenlijk niet opvalt, aan L’événement. Dat het aanvankelijk zo ongewis blijft in welke tijd het Franse drama over een ongewenst zwanger geraakte student zich afspeelt. Het komt door de trefzekere en losse bewegingen van de camera, die dicht bij de jonge hoofdpersonages blijft. En ook door het simpele feit dat cineast Audrey Diwan (41) niet zo’n bordje aan het begin van de film toont met een verklarende tekst (‘Frankrijk, 1963’), zoals gebruikelijk bij periodefilms. Pas na een poosje dringt de historische context door, als een optelsom: de kleding van de studenten, de muziek in de bar waar ze ‘s avonds dansen, de gesprekken die ze voeren over Camus’ wereldbeeld versus dat van Sartre – al worden die literaire reuzen vandaag vast ook nog wel besproken op de afdeling letteren van de Franse universiteit.

‘Dan is het alsof je de film in een fles of een doos stopt’, zegt Diwan over hoe de beeldvoering en aankleding van een historische drama doorgaans is. Daarin buitelt de kijker vaak over aanwijzingen die de verbeelde periode illustreren. ‘En dan voelt het ook meteen alsof de film die je ziet over iets gaat wat al voorbij is, iets uit het verleden. Helaas weten we allemaal dat wat je ziet in L’événement niet voorbij is. Het zou het Texas van nu kunnen zijn.’

L’événement is een film die zonder sterrenbombarie en fotografenhaag aanmeerde voor het filmfestival van Venetië, maar na de wereldpremière plots als een serieuze kandidaat voor de Gouden Leeuw wordt gezien. De autobiografische roman van de Franse schrijver Annie Ernaux (Nederlandse vertaling: Het voorval, uit 2004) diende als basis voor het scenario, waarin de situatie van hoofdpersoon Anne steeds nijpender wordt als ze er maar niet in slaagt de ongeboren vrucht in haar buik te aborteren.

Anne (Anamaria Vartolomei) weet wat er op het spel staat: nu ongehuwd een kind krijgen betekent een gedwongen einde aan haar studie. Een streep door haar kans om haar eigen dromen te volgen, als studerend kind uit het arbeidersmilieu. L’événement volgt de vastbesloten Anne van obstakel naar obstakel, terwijl de weken gaan tellen. De medische ingreep is nog verboden in Frankrijk. Er zijn het taboe en de sociale druk, ook van leeftijdgenoten. Anne botst op het onbegrip van het schoolbestuur en de artsen die haar niet kunnen helpen, ook uit angst voor het gerecht te komen. En haar onvermijdelijke toevlucht tot het illegale circuit, door Diwan zonder sentiment en uiterst indringend in beeld gebracht.

Regisseur Diwan zit dinsdagmiddag nabij het festivalterrein op het Lido-eiland, vergezeld door hoofdrolspeler Vartolomei (22). Diwan is Française van Libanese en Roemeense komaf. Vartolomei woonde tot haar 6de in Roemenië en groeide daarna op in Frankrijk, als kind van Roemeense ouders. Ze zijn beiden ook héél Frans, waarschuwen ze lachend. Diwan: ‘Maar op een of andere manier hing er dus wel een soort Roemeense geest over de opnamen. En ik herinner er maar even aan dat de film van Mungiu hét meesterwerk is over abortus.’

Cristian Mungiu, die in 2007 de Gouden Palm won met 4 maanden, 3 weken & 2 dagen, over twee Roemeense meisjes en een illegale horrorabortus in communistisch Roemenië. Wat L’événement ook zo anders maakt dan eerdere gedramatiseerde films over het onderwerp, zoals bijvoorbeeld de verfilming van John Irvings The Cider House Rules uit 1999, is de aandacht die Diwan schenkt aan de seksualiteit van de jonge vrouwen en studenten in haar film. Seks is voor hen iets fijns, iets wat ze willen onderzoeken. Maar tegelijk zijn er de onthutsende consequenties, die zo oneerlijk verdeeld zijn over man en vrouw.

Anamaria Vartolomei (links) en Audrey Diwan. Beeld Getty
Anamaria Vartolomei (links) en Audrey Diwan.Beeld Getty

Buiten Frankrijk was Diwan tot voor deze week niet bekend. Ze schreef als scenarist voor andere filmmakers en werkte ook jarenlang in de journalistiek, onder meer als hoofdredacteur van de Franse glossy Stylist. L’événement is pas haar tweede speelfilm. Dat die zo samenviel met de actualiteit – van de strengere juridische abortuswetgeving in de Verenigde Staten en het juist uit het strafrecht halen ervan in buurland Mexico – overviel haar. ‘Ik was al onderweg naar Venetië voor het festival toen ik vernam wat er allemaal speelde in Texas. Die uitspraak van het hooggerechtshof blies me omver.’

De Texaanse wet om abortus (en medewerking eraan) na zes weken strafbaar te stellen werd deze week niet geblokkeerd door het Amerikaanse hooggerechtshof, iets wat ook consequenties kan hebben voor de wetgeving in andere conservatieve staten. ‘Ik zou met mijn film graag ook naar Texas gaan, om te discussiëren. Misschien is het naïef, maar ik geloof dat sommige mensen geleidelijk van mening kunnen veranderen, dat is wat kunst kan doen.’

Vartolomei draagt de film als Anne, die haar angst, pijn en eenzaamheid lang verborgen houdt voor de buitenwereld. Voor ze het scenario en de roman van Ernaux las wist ze eigenlijk niks van illegale abortussen, zegt de actrice, geboren in 1999. ‘De gewelddadigheid ervan, zo rauw en bruut, maakte me bang, het choqueerde me. In Frankrijk is abortus sinds 1975 legaal, dat geluk hebben wij hier. Maar we moeten opkomen voor rechten van vrouwen in andere landen. Wij hebben onze vrijheid ook te danken aan de vrouwen die ooit voor ons vochten. Het idee dat L’événement ook zomaar in het Texas van 2021 zou kunnen spelen, vind ik doodeng.’

Net als regisseur Audrey Diwan was ook actrice Anamaria Vartolomei voorafgaand aan L’événement geen bekende naam, ook al speelde ze op 10-jarige leeftijd al de dochter van Isabelle Huppert in het moeder-dochterdrama My Little Princess van Eva Ionesco. De jaren daarna bleef het bij kleine rolletjes. Nu wordt Vartolomei genoemd als kandidaat voor de Coppa Volpi voor beste actrice van het festival, die zaterdagavond op het eindgala naast de Gouden Palm wordt uitgereikt door de juryvoorzitter, de Koreaanse cineast Bong Joon Ho.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden