InterviewCeleste

2020 had het jaar van zangeres Celeste moeten worden

Beeld Mia Clark

De lockdown kwam de Engelse zangeres Celeste eigenlijk wel goed uit: nu weet ze zeker dat haar debuutalbum echt goed is geworden.

In september had haar debuutalbum op Spotify moeten staan en in de platenwinkels moeten liggen. Ongeveer nu, in oktober, had ze op clubtournee door Europa moeten zijn. Dat was althans het plan, maar plannen waren niet zo veel waard in popjaar 2020.

Aan de andere kant van de Zoom-verbinding haalt Celeste Waite (26), de Engelse soulzangeres die van haar voornaam haar artiestennaam maakte, haar schouders er maar over op: ‘Het album verschijnt nu in januari 2021. Wanneer ik op tournee kan, zien we dan wel. Ik probeer geduld te hebben.’

Wie Celeste zag optreden tijdens Eurosonic in Groningen (16 januari) of op tv tijdens het Brit Awards-gala (18 februari) zou haar nu, op het computerscherm, bijna niet herkennen. Op het podium heeft ze vaak een imposant afrokapsel, zo bol als een paardenbloem vol pluisjes, maar haar haar ligt nu plat op haar hoofd, in bedwang gehouden en in een scheiding gedwongen door haarspeldjes.

Als podiumartiest is ze een rijzige gestalte, een zangeres die haar muziek en vocale ambacht zichtbaar serieus neemt, zoals de zangeressen die ze als haar oermoeders beschouwt: Aretha Franklin, Ella Fitzgerald, Billie Holiday. Nu zit ze thuis, draagt ze een roze wollen trui en oogt ze kleiner en meisjesachtiger dan op het podium.

Alles liep in 2020, ook voor Celeste, anders dan gepland. Het beoogde doorbraakjaar werd een jaar van uitstellen en afblazen, een jaar waarin de muziekindustrie op de waakvlam ging en bijna geen grote tournee doorgang vond.

‘Toch heb ik geen vervelend jaar gehad’, zegt ze vanuit haar appartement in Londen. ‘Pas een paar weken geleden, eind september, toen alle songs voor het album opgenomen waren, kreeg ik het even te kwaad. Het virus laaide op, de Britse regering kondigde weer strengere maatregelen aan en ik werd ineens overvallen door angst. Hoe lang gaat dit nog duren? Zit na deze pandemie nog iemand op mijn muziek te wachten of is mijn moment dan voorbij? Het duurde één dag, toen was het weer over. Gek dat ik die gedachten niet al veel eerder had.’

Ook voor Celeste liep 2020 anders dan gepland.Beeld Mia Clark

Dat mag inderdaad verbazingwekkend heten. Velen zouden al tijdens de eerste lockdown in maart en april tegen de muren zijn opgevlogen als de situatie van Celeste de hunne was geweest. Bij het aanbreken van 2020 leek namelijk één ding vast te staan: het zou het grote doorbraakjaar van Celeste worden, dé nieuwe soulstem van Groot-Brittannië.

In december 2019 won ze de Brit Award in de categorie ‘Rising Star’. Op 9 januari 2020 eindigde ze bovenaan de BBC Sound of 2020-poll. Niet alle popprijzen en muziekpolls zijn prestigieus en betekenisvol, maar deze twee wel: ze zitten er zelden naast. Winnaars treden in de voetsporen van Adele, Ellie Goulding, Michael Kiwanuka, Sam Smith en Years & Years. Ook kranten als The Guardian en The Independent en tijdschriften als Vogue en GQ wisten het zeker: na twee EP’s en een handvol sterke singles stond het jaar van Celeste voor de deur.

Nog diezelfde maand, januari 2020, werd haar single Stop This Flame haar grootste hit tot dusver. In de Groningse Stadsschouwburg, op 16 januari, voelde het alsof ze voor het internationale ‘ontdekfestival’ Eurosonic eigenlijk al veel te groot was. Op 18 februari opende ze het Brit Awards-gala in de Londense O2.

De triomftocht raakte op stoom, maar toen bereikte het virus Europa en liep het jaar knarsend vast.

Ze verontschuldigt zich omdat ze iets later dan afgesproken online is verschenen. Ze vertelt over haar ochtendwandeling met een dampende beker koffie en over haar nieuwe appartement in Londen, waar ze kort voor de lockdown in maart vanuit Brighton naartoe is verhuisd.

Celeste Epiphany Waite werd geboren in Los Angeles, als kind van een Engelse expatmoeder en een Jamaicaanse, naar de VS geëmigreerde vader. De relatie van haar ouders implodeerde toen ze 3 was. Met haar moeder vloog Celeste terug naar Engeland, waar ze eerst in de Londense voorstad Dagenham woonde en vanaf haar 5de in Saltdean aan de zuidkust, bij Brighton.

Celeste woont tegenwoordig in Londen.Beeld Mia Clark

‘In februari had ik nog allerlei verplichtingen in Brighton, maar dat stopte allemaal vanwege de corona-uitbraak. Ik had er niets meer te zoeken en besloot naar Londen te verhuizen. Ik vond dit appartement en trok er direct in. Met mijn band ging ik in februari de studio in om te werken aan mijn album, terwijl de ongerustheid over het virus toenam. Na amper een week begon de lockdown. Eerlijk gezegd vond ik dat wel fijn, want ik leefde hier tussen de verhuisdozen. De lockdown stelde me in de gelegenheid mijn huisje in te richten en wat rust te nemen, want de maanden ervoor waren hectisch geweest, met veel optredens en media-aandacht. Ik stond er alleen niet bij stil hoe lang het kon gaan duren. Ik dacht dat het leven snel weer normaal zou worden.’

Eenmaal gesetteld en uitgerust bood de quarantaine haar een extra zee van tijd voor iets dat achteraf nog veel belangrijker was: het drastisch herzien van haar album. Ze dacht na over de muzikale inkleuring, de arrangementen, daarbij geïnspireerd door de muzikale coherentie van het geweldige album Kiwanuka (2019) van haar goede vriend Michael Kiwanuka, met wie ze in november 2019 op tournee ging door Europa.

‘Als voorprogramma van Michael moest ik weer korte optredens doen van ongeveer 25 minuten, terwijl ik net gewend was geraakt aan langere optredens. Dat heeft me aan het denken gezet: wat zijn mijn beste songs? Hoe presenteer ik me optimaal in zo’n korte tijd? De lockdown bood me de tijd om na te denken, ook over het album, en extra materiaal te schrijven.’

Toen het coronavirus met zomerreces ging, hervatten Celeste en haar bandleden de opnamen. In de studio was een strikt coronaprotocol van kracht: afstand houden, mondkapjes op, zo weinig mogelijk mensen tegelijk in één ruimte. ‘Een vreemde sfeer, maar toch was het heerlijk: bijna al mijn bandleden zijn vrijgezel en hadden maandenlang in hun eentje in isolatie gezeten. Iedereen was zó blij weer naar buiten te kunnen en samen ergens aan te werken. We konden elkaar niet knuffelen en moesten afstand houden, maar het gevoel van saamhorigheid was enorm. Het album is beter geworden van al die vertraging, daar ben ik zeker van. We moeten het nog mixen, hier en daar een beetje tweaken en we denken nog na over de nummervolgorde. Daarna is het af.’

Twee sterke, recente singles lijken geïnspireerd door de coronacrisis. Stop This Flame gaat over de moed erin houden (‘You tell me to stop, but I keep on going’), Little Runaway draait om het gegeven dat iedereen in grimmige tijden soms even goed nieuws nodig heeft (‘Good news, I could use some’), maar de schijn bedriegt: ze waren in februari al geschreven en gaan dus níét over het coronajaar. Ook het ‘politieke lied’ Tell Me Something dateert van vóór corona. Het is een aanklacht tegen de zittende Britse regering.

‘Het gaat over continu voorgelogen worden. Ik zie elke dag hoe deze regering zich vooral sterk maakt voor groepen die toch al zo veel privileges hebben. Dat maakt me boos. Ook de songs die ik deze zomer schreef, zijn uiteindelijk geen coronasongs. Mijn teksten gaan over menselijke relaties: vriendschap, liefde, maar ook verlies of eenzaamheid. Het claustrofobische gevoel van 2020 is er hooguit het decor van.’

Het begon dus allemaal in Brighton. Op haar 10de leek Celeste even af te stevenen op een loopbaan in het ballet: ze bleek goed te kunnen dansen en volgde een jaar lang een balletopleiding.

Toch koos ze als tiener voor zingen, eerst in bands, daarna solo. In haar eerste zelfgeschreven liedje, Sirens (2010), zong ze als 16-jarige de dood van haar vader (aan longkanker) van zich af. Artiestenmanager Duncan Ellis hoorde het op YouTube en nam Celeste onder zijn vleugels. Vanaf dat moment ging het snel. Ze ging muziektechnologie studeren, wat goed van pas kwam toen ze op haar 18de verjaardag een Macbook cadeau kreeg. Ze was handig met het studioprogramma GarageBand en kon daarmee prima opnamen produceren. Born Again (2014) werd haar eerste internethit, via Soundcloud. Haar eerste single voor een echt platenlabel nam ze in 2016 op: Daydreaming, een liedje waarin je goed kunt horen dat ze zich als zangeres ergens in de driehoek tussen Amy Winehouse (met wie ze een liefde voor girl groups uit de jaren zestig gemeen heeft), Adele en Lianne La Havas wilde positioneren.

De volgende grote stap kwam in 2018: op voorspraak van Kiwanuka kreeg Celeste een platencontract aangeboden bij Universal-dochter Polydor. Ze had al een handvol songs klaarliggen die onder meer de EP Lately (maart 2019) zouden vormen. Strange werd haar doorbraakhit in eigen land.

‘Universal was onder de indruk van die liedjes, vooral van Father’s Son: ik lijk zo op mijn vader dat ik bijna een zoon van hem zou kunnen zijn, in plaats van een dochter. Het label was wel te porren voor een album, maar Duncan en ik wilden eerst een livereputatie opbouwen en het niet overhaasten. De rest van 2019 heb ik vooral veel opgetreden en geschreven. Ik denk dat dat verstandig is geweest.’

Haar groei als podiumartiest was tijdens dat jaar spectaculair, vooral tijdens de tournee als voorprogramma van Kiwanuka, met wie ze een vriendschap opbouwde.

‘In het begin vuurde ik alleen maar vragen op hem af, ik interviewde hem. Later ontspande ik en konden we praten als gelijken. Nog belangrijker dan het praten was het kíjken: ik deed mijn eigen set van 25 minuten en daarna keek ik naar Michaels optreden, steeds met nieuwe vragen in mijn hoofd. Hoe laat je songs in elkaar overvloeien? Hoe arrangeer je ze? Hoe vertaal je die arrangementen naar het podium? Ik heb zo veel van zijn concerten geleerd.’

Stap voor stap, single voor single, optreden voor optreden, niet overhaasten. Celeste ervoer nauwelijks druk. Haar loopbaan ontwikkelde zich in een aangenaam tempo, langs de weg der geleidelijkheid, totdat tegen het einde van het jaar de prijzen en de krantenkoppen kwamen en 2020 het jaar van Celeste móést worden.

‘Zulke felle schijnwerpers zijn niet echt goed voor je geestelijke gezondheid’, zegt ze. ‘In die fase heb ik wel even gedacht: stel dat ik dit verknal, stel dat de bron opdroogt. Dan werk ik over een jaar misschien weer in de bediening in het restaurant in Brighton en valt mijn oog op een kop in een rondslingerende krant: ‘Waar ging het mis met Celeste?’’

In Groningen, in januari 2020, zagen we een zangeres die voor zichzelf antwoorden op belangrijke vragen had gevonden en daardoor volledig kon opgaan in haar songs en haar vocale prestatie: totale concentratie, geen ruimte voor frivoliteiten.

‘Geen frivoliteiten, is dat iets goeds?’, lacht ze. ‘Het is wel waar. Mijn liedjes gaan vaak over zielenpijn of verloren liefde. Ik zing heel geconcentreerd en terwijl ik dat doe, zuigen de emoties uit de tekst me het lied binnen. Dan is er voor al het andere geen plaats meer en stijg ik op. Nu ja, niet elke avond, maar wel vaak.’

Het verklaart waarom haar dankbaarheid voor de lockdown het uiteindelijk won van de vrees om dankzij die quarantaineperiode het beruchte ‘momentum’ te verliezen.

‘Ik ben er nu juist eindelijk van overtuigd dat het allemaal goed komt. We hebben hard gewerkt, we hebben op de juiste momenten risico’s genomen en op de juiste momenten geluk gehad. Inmiddels reken ik de coronalockdown ook tot de gelukjes. Achteraf voelde het in maart gewoon nog niet goed genoeg.’

Ze giechelt een meisjesgiechel: ‘Ik ben tijdens de lockdownmaanden ook nog verliefd geworden.’

Maandag 21 september was haar deadline. Op die datum moesten alle songs zijn opgenomen en naar het platenlabel zijn verstuurd. ‘We hebben de laatste nacht doorgehaald met de band, van zondag op maandag. Luisteren. Puntjes op de i. Nog eens luisteren. En uiteindelijk, toen de zon opging, de tracks verstuurd. We liepen de studio uit, opgetogen en licht in onze hoofden. In de gang, op weg naar de uitgang, kwamen we studiopersoneel tegen met mondkapjes voor. Dat beeld van 2020 vergeet ik niet meer.’

Vijf singles

Celeste bracht in 2020 tot dusver vijf singles uit. De recentste verscheen op 8 oktober: Hear My Voice. Haar debuutalbum gaat vrijwel zeker Celeste heten en staat gepland voor januari 2021.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden