2017 wordt jaar van nostalgische strijd tussen Twin Peaks en Stranger Things

Filmnostalgie luistert nauw anno 2017

Nostalgie is een complexe operatie geworden in films. Film én serie van 2016 (La La Land en Stranger Things) deden het precies goed.

De hoofdpersonen van de Netflix-serie Stranger Things. Beeld Netflix

Filmnostalgie was ooit zo overzichtelijk, weet u nog? Haar over de oren, glimmende vintage auto - zo uit de showroom weggereden, een hit uit de zomer in kwestie, en klaar was 1979 ('I was made for lovin' you!').

Daarmee kom je tegenwoordig niet meer weg. Nostalgie in 2017 is een complexe operatie, voor een publiek dat elke popculturele referentie in de achterzak heeft zitten en dat van zijn cinematografische 1979, of elk ander recent historisch jaar waarin een serie of een film speelt, twee dingen eist.

Ga tot vijftig jaar terug in de tijd en bezoek nostalgische woonkamers met muziek, video’s en historische voorpagina’s. En doe de quiz: was vroeger echt alles beter?

Goed jaar

De feiten moeten kloppen, in de zin dat mensen in het fictieve jaar 1979 nog altijd rondrijden in doorgeroeste exemplaren die al tien jaar op de weg zijn. En dat de kapsels meer doen denken aan de hand van een zuinige moeder dan aan het kappersjaarboek 1979. En vervolgens willen we dat het fictieve 1979 helemaal 2017 is. Dus mag de rockballad van Kiss wel langskomen, maar dan, bijvoorbeeld in een stroperig-trage versie van Lana Del Rey of in de punkversie van een bandje waar we nog nooit van hebben gehoord.

2016 was een goed jaar voor film- en serienostalgie. Film van het jaar (eerst door de helft van de bezoekers omhelsd en vervolgens door de andere helft vertrappeld) was La La Land van Damien Chazelle, waar Ryan Gosling en Emma Stone de halve filmgeschiedenis achter zich aan trekken; hij vanuit een oude Amerikaan met een tapedeck, terwijl zij in een Prius het beeld binnenrijdt en de geesten van Vincente Minnelli (An American in Paris), Nicholas Ray (Rebel without a cause) en Jacques Demy (Les Parapluies de Cherbourg) worden opgeroepen.

En daar blijft het niet bij. Om de muzikale Werdegang van de idealistische jazzman Sebastian (Gosling) te accentueren zien we hem ook nog optreden op een poolparty waar hij de toetsenman is in een ironische jarentachtigband en betrapt wordt tijdens Take On Me van de Noorse synthesizer-sensatie Aha. Nostalgie, zoals nostalgie bedoeld is.

Emma Stone en Ryan Gosling in La La Land. Beeld BagoGames/Flickr/Creative Commons

Perfecte nostalgische glans

In 2016 bleef niets meer onder het stof liggen. The X-Files kwamen terug, Ghostbusters, Gilmore Girls, Full House nota bene. Guilty pleasures van weleer werden weer tot leven gewekt, waarbij in de meeste gevallen alleen het 'guilty' deel overeind bleef. Dit jaar (vanaf 21 mei) brengt Twin Peaks terug, waarvan we hopen dat het een meesterwerk is, terwijl we dan heel erg proberen niet te denken aan de mislukte Twin Peaks-speelfilm die op de serie volgde. Maar goed, wat de makers van de nieuwe Star Wars-films gelukt is (oude en nieuwe fans tevreden houden), werkt hopelijk ook voor Twin Peaks ('population 51.201'). En zo niet, dan zal het geluid van de implosie van de opgewekte verwachtingen oorverdovend zijn. Want zo zijn de fans ook wel weer.

In de serie The Get Down (deel 2 is voor 7 april aangekondigd) gingen we aan de hand van de Australische glamkoning Baz Luhrmann naar The Bronx in 1977, in de geschiedenis van de stad gezien als een dieptepunt van stedelijk verval, maar door de magische hand van Luhrmann getransformeerd tot de vitale geboorteplaats van de hiphop. Iets te veel registers tegelijk bespeeld wellicht, waarbij de kijker vooral het gevoel had dat hij door een eindeloos feest met 1977-thema dwaalde: herkansing in april.

Serie van het jaar (ook volgens het deskundige Volkskrantpanel) was Stranger Things van de gebroeders Duffer, een serie die opent met de aanduiding: Hawkins, Indiana, 6 november 1983. Dat de gebroeders Duffer zelf een jaar later werden geboren en die jaren tachtig in hun tienerjaren herleefden via de oeuvres van John Carpenter, Steven Spielberg en Stephen King gaf Stranger Things de perfecte nostalgische glans. Het was geen serie over de jaren tachtig, maar over onze favoriete films uit die periode, verteld met de flair van een jonge Spielberg. Deel twee is voor 31 oktober (Halloween) aangekondigd. 2017 wordt het jaar van de episch-nostalgische strijd tussen Hawkins, Indiana en Twin Peaks, Washington.

Weet u nog, die zomer van 2016, toen u Stranger Things voor het eerst zag?

Beeld uit Twin Peaks.

Lees verder

Voor schrijvers is 70s NYC een goudmijn
Hoewel de stad er toen niet best aan toe was, is er al enige tijd een 'New York in de jaren zeventig'-nostalgie, die ook in de literatuur gestalte krijgt. (+)

Hoe het komt het dat we terugverlangen naar vroeger
Nostalgie lijkt, zeker in de politiek, zeker in de westerse wereld, aanweziger dan ooit. Wat verlangt de terugzuchtige? Hidde Boersma beschrijft hoe politici inspelen op nostalgische elementen. (+)

Nokia 3310 geeft belofte aan wereld die nog begrijpelijk was
Goed, in de cultuur kun je fijn verlangen naar vroeger, maar bij technologie wil je toch gewoon het nieuwste van het nieuwste? Nou nee. (+)

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.