'Zwarte artiesten worden door witte bestolen'

Jesse Williams vs Justin Timberlake

'#Inspired', tweette zanger Justin Timberlake na de bejubelde speech van acteur Jesse Williams over racisme en ongelijkheid tijdens de uitreiking van de BET-awards zondagavond. Een ogenschijnlijk onschuldige reactie, maar het kwam Timberlake op veel kritiek te staan. Want onbedoeld bewees hij precies het punt dat Williams probeerde te maken: witte artiesten eigenen zwarte cultuur toe zonder gevoel van verantwoordelijkheid.

Een staande ovatie van het publiek én een eindeloze rits lofbetuigingen op Twitter kreeg acteur Jesse Williams, bekend van onder andere de tv-serie Grey's Anatomy, na zijn speech op de jaarlijkse uitreiking van de Black Entertainment Television-Awards. 'Deze prijs, die is niet voor mij', sprak de acteur en activist op het podium na het in ontvangst nemen van zijn award. 'Deze prijs is voor de mensen in het land. Voor de activisten, de advocaten die zich inzetten voor burgerrechten, voor de worstelende ouders, de families, de leraren en de studenten die zich realiseren dat een systeem dat gebouwd is om verdeeldheid te creëren en armoede te zaaien niet stand kan houden, niet wanneer wij opstaan.'

Het belangrijkste punt van zijn speech kwam op het einde: 'We zijn klaar met toekijken en wachten terwijl de uitvinding die 'witheid' wordt genoemd ons gebruikt en misbruikt, donkere mensen uit het zicht en uit het hart duwt, terwijl men tegelijkertijd profiteert van onze cultuur, onze dollars en onze entertainment, zoals olie.'

Volgens Williams worden de creaties van zwarte mensen 'getto genoemd en vernederd', maar vervolgens worden diezelfde creaties schaamteloos gestolen. 'Ze trekken ons aan als kostuums om ons vervolgens weg te werpen, als de schillen van Strange Fruit. Maar weet je wat het is: het feit dat we magisch zijn, betekent niet dat we niet écht zijn.'

Lees de hele speech van Jesse Williams hier.

Verantwoordelijkheid

Justin Timberlake reageerde enthousiast op Twitter, zoals vele anderen. Maar zijn tweet met de tekst #Inspired schoot bij veel mensen in het verkeerde keelgat. Waarom? Shaun King legt het uit op de site van NY Dailynews: 'Bij het horen van die speech dachten veel zwarte mensen aan al die artiesten en merken die miljarden hebben verdiend met het nabootsen van zwarte cultuur zonder de verantwoordelijkheid te nemen die daarbij hoort.' Artiesten als Justin Timberlake, inderdaad. 'Want een groot deel van wat hij maakt is zwarte muziek, vaak geschreven en geproduceerd door zwarte mensen, gechoreografeerd door zwarte mensen, en uitgevoerd door een overwegend zwarte band en dance-crew', aldus King. 'Het lijkt erop dat Justin Timberlake rijk en beroemd is geworden met het nabootsen van zwarte moves zonder ooit echt op te komen voor zwarte mensen als het er echt om ging.' Oftewel: zwarte cultuur wordt gevierd wanneer dat witte mensen uitkomt. De lusten en niet de lasten, zogezegd. King: 'We zeggen het zo: Amerika houdt van zwarte cultuur maar niet van zwarte mensen.'

Timberlake krijgt het op Twitter zwaar te verduren. @chrystallll reageert met de vraag: 'Geïnspireerd tot wat? Een beetje doorgaan met net te doen of je met je muziek de zwarte cultuur weergeeft zonder oog te hebben voor de echte problemen waar zwarte mensen mee te maken hebben?'

Beeld afp

Menselijk ras

Timberlake beantwoordt de kritiek met de volgende tweet: 'Oh, you sweet soul. Hoe meer je je realiseert dat we allemaal hetzelfde zijn, hoe meer we een echt gesprek kunnen hebben.' En daarna: 'Ik was echt geïnspireerd door de speech van Williams omdat ik echt geloof dat we allemaal één zijn - het menselijk ras.'

Timberlake was vast en zeker in alle oprechtheid geïnspireerd door Williams' speech, schrijft King. 'Maar bij het horen van die laatste zin 'ze trekken ons aan als een kostuum' stond hij er vast niet bij stil dat men vindt dat precies hij zich daar schuldig aan maakt.' Onwetendheid dus. 'Natuurlijk zijn we allemaal mensen, dat is duidelijk', schrijft King. 'Maar de hele toespraak ging nou juist over hoe zwarte mensen anders worden behandeld - misbruikt en mishandeld. Timberlake erkende dat allemaal niet.'

Jesse Williams tijdens de BET-awards in Los Angeles. Beeld ap

Slang

Het punt van Williams over het jatwerk van witte mensen wordt breed gedragen door zwarte jongeren op social media, schrijven Tre'vell Anderson en Dexter Thomas in een opiniestuk op de site van The LA Times. 'Dezelfde slang en culturele gebruiken waar zij om bekritiseerd worden zijn opeens zeer acceptabel wanneer die worden ingelijfd door reclames voor auto's en pannenkoeken.'

Timberlake bood uiteindelijk zijn verontschuldigingen aan en zei verkeerd begrepen te zijn. 'Het is niet anders', schrijven Andersen en Thomas. 'Gesprekken over ras zijn ongemakkelijk. Om in de woorden van Williams te blijven: 'Het is niet de taak van de onderdrukten om de toeschouwers gerust te stellen. Dat is niet onze taak, stop daarmee.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.