Aantal films met muzikant in hoofdrol groot op Berlinale

Zowel in een Chileens als Congolees drama is muziek prominent aanwezig, maar op het Berlijnse filmfestival is dat geen escapisme à la succesmusical La la Land.

Still uit Una Mujer Fantástica

Echte hoogvliegers zijn er tijdens de eerste dagen van de Berlinale nog niet te ontdekken, maar de eerste trend in de competitie is wel gesignaleerd: het aantal films met een muzikant in de hoofdrol is tot nu toe opvallend groot. En het fascineert hoe hun muziek in elke film iets anders betekent. En hoever deze filmmuzikanten zijn verwijderd van de warme nostalgie van de recente succesmusical La La Land bovendien. Wie door die film eventueel in de veronderstelling verkeerde dat zingende personages vanaf nu garant staan voor ouderwets escapisme, belandt in Berlijn met beide voeten op de grond.

Wat donderdag begon met openingsfilm Django, waarin Django Reinhardt met zijn donkere zigeunerjazz tijdens de Tweede Wereldoorlog rebelleert tegen de nazi's, ging in ieder geval door tot zondagavond, met de wereldpremière van het Chileense drama Una mujer fantástica.

Tekst gaat door onder de trailer

Voor transvrouw Marina (kwetsbaar acteerdebuut van Daniela Vega) is zingen in deze film het enige moment in haar bestaan waarop alles op zijn plek valt, dat ze even kan zijn wie ze is. Aan het begin van de film overlijdt haar oudere geliefde na een beroerte, maar als ze afscheid wil nemen, kotst zijn familie haar genadeloos uit. Zijn ex noemt haar hatelijk een Chimaera, naar het mythologische Griekse monster dat is samengesteld uit een leeuw, geit en slang. Dansen in een nachtclub geeft haar een eerste duwtje op weg naar bevrijding - in gedachten stijgt ze als in een klassieke musicalscène op van de vloer - en via haar eigen stem vindt ze uiteindelijk zelfs een soort verlichting.

De film past prima in de filosofie van festivaldirecteur Dieter Kosslick, die in aanloop naar het festival beaamde dat het competitieprogramma inhoudelijk weliswaar zwaar is, maar dat hij ook voortdurend zoekt naar cinema waarin personages op de een of andere manier aan die zwaarte ontsnappen.

Schrijver Herman Koch was vrijdagavond in Berlijn aanwezig bij de wereldpremière van de Amerikaanse verfilming van zijn roman Het Diner, maar schrok zo van het niveau dat hij het festival een dag later halsoverkop verliet. Vooral de neiging van de Israëlisch-Amerikaanse regisseur-scenarist Oren Moverman et gruwelijke misdrijf in Kochs verhaal te verklaren door een verband te leggen met geestesziekte en zelfs de Amerikaanse Burgeroorlog, zo tekende NRC Handelsblad op uit zijn mond, schoot bij de schrijver in het verkeerde keelgat. 'Dat belerende, dat is toch killing?'

Een dag eerder was te zien hoe de Congolese zangeres Félicité (een innemende en energieke rol van debutante Véro Tshanda Beya Mputu) in de gelijknamige film van Alain Gomis haar geld verdient met zelfverzekerde, bezwerende optredens in de ruigere barretjes van Kinshasa. Maar als haar zoon na een ongeluk in het ziekenhuis belandt en zo snel mogelijk geopereerd moet worden, slaan wanhoop en frustratie toe: de arts wil pas aan de slag als ze met geld over de brug komt - geld dat ze niet heeft. Ze smeekt om financiële hulp bij buren, vrienden en vage bekenden, waarmee Félicité eventjes belandt op het terrein van de Waalse filmbroers Dardenne, maar haar shows gaan ondertussen ook gewoon door.

In die optredens - gezongen in het lokaal gesproken Lingala, dat hopelijk ook straks in de Nederlandse bioscopen niet wordt ondertiteld - komt de film pas echt tot leven. Juist omdat haar woorden voor de gemiddelde festivalbezoeker onverstaanbaar zijn, vinden ze een directe weg naar het hart. De bedoelingen van regisseur Gomis zijn hier glashelder: de liedjes van Félicité dienen als abstracte samenvatting van haar gevoel, maar ze blijven hun werk doen zonder voorspelbaar te worden. 'De film laat zien dat mensen in alle omstandigheden voor hun waardigheid kunnen vechten', vulde Gomis aan op de persconferentie. In het dagelijkse overzicht van vakblad Screen International, met cijfers voor de competitiefilms van enkele internationale critici, prijkt Félicité, naast het sterk gestileerde Hongaarse relatiedrama On Body and Soul momenteel bovenaan.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden