Drama

24 City

Grote drama's in 'fictie-documentaire'

In de openingscène van 24 City fietsen Chinezen 's ochtends de fabriekspoort binnen. Een overzichtsbeeld is het, frontaal en iets van boven gefilmd, zodat de grote staatsfabriek de mensjes lijkt op te slokken - het is moeilijk om er geen verwijzing naar Metropolis in te zien, Fritz Langs futuristische klassieker, of Chaplins Modern Times. Tegelijk is het ook een clichéverbeelding van de massale en anonieme Chinese nijverheid. Veel later filmt regisseur Jia Zhangke vanaf precies hetzelfde standpunt, maar nu worden de kolossale letters van de fabriek getakeld, omdat die plaats gaat maken voor een luxueus appartementencomplex, 24 City. Het oude China sterft uit.


In zijn ‘fictie-documentaire’ houden oud-fabriekswerkers monologen over hun levens. Hartverscheurende verhalen over gezinnen die uiteengerukt werden toen de fabriek van de ene naar de andere kant van China verhuisde; een kind dat simpelweg kwijtraakte in de consternatie; de schaamte van een vrouw die zomaar ontslagen werd. Het zijn persoonlijke drama’s die Zhangke nog eens onderstreept met melancholieke klassieke muziek en poëzie, zonder dat het wee wordt. Ook de trots en frustratie legt hij bloot. Ooit voelden de machinewerkers van fabriek 420, een geheim gehouden complex waar onderdelen van wapentuig en gevechtsvliegtuigen werden geproduceerd, zich een gewaardeerd deel van de natie. Hele families onderhielden ze. Nu, een paar jaar later, zijn ze zelf afhankelijk van giften.



De deels fictieve vorm waarin Zhangke (Unknown Pleasures, en het met een Gouden Leeuw bekroonde Still Life, 2006) zijn vertelling giet, kwam hem ook op kritiek te staan. De filmer sprak meer dan honderd fabrieksmedewerkers, maar koos er uiteindelijk voor om een significant deel van zijn film te laten naspelen. Ook liet hij zijn film deels bekostigen door het bedrijf achter het nieuwe appartementencomplex. Maar in haar moraliteit is 24 City te subtiel en complex om zomaar weg te zetten als reclamefilm. En ook te stug. Zhangke, vaak geprezen als de voornaamste chroniqueur van zijn tijd en land, doet geen moeite om zijn 112 minuten lange film een spanningsboog mee te geven. De film bevat voldoende mooie scènes om daar mee weg te komen, maar vraagt wel doorzettingsvermogen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden