Tv-recensie 30 jaar Dutch Dance

30 Jaar Dutch Dance is opzwepend tijdsdocument over de opkomst van house

Wie dit weekend door Amsterdam wandelde, zag overal rijen mensen, wachtend om bij één van de honderden feesten naar binnen te gaan. Het Amsterdam Dance Event, het grootste clubfestival ter wereld, trekt zo’n 400 duizend bezoekers uit de hele wereld. Dancemuziek is tevens ons grootste culturele exportproduct. In de top-10 van populairste dj’s staan liefst zeven Nederlanders, met Martin Garrix voor het derde jaar op nummer 1.

Beeld uit de documentaire 30 Jaar Dutch Dance, tijdens een feest in de Amsterdamse iT. Beeld VPRO

 Een tijd zonder house is haast niet meer voor te stellen. Daarom is de VPRO-documentaire 30 Jaar Dutch Dance (in samenwerking met Mary Go Wild) een fijne opfrisser. Deel 1 van dit drieluik, dat focust op de pioniers van de house, werd zaterdagavond om elf uur uitgezonden, toen de liefhebbers waarschijnlijk in een club stonden te raven.

Hoewel witte heteroseksuele mannen nu de dancewereld domineren, werd house begin jaren tachtig uitgevonden door zwarte homo’s in Chicago – wat veel mensen zijn vergeten. Eddy de Clercq hoorde deze spannende muziek in de Verenigde Staten en wilde het in zijn nieuwe Amsterdamse club draaien, de RoXY, maar het sloeg niet aan. De RoXY bleef leeg en vaste dj Joost van Bellen kreeg zelfs bierglazen naar zijn hoofd gegooid. Journalist Fons Dellen noemde house in Het Parool toen ‘opdringerige, doorzeurende, afstompende, nihilistische non-muziek’. Ook vermakelijk zijn de archiefbeelden van Tineke de Nooij die ‘het spoor bijster’ is en Maartje van Weegen die de opkomende drug xtc in het journaal articuleert alsof het een buitenaardse vondst is.

De documentaire krijgt echt vaart als house in de zomer van 1988 - de tweede summer of love - ineens doorbreekt in Nederland, de RoXY ieder weekend vol zit en even later ook club iT wordt geopend. Het is voor arrogante Amsterdammers goed om te beseffen dat in Rotterdam tegelijkertijd een andere vernieuwende scene ontstaat, waar de hardstyle domineert. Hoewel men nu klaagt over de vertrutting van het uitgaansleven – van strenge sluitingstijden tot intensieve drugscontrole – werd er toen nog een tunnel langs de snelweg opengebroken voor illegale raves. Alles wat leegstond, werd gekraakt en over nooduitgangen maakte niemand zich druk. Je wordt er bijna weemoedig van, die anarchistische tijd zonder regels en commercie. Het was ‘gewoon gaan’.

Beeld uit de documentaire 30 Jaar Dutch Dance, tijdens een feest in de Amsterdamse RoXY. Beeld Cleo Campert/VPRO

Het gevaar bij dit soort documentaires is dat je te veel talking heads ziet, die mijmeren over de goede oude tijd. Er komt wel een reeks ouwe rotten voorbij, maar die vertellen bevlogen en met humor, zoals je excentrieke oom op familieverjaardagen. Dj’s Jean (Amsterdam, mellow house) en Paul Elstak (Rotterdam, hardstyle) kennen we nu vooral van hun commerciële hitjes, maar behoorden in de jaren negentig tot de avant-garde. 

Wat dit tijdsdocument vooral bijzonder maakt (en onderscheidt van de boeken die hierover zijn geschreven), zijn de vele beelden van housefeesten, uitzinnige clubgangers en de opzwepende soundtrack. Er is in die vroege jaren opvallend veel vastgelegd, zoals een jonge dj Isis die afgeeft op ‘burgerlijke burgers’. 30 Jaar Dutch Dance brengt de muziek tot leven. Want over house moet je niet alleen praten, je moet het voelen. 

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden