OmslagVrouwendag

Aangetaste portretten van vrouwen

Wat hebben die weggemaakte gezichten te beduiden?

Wist u dat er een Dag van de Man bestaat? Heel populair is die niet, maar op 19 november wordt sinds 1994 toch echt International Men’s Day gevierd, een uit Australië stammend initiatief dat aandacht vraagt voor agressie, kwetsbaarheid en andere zaken die mannen en jongens raken.

Dat 19 november minder is aangeslagen dan 8 maart, Internationale Vrouwendag, kan te maken hebben met de perceptie dat de man ook zonder speciale dag wel aan zijn trekken komt. Hoe dan ook staat vast dat International Women’s Day diepere wortels heeft: IWD is in 1911 voortgekomen uit de arbeidersbeweging, werd eind jaren zestig omarmd door het feminisme en valt sinds 1975, het Internationale Jaar van de Vrouw, onder de hoede van de Verenigde Naties.

Het thema van de Vrouwendag 2020 in Nederland is ‘Vrijheid’, een zo ruim begrip, dat iedereen er haar of zijn invulling aan kan geven. Met enig manoeuvreren kun je zelfs een link leggen met recente boekomslagen waarin vrouwenportretten zo zijn aangetast, dat het aanvallen op hun aanwezigheid lijken – zelfs al is het maar in het platte vlak.

Beeld Other Press

Voor Eventide, de Engelse vertaling van de roman Aftonland (2016) van de Zweedse Therese Bohman, is een portret gebruikt uit 1928 van de Deense kunstenaar Gerda Wegener. De New Yorkse uitgeverij Other Press heeft het gelaat van de geportretteerde bedekt onder een roze plak, van waarachter één waakzaam oog ons beziet.

Portret van een meisje (1928) door Gerda WegenerBeeld Gerda Wegener
Beeld Signatuur

Is die roze plak een affront, een schild, of nog iets anders? Soortgelijke vragen kun je stellen bij de verhalenbundel Mothers van Chris Powers (Faber & Faber, 2019), door Robert Neugarten voor Signatuur vertaald als Moeders. Op beide edities staat een ontwerp van Eleanor Crow, gebaseerd op het schilderij There was a Girl (2016) van Wanda Bernardino. Het weggemaakte gezicht is onderdeel van Bernardino’s kunstwerk.

Beeld Farrar, Straus and Giroux

Een vergelijkbaar beeld zette ontwerper Grace Han op de Amerikaanse editie van Mothers: het door de hedendaagse Spaanse schilder Lino Lago bewerkte Portrait de Mademoiselle Caroline Rivière uit 1806 van Ingres, ook weer met zo’n roze laag.

Ingres: Mademoiselle Caroline RivièreBeeld Getty

Wat die maskerades mogen betekenen? Voer voor Vrouwendag.

Chris Power: Moeders. Illustratie Wanda Bernardino. Ontwerp Eleanor Crow. Nederlandse bewerking Henk Koop. Signatuur; € 19,99.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden