Review

Aanrader tussen de overdaad aan gelukkig-in-zes-weken-en-zeven-stappen-boeken

Boek (Non-fictie) - Vaardig in geluk

Filosoof en zenleraar Hans Wanningen gelooft niet in wondermiddelen, wel in het trainen van de geest.

Beeld Marcel Wogram

Geluk voor gevorderden: een zenmeester wordt achterna gezeten door een tijger, springt over de rand van het ravijn, grijpt zich vast aan een tak aan de wand en ontwaart een andere tijger in de kloof beneden hem. Een minder fijn moment? Voor u en voor mij, maar niet voor een gevorderde op het pad der aandachtstraining. Die ziet namelijk dat er aan de ravijnwand wilde aardbeien groeien en doet daar meteen zijn voordeel mee.

Vaardig in geluk

Hans Wanningen
Non-fictie
Handboek zenmeditatie
Asoka; 320 pagina’s; €22,95.

Wie bovenstaande 'weinig realistisch' vindt, moet de tijgers vervangen door bazen, boze twitteraars en andere roofdieren die ons in het moderne leven achterna zitten. Het motto van Vaardig in geluk van Hans Wanningen, filosoof en zenleraar, komt van de Amerikaanse moleculair bioloog Jon Kabat-Zinn, grondlegger van wat bekend is geworden als mindfulness: 'Je kunt de golven niet tegenhouden, maar je kunt wel leren surfen'.

Tegen het aantal boeken in het genre over 'geluk' leggen alle andere genres het tegenwoordig af, althans in kwantitatieve zin. Geen branche ook die zoveel weerzin oproept. Dat komt door een overdaad aan gelukkig-in-zes-weken-en-zeven-stappen-boeken. Wanningen vat die categorie samen onder de noemer: 'doe wat ik zeg en je wordt gelukkig'.

In de schappen van spirituele boekhandels wemelt het ook van de auteurs die uitleggen hoe je gelukkig kunt worden door je handen te openen voor de kosmos. Wanningen citeert een klassieke Loesje: 'New Age, u zweeft, wij vangen.'

Vaardig in geluk is niet kosmisch en bevat geen zevenstappenplan. Wat kán werken, stelt de auteur, kost altijd tijd, is nooit een wondermiddel en zit hem bovenal in het trainen van de geest. Geluk begint vaak met het ontmaskeren van 'halfbakken vormen van geluk'. Herman Brusselmans verklaart nooit langer dan veertig minuten achter elkaar gelukkig te zijn. Wat hij bedoelt, stelt Wanningen, is dat hij nooit langer in een toestand van uitbundige vreugde verkeert.

Een groep die ook nooit langdurig geluk ervaart, is de groep die geluk definieert als genot. Die valt al te vaak ten prooi aan wat in de economie de wet van de afnemende meeropbrengst heet: het eerste glas bier op een zomeravond smaakt beter dan het negende.

Er zijn veel mensen die geluk verwachten van 'grote gebeurtenissen' als een relatie of een wereldreis - die moeten bijna altijd constateren dat 'hun geluksniveau' al na een paar maanden weer verrassend als vanouds is. Een substantiële groep andere mensen definieert geluk als 'domweg geluk hebben' en hoopt op mazzel en meevallers.

Wie niet te veel op zulk dom geluk wil rekenen, openstaat voor 'geluk zonder mazzel', maar niet voor kosmisch of zevenstappengeluk, neme uit de schappen over geluk Vaardig in geluk. 'Waar is de ingang?', vroeg de leerling aan de zenmeester. 'Hoor je het ruisen van de beek? Daar is de ingang.' Wie dat zweverig vindt, moet de zin nogmaals lezen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.