recensie Paarden vliegen businessclass

Aangename dierenverhalen uit het Midden-Oosten ★★★☆☆

Correspondent Olaf Koens reist het Midden-Oosten af op zoek naar dierenverhalen. Genoeg moois te vertellen, al blijven de grote vragen onbeantwoord.

Beeld Nijgh & van Ditmar

‘Hoe meer je van mensen weet, hoe meer je van dieren gaat houden’, luidt de favoriete uitspraak van Olaf Koens’ vader. Dat zette de Midden-Oostencorrespondent van RTL Nieuws (voorheen onder meer Ruslandcorrespondent voor de Volkskrant) aan het denken. Hij besloot te midden van oorlogen en menselijke conflicten meer oog te hebben voor dieren.

In Paarden vliegen businessclass reist Koens het Midden-Oosten af op zoek naar dierenverhalen, in de hoop de regio zo eens op een nieuwe manier te benaderen. Hij heeft nog een beweegreden: ‘Steeds vaker bekruipt me het idee dat mensen meer om dieren geven dan om hun eigen soort’, schrijft Koens. ‘Waar nodig worden hele dierentuinen geëvacueerd naar veilige gebieden.’

De evacuatie van één dier spreekt hem in het bijzonder aan. In 2017 haalde het Israëlische leger een vale gier op uit het oorlogsgebied Syrië, die daar was aangezien voor ‘spion’. Dat overkomt vogels vaker die met een Israëlische tracker vliegen, bedoeld voor ornithologen in Tel Aviv die de vogeltrek in kaart brengen. De militaire operatie die in gang werd gezet, was een zeldzaam geval van samenwerking tussen Israël en Syrië.

Koens reist af naar Israël en probeert te achterhalen waarom er zo’n moeite is gedaan om dit dier op te halen. De directeur van een hulporganisatie, die hem eerst koelbloedig foto’s laat zien van dode kinderen in de regio, barst in tranen uit als hij over de operatie begint. Voor haar was die het bewijs dat ‘wij, joden en moslims, Israëliërs en Syriërs, geen vijanden zijn’. Daar is Koens op zijn best, omdat hij doordringt tot een diepere laag.

Witte dolfijn

Hij doet dat ook in het verhaal over een witte dolfijn die in 1992 opdook in het Turkse dorpje Gerze, aan de kust van de Zwarte Zee. Alle dorpsgenoten kwamen naar de pier om ‘Aydin’ te bekijken, die uitgroeide tot een internationale sensatie. Maar toen bleek dat hij was ontsnapt uit Oekraïne, ontstond er twijfel in de pers. Was hij misschien een spion?

Koens bezoekt de oud-burgemeester van het dorp, die nog steeds sentimenteel wordt als hij aan de dolfijn terugdenkt. De dorpelingen weigerden ondanks internationale druk het dier af te staan. ‘Aydin was het mooiste dat wij ooit gezien hadden’, aldus de oud-burgemeester. ‘Een vriend van Gerze, een vriend van mij.’ Ook hier stuit Koens op de emotie die kan loskomen in relaties tussen mens en dier.

Op andere momenten blijft Koens hangen in zijn rol als verslaggever en voelt het thema ‘dieren’ plotseling wel erg dun aan. Zo bezoekt hij een dierentuin in Caïro enkel en alleen omdat hier eens een ezel geschilderd als zebra is gefotografeerd. Het levert journalistiek gezien weinig op. De grote vragen die Koens opwerpt – waarom lijken mensen soms meer om dieren te geven dan om oorlogsslachtoffers? – worden nauwelijks beantwoord. Daarmee blijft Paarden vliegen businessclass vooral een aangename en toegankelijk geschreven bundel met dierenverhalen uit het Midden-Oosten. Niet meer, niet minder.

Olaf Koens: Paarden vliegen businessclass – Verhalen over mens en dier in het Midden-Oosten 

Nijgh & Van Ditmar; 240 pagina’s; € 21,50.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden