theaterrecensieMargreet heeft de groep verlaten

Aaf Brandt Corstius heeft een loepzuiver instinct voor kleinburgerlijke clichés ★★★☆☆

De valkuil is dat het allemaal net iets té alledaags blijft.

Lies Visschedijk en Dick van den Toorn in ‘Margreet heeft de groep verlaten'Beeld Foto Nichon Glerum

‘Ping!’ Een berichtje in de whatsappgroep voor het buurtfeest, en nog één. Actrice Lies Visschedijk leest de teksten integraal voor, inclusief leestekens (‘Vraagteken-uitroepteken-vraagteken’) en emoji’s (‘Knipoogsmiley, duimpje omhoog’). Wie doet de muziek? Nee, liever maar geen vuurkorf dit jaar. Iemand vraagt of hij uiensoep mee zal nemen. Nee hoor, antwoordt de kordate Dirkje, voorzitter van de Vereniging van Eigenaren: Margreet maakt al preisoep. Toch, Margreet?

Groot is daarna de consternatie bij die kille mededeling: ‘Margreet heeft de groep verlaten.’ Geen afscheid, geen verklaring, niks. ‘Ik vind dit zo’n statement’, zegt de getroebleerde mantelzorger Eef (Dick van den Toorn). Dirkje: ‘Het is een klap in mijn gezicht.’

Magreet heeft de groep verlaten is de vierde toneeltekst van Aaf Brandt Corstius voor gezelschap Mugmetdegoudentand. Over sociale cohesie, druk en wantrouwen in het digitale tijdperk. Opnieuw demonstreert Brandt Corstius hier haar loepzuivere instinct voor kleinburgerlijke clichés en de absurditeit van het alledaagse. Met als enige valkuil dat het allemaal net iets té alledaags blijft.

Herkenning

Zo wordt Margreet heeft de groep verlaten vooral een feest van herkenning. Visschedijk en Van den Toorn geven vernuftig vorm aan een zestal buurtbewoners, die Brandt Corstius in geestige, grove streken neerzet. De bazige Dirkje, in dure jas en met Gooisch kapsel, is een wandelende tijdbom van onderdrukte woede. Odette (opnieuw Visschedijk) is de hypernerveuze jonge moeder die wordt gestalkt door buurman Pieter – in de vertolking van Van den Toorn schitterend balancerend tussen meelijwekkend en doodeng. Mantelzorger Eef, de behoeftige buurvrouw in een rolstoel, Margreet zelf: het zijn stuk voor stuk effectieve karikaturen. Iets te voorspelbaar soms, maar door de acteurs op het juiste moment vaak van een treffend, droefgeestig accent voorzien.

Scène uit 'Margreet heeft de groep verlaten'.Beeld Foto Nichon Glerum

De tekst leunt op de oppervlakte iets te veel op een uitgemolken onbegrip over die malle smartphones en hun impact op het sociale leven, alsof er bewust is geschreven voor de iets oudere bezoeker van het Bellevue Lunchtheater, die zich de bakelieten draaischijftelefoon nog levendig herinnert. Maar onder de oppervlakte schuilt, subtiel, wel degelijk een schurende maatschappelijke satire. Scherp signaleert Brandt Corstius hoe innerlijke leegte, verveling en onvrede tot een gevaarlijke overfocus leiden op (digitale) sociale wetten en regels. En hoe iemand bij de eerste de beste misstap op de online brandstapel belandt.

Het onbegrip over het vertrek van Margreet verandert razendsnel in paranoïde argwaan, en zo kan die vriendelijke buurvrouw van nummer 32 in een oogwenk een racistische pedofiele massamoordenaar worden. Zo bezien is dit stuk een metafoor voor de onvermijdelijke hysterische escalatie van zo ongeveer elk socialemediadebat.

Vilein prikt Brandt Corstius die valse betrokkenheid door: zo snel als de woede opborrelt, zo vliegensvlug verdampt die immers weer. En wanneer waarachtig – analoog - engagement gevraagd wordt, geven juist de felste reaguurders niet thuis.

Margreet heeft de groep verlaten

★★★☆☆

Theater

Door Mugmetdegoudentand i.s.m. Bellevue Lunchtheater

26/2, Theater Bellevue, Amsterdam, daar t/m 2/4. 

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden