Drama

A Mighty Heart

Het complexe leven na 11 september

In luttele minuten wordt in A Mighty Heart een netwerk zichtbaar van stromannen, criminele organisaties en schimmige types. Allemaal hebben ze op een of andere manier te maken met de verdwijning van journalist Daniel Pearl.


De Pakistaanse geheime dienst en de Amerikaanse CIA werken op volle kracht, overal wordt gespeurd en gegluurd. Toch weet regisseur Michael Winterbottom dat ingewikkelde, internationale speurwerk te vertalen naar een intrigerend en spannend avontuur.


Dat is de grootste verdienste van A Mighty Heart: Winterbottom kruipt achter het nieuws, en maakt er een adembenemende thriller van. Dat is opmerkelijk omdat vrijwel iedereen weet hoe dit verhaal afloopt: A Mighty Heart is de verfilming van het boek dat Mariane Pearl schreef nadat zij weduwe was geworden. De dood van haar man en The Wall Street Journal-journalist Daniel, ontvoerd en later onthoofd door moslim-fundamentalisten, was in 2002 wereldnieuws.


De veelfilmer Winterbottom maakt graag films die boven op de tijd zitten. Dat was al zo met Welcome to Sarajevo (1997), en recent maakte hij In This World (over de reis van twee Arabische jongens vanuit een vluchtelingenkamp in Peshawar naar Europa) en The Road to Guantánamo (over de behandeling van drie Britse moslims tijdens hun Amerikaanse gevangenschap).


Voor A Mighty Heart kreeg Winterbottom steun uit Hollywood. Brad Pitt wierp zich op als producent, en Angelina Jolie speelt Mariane Pearl - op een imponerende wijze, als een vrouw die vastberaden optreedt terwijl de wanhoop voortdurend op de loer ligt.


In een ongedurige stijl toont Winterbottom de complexe wereld na 11 september 2001. Daarbij verweeft hij de politieke werkelijkheid met die van de burgers op straat. Hij laat zien hoe India en Pakistan kort na Pearls ontvoering hun stellingen betrekken, en terloops wordt zichtbaar gemaakt dat de Amerikaanse veiligheidsdienst en de lokale autoriteiten elkaar met moeite begrijpen. Pakistaanse verdachten worden door de nationale politie zonder pardon gemarteld om hen aan het praten te krijgen.


De culturele verschillen krijgen een extra dimensie omdat het decor van de film Karachi is, een miljoenenstad waarin talloze nationaliteiten op elke straathoek samenkomen. Alles krioelt hier; alles maakt herrie.


Dezelfde chaos ontstaat op het witte bord dat in de tijdelijke verblijfplaats van Mariane aan de wand hangt. Daarop wordt de organisatie van de mogelijke ontvoerders in kaart gebracht. Steeds meer namen komen erbij. Steeds vaker blijken die namen eigenlijk niet de echte namen te zijn. En wat zijn precies de rollen van de sjeiks? Zijn die nu wel of niet verbonden met het terrorisme?


Behalve een portret van deze tijd is A Mighty Heart ook de bevestiging van Michael Winterbottoms positie in de mondiale cinema. Met zijn quasi-documentaire stijl doet hij meer dan van het alledaagse leven fictie maken. Winterbottom duidt de realiteit, en keert haar binnenstebuiten. In zijn werk is film niet zozeer een spiegel van de werkelijkheid, maar de neerslag van een opnieuw geordende reflectie. Daarbij dient het echte leven als materiaal, als een verleidingsmiddel - een uitnodiging een wereld binnen te stappen die bij nader inzien volslagen vreemd blijkt.


Het resultaat is cinema op het scherp van de snede. Cinema ook die benadrukt dat de beschaving nog heel ver is verwijderd van een definitieve versie.


Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden