ABN Amro gaat weer in de kunst

ABN Amro gaat voor het eerst sinds 2008 weer kunst aankopen. Ook hervat de bank de uitreiking van de ABN Amro Kunstprijs. Deze was sinds het begin van de crisis niet meer toegekend.

De hal van het hoofdkantoor van ABN Amro Zuidas in Amsterdam. Aan de muur hangt Zonder titel uit 1999 van Anish Kapoor 1954. Beeld Guus Dubbelman

Het gaat het om een 'bescheiden herstart', stelt Danila Cahen (40), curator van de kunstcollectie van de bank. Voor nieuwe aankopen is 150 duizend euro beschikbaar. Dat bedrag is niet ter beschikking gesteld door ABN Amro, maar komt uit de opbrengst van de veiling van zevenduizend kunstwerken uit de collectie, die twaalfduizend stuks groot was. Negentig procent van die verkopen betreft grafisch werk, veelal series van hetzelfde kunstwerk. Deze zijn doorgaans minder waardevol dan unieke kunstwerken.

Net als veel andere bedrijven schrapte ABN Amro in 2008, na het uitbreken van de kredietcrisis, het budget voor kunst. Van de drie grote banken in Nederland trok sindsdien alleen nog de Rabobank geld uit voor nieuwe aankopen, al is dit bedrag (dat niet bekend wordt gemaakt) verlaagd. Ook sloot deze bank vorig jaar de Rabo Kunstzone, de ruimte in het hoofdkantoor in Utrecht waar elk jaar twee tentoonstellingen werden gehouden.

Cahen zegt niet te weten of ABN Amro in de toekomst weer financieel gaat bijdragen aan uitbreiding van de collectie. Wel heeft de raad van bestuur van de bank de beslissing goedgekeurd om de opbrengst van de opschoning van de collectie te besteden aan nieuwe kunst.

De verkoop van zevenduizend kunstvoorwerpen - er resteert binnenkort nog een 'hoogwaardige kerncollectie' van vijfduizend stuks - was volgens Cahen om verschillende redenen noodzakelijk. Na de overname van ABN Amro door Fortis (zie inzet) waren er twee kunstcollecties in het bedrijf. Die bleken dubbelingen te bevatten. Omdat de bank veel minder kantoorruimte heeft dan vroeger (een gevolg van de overname en de opkomst van het bankverkeer via internet) is ook minder kunst nodig. 'En duizenden kunstwerken die opgeslagen liggen in een depot en dus niet te zien zijn, dat is ook niet goed', stelt zij.

De hal van het hoofdkantoor van ABN Amro aan de Zuidas in Amsterdam. Links aan de muur de sculptuur Delia's Dozen uit 1988 van de Amerikaanse kunstenaar John Chamberlain (1927-2011). In de hal hangen nog meer kunstwerken uit de collectie van de bank. Beeld Guus Dubbelman

Kunstprijs

De ABN Amro Kunstprijs is vier keer uitgereikt tussen 2004 en 2007, tot de crisis ook daar een einde aan maakte. 'Ik ben erg blij dat we weer met deze aanmoedigingprijs kunnen beginnen', zegt Cahen, die anderhalf jaar geleden als curator bij de bank werd aangesteld. 'Het biedt kunstenaars de kans om stappen te maken.' De prijs past volgens haar goed in het sponsorbeleid van ABN Amro, dat zich ook richt op talentontwikkeling.

Op 27 januari wordt bekendgemaakt wie de prijs van 10 duizend euro heeft gewonnen. Dat geld komt deels uit het reguliere sponsorgeld van de bank en deels van de onafhankelijke stichting die eigenaar is van de kunstcollectie. De kunstenaar die de prijs wint, krijgt in het najaar een tentoonstelling in de Hermitage ¿ ABN Amro is een van de twee hoofdsponsors van het museum in Amsterdam. Ook wordt werk aangekocht van de winnaar.

Vroeger werd de prijs uitgereikt aan kunstenaars van niet-Nederlandse origine die in Nederland wonen en werken. Nu kan ook talent dat in Nederland is geboren de prijs winnen. Van de jury maakt onder meer Bart Rutten, hoofd collecties van het Stedelijk Museum Amsterdam, deel uit. De in de VS geboren kunstenaar Melissa Gordon (1981) was de laatste winnaar van de prijs in 2007.

Een bank met twee kunstverzamelingen

ABN Amro begint in 1977 met het verzamelen van kunst om de kantoormuren te kunnen opsieren.

In 2007 wordt de bank overgenomen door een combinatie van drie banken: Royal Bank of Scotland, Fortis en Banco Santander. Kort daarvoor is de kunstcollectie door de toenmalige topman Rijkman Groenink ondergebracht in een aparte, onafhankelijke stichting. Daarmee wilde hij voorkomen dat de verzameling in handen van de kopers zou vallen.

Fortis bemachtigt het Nederlandse deel van ABN Amro, maar dat bedrijf raakt een jaar later door de kredietcrisis in de problemen. Omdat een val van het nieuwe bankenconcern als een gevaar voor de financiële stabiliteit en de economie wordt gezien, wordt het genationaliseerd. Aan het staatsbedrijf, dat verder gaat onder de naam ABN Amro, zijn nu twee kunstcollecties verbonden: die van ABN Amro en die van Fortis. Dat bedrijf was in 1997 begonnen met het verzamelen van hedendaagse kunst en had een collectie van drieduizend kunstwerken opgebouwd. Beide collecties zijn in 2010 samengevoegd en vallen nu onder de stichting. Aan de kunstverzameling en de historische collectie van de bank werken zes man, die in dienst zijn bij ABN Amro.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden