2008

Heeft u al plannen voor vrijdag 14 maart 2008? Tien tegen één dat u geen idee heeft, maar voor Jan Willem Loot, algemeen directeur van het Concertgebouworkest, is het geen vraag: bij leven en welzijn zit hij die avond op zijn vaste stek in het Concertgebouw, waar dan om half...

Erik van den Berg

Nergens in de kunstensector wordt zó ver vooruit gepland als in de klassieke muziek. 'Noodgewongen', zegt Loot in zijn van een fijn sigarenodeur doortrokken werkkamer, een paar straten achter het Concertgebouw. 'Het benauwt weleens dat het zó ver vooruit moet. Maar om de echte topdirigenten wordt nu eenmaal gevochten.' Ook buitenlandse tournees vragen door de ingewikkelde logistiek een lange voorbereiding ('in november 2006 zitten we in Japan'), en tenslotte is er nog de zaaldirectie die de druk op de ketel houdt: 'We bevinden ons in de bevoorrechte positie dat we het in het Concertgebouw voor het kiezen hebben, maar we hebben een rij gebruikers achter ons die ook willen weten waar ze aan toe zijn.'

Nee, de tijd dat één man 'n internationaal toporkest kon leiden, is voorbij. Een van Loots voorgangers, Hein van Royen, deed het nog 'met één velletje papier'. Tegenwoordig beschikt het orkest over een staf van 24 medewerkers, die samen proberen elk jaar weer 'een zo mooi mogelijke taart te bakken'.

Het recept voor die taart is niet meer dat ene notitievel, maar zit besloten in een geavanceerd computerprogramma, dat wordt bewaakt door Wouter Hoekstra, Loots rechterhand in programmeringskwesties. Hoekstra, officieel 'manager planning en productie', moet uit het complex van artistieke idealen en praktische bezwaren een agenda uitstippelen waarin alle partijen zich kunnen vinden. 'Een schaakspel met mensen, middelen en materie', noemt hij het.

De orkestwereld is in weinig jaren ingewikkelder geworden, zegt Loot. 'Vroeger ging het orkest eens per jaar zes weken op tournee. We zijn nu mobieler, reizen meer af en aan. Vandaag Baden-Baden, morgen Londen of Berlijn. En in het Concertgebouw is het ook drukker. Twintig jaar geleden hadden we de ruimte, nu is het passen en meten op het drukst bezette podium ter wereld.'

Eerst chef-dirigent Riccardo Chailly, dan vanaf 2 oktober zesmaal 'ere-dirigent' Bernard Haitink, in juni 2001 drie weken lang Mstislav Rostropovitsj in Amsterdam, zomer 2003 naar Athene en Istanbul - en pas dan dienen zich grote lege plekken in de agenda aan, voor zo lang het duurt tenminste. Duizend dagen vooruit denken blijft merkwaardig werk, vindt Loot. 'We zaten laatst rond de tafel met Haitink, en die verzuchtte: man, ik weet niet eens of ik dan nog lééf.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden