Klassiek

Aan aanlokkelijke klankcombinaties geen gebrek, maar er mag in Event-Horizon nog een doorluisterprikkel bij ★★★☆☆

Event-Horizon is de grote seizoensopener van het Avrotros Vrijdagconcert.

Het Radio Filharmonisch Orkest en Groot Omroepkoor voeren Event-Horizon uit van de jonge componist Jan-Peter de Graaff. Beeld Anna van Kooij
Het Radio Filharmonisch Orkest en Groot Omroepkoor voeren Event-Horizon uit van de jonge componist Jan-Peter de Graaff.Beeld Anna van Kooij

Je kunt als componist opschrijven dat een frase ‘cantabile’ gespeeld moet worden. Jan-Peter de Graaff doet het anders en schrijft dat zijn muziek vanaf maat 67 moet klinken als ‘alien church bells’. Voor zijn nieuwste stuk, Event-Horizon, liet hij zich dan ook inspireren door zwarte gaten. Het vierdelige werk van 28 minuten, geschreven voor het Radio Filharmonisch Orkest en Groot Omroepkoor, was de grote seizoensopener van het Avro-Tros Vrijdagconcert in TivoliVredenburg, Utrecht.

De Graaff geldt als een van de grote Nederlandse compositietalenten. Hij is van het type dat een sterke innerlijke noodzaak voelt om te scheppen, maar er niet over peinst te schrappen: hij wil veel. In Event-Horizon speelt de componist met klankmassa, klankkleur en effect. Het slagwerk is overdadig, de fluiten kwetteren onmogelijke septimoolfiguurtjes, met de accordeon komt er mysterie bij. Op sommige momenten loopt het stuk over van de ritmische verschuivingen: bij zoiets ongrijpbaars en onbegrijpelijks als de ruimte past geen vierkwartsmaat. Dirigent James Gaffigan hield de boel knap bijeen.

Het koor, dat in de finale een tekst van E.E. Cummings heeft, wordt vooral ingezet als extra orkestregister, zoals in Ravels Daphnis et Chloé, alleen is De Graaffs vocale schrijfwijze nog wat onuitgesproken. Het is alsof hij te goed weet wat je met een symfonieorkest kan doen om ook eens wat te laten. Aan aanlokkelijke klankcombinaties geen gebrek, maar er mag best nog een doorluisterprikkel bij.

Na de pauze klonk Rédemption (1873) van César Franck, met de uitstekende Julie Boulianne als sopraan. Toen Franck dat oratorium schreef, was hij 50. Bijna alle stukken waarom we hem nog wél herinneren, zijn van latere datum. Jan-Peter de Graaff is 29. Hopelijk krijgt hij nog vele kansen.

Componist Jan-Peter de Graaff na afloop van zijn nieuwe stuk Event-Horizon. Beeld Anna van Kooij
Componist Jan-Peter de Graaff na afloop van zijn nieuwe stuk Event-Horizon.Beeld Anna van Kooij

Event-Horizon

Klassiek

★★★☆☆

Nieuw werk van Jan-Peter de Graaff door het Radio Filharmonisch Orkest.

17/9, TivoliVredenburg, Utrecht. Terugluisteren op radio4.nl.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden