ABC Dragt

Goede doordachte vormgeving en mooi beeldmateriaal

Geen oeuvre zo mooi om nog voor de boeg te hebben als dat van avonturenschrijfster en beeldend kunstenares Tonke Dragt (1930).

Haar jeugdromans zijn niet alleen ontzettend spannend, maar bevatten onopgeloste raadsels, diepere lagen, voetnoten en dwarsverbanden. Boeken als De brief voor de koning (1962), De Zevensprong (1966) en Torenhoog en mijlenbreed (1969) spreken nog steeds nieuwe generaties tieners aan, maar zijn ook niet zelden bij volwassenen op de boekenplank tussen de rest van de literatuur te vinden.

Twee van zulke liefhebbers voor het leven zijn kinderboekenjournalisten Joukje Akveld (zelfde geboortedag als Dragt) en Annemarie Terhell (noemde haar hond Piak naar het hulpje van de held in Brief aan de koning).

Hun ABC Dragt is niet de zoveelste schrijversintroductie, maar een bloemrijke reisgids naar een raadselachtige universum, waarin het even aangenaam als griezelig is om de weg kwijt te raken.

Sterker nog: de makers raden aan om eerst alle boeken van Dragt te lezen en dan pas aan hun abecedarium te beginnen. Geheel in de geest van hun onderwerp, raken ze daarmee in een cirkelredenering verstrikt.

Hun boek is eigenlijk pas interessant als je de denkwereld van Dragt kent, maar tegen die tijd ben je echt geen 10 jaar meer. Toch is ABC Dragt in de eerste plaats bedoeld voor kinderen.

Goed doordacht is de vormgeving, met een knipoog naar grafiek uit de jaren zestig: van die dikke cowboyletters met robuuste schreven. Het is alsof vormgevers Tessa van der Waal en Nanja Toebak een oude jaargang van het toen populaire weekblad Pep als inspiratie hebben gebruikt.

Terecht: Dragts belangrijkste werk verscheen in de jaren zestig en de krullerigebeeldrijkdom van haar eigen illustraties en overdadige collages-om-in-te-verdwalen passen naadloos in de gekozen vormgeving, met op het omslag de drie psychedelische basiskleuren van drukkers: cyaan, magenta en geel. ABC Dragt lijkt zich daarmee ook als het definitieve boek over de schrijfster te willen presenteren.

Maar is het dat ook? Inhoudelijk niet helemaal. De auteurs hebben ondanks urenlang interviewen nauwelijks meer te vertellen dan wat er zoal over haar leven en werk bekend is.

Dragt, die om niet helemaal duidelijke redenen hier en daar sprekend wordt opgevoerd, houdt al decennia lang strak de touwtjes in handen als ze over zichzelf en haar werk vertelt en deed dat ook nu weer.

De toegevoegde waarde van het boek schuilt in het bijeengebrachte beeldmateriaal. Met als hoogtepunt een privékunstwerk, dat Dragt in 1999 maakte voor haar niet lang daarna overleden zus. De collage heeft als titel De wouden van onze jeugd en bevat voor liefhebbers en speurneuzen wellicht meer nieuwe biografische sleutels dan de rest van het boek. Ook de grote foto van het bergmeertje Telaga Warna (bezocht tijdens haar vakanties als kind in Indonesië) is zelfs voor doorgewinterde fans pure winst: wie de huizen op de achtergrond wegdenkt, snapt meteen waar Dragts hang naar wildernis vandaan komt.

Akveld en Terhell schreven al eerder samen aan de biografie Thé Tjong-Khing - van strip tot sprookje (2011). Prettig aan hun werkwijze is de degelijke, niet-psychologiserende, journalistieke benadering, die alle ruimte biedt om zelf te blijven denken.

Het resultaat is een uiterst plezierige reisgids met als belangrijkste doel: voor het eerst in Tonke Dragts literatuur te verdwalen. Of, als dat al eens is gebeurd, nóg maar een keer. Daarvan lusten we wel meer.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden