Aanstekelijk spel van Meutgeerts New Concert Band

New Concert Big Band: Festival. Via 9920502 (dubbel-cd)...

ERIK VAN DEN BERG

Zaterdag is de klassieke uitgaansdag, maar in de jazzagenda speelt de maandag vanouds ook een rol. Op de eerste werkdag zit iedereen 's avonds thuis - een goed moment voor rusteloze muzikanten om eens buiten hun vaste jobs 'onder ons' te musiceren en nieuwe dingen te proberen. Zo kon de traditie van het maandagavondorkest ontstaan: informele bands die als er genoeg talent verzameld is in een gerespecteerd instituut veranderen.

Het klassieke voorbeeld is de Thad Jones/ Mel Lewis Big Band, een collectie ijzervreters die ruim twintig jaar op maandag in de New Yorkse Village Vanguard speelde. Amsterdam kent zijn eigen zondagavondvariant: de New Concert Big Band van Henk Meutgeert, die het afgelopen seizoen om de veertien dagen het Bimhuis op stelten zette. Opnamen van die bruisende concerten zijn verzameld op de dubbel-cd Festival, waarop de sjeu en de spanning van de live-ambiance goed is vastgelegd.

In het cd-boekje vergelijkt Theo Loevendie de New Concert Big Band met de roemruchte Boy Edgar Band, waarvan hij in de jaren zestig muzikaal leider was. Hij verbaast zich vooral over de virtuositeit en homogeniteit van de jonge kopersectie - 'something we could only dream about in the 1960's'.

De discipline is inderdaad dik in orde, maar het is de ruimdenkende combinatie van generaties en stromingen die Meutgeerts formule zo aanstekelijk maakt: de band put uit allerhande jazz- en improvisatievormen, en laat jonge honden aantreden naast ervaren krachten - van Jesse van Ruller tot Wolter Wierbos en Ack van Rooyen. Aan mooie momenten is geen gebrek, maar het ruige slagwerkduel van John Engels en Han Bennink maakt het plezier van dit Festival compleet.

The Beau Hunks: The Modern American Music of Ferde Grofé. Basta 30-9083-2.

De principes van de 'authentieke muziekpraktijk' zijn niet voorbehouden aan de klassieke muziek. Ook in de zogeheten lichte muziek wordt hier en daar de noodzaak gevoeld 'terug te keren naar de bronnen' en afstand te nemen van ingeslopen misvormingen van de bedoelingen van de componist.

Een voorbeeld is het orkest The Beau Hunks van bassist en muziekarcheoloog Gert-Jan Blom. Na eerdere projecten gewijd aan Leroy Shield en Raymond Scott presenteert Blom nu een cd met muziek van de Amerikaan Ferde Grofé.

Grofé kent iedereen als de arrangeur van Gershwins Rhapsody in Blue, maar zijn eigen stukken zijn grotendeels vergeten. Ten onrechte, vindt Blom, die hem met deze cd eert als 'de vader van alle arrangeurs'.

De cd, eind vorig jaar live opgenomen in Muziekcentrum Vredenburg, getuigt van een haast maniakaal streven naar perfectie. Na lang speurwerk traceerden Blom en mede-researcher Piet Schreuders Grofé's originele partituren. Ze vonden niet alleen stukken die nooit eerder op de plaat werden vastgelegd, maar ontdekten ook dat alle bekende plaatversies vol coupures en (tempo-)wijzigingen zitten.

Composities als Mississippi Suite enen Three Shades of Blue klinken nu volgens Blom weer zoals ze bedoeld zijn - vanzelfsprekend opgenomen op 'period instruments' (saxen uit de jaren twintig) met de 'legendarische' Neumann M49-microfoon, die het imposanteklankspectrum van deze grote bezetting goed tot zijn recht laat komen.

Het historische belang van deze subliem verzorgde uitgave is evident, maar schreef Grofé ook interessante muziek? Dat varieert, Grofé is aan de breedsprakige kant en mist de brille van collega Gershwin, maar zijn klankschilderingen en tone poems zijn zo'n incourant artikel dat ze vanzelf een antiquarische charme krijgen.

En steeds als je besluit dat dit genoeg is voor een 'documentaire' cd, slaat Grofé toe met een bevallige wending of een ravissant kleurenpalet (Heliotrope) die alle voorbehoud doet verdampen. Een uitzonderlijke uitgave van een niet minder uitzonderlijk orkest.

Erik van den Berg

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden