'Trump vroeg mij: 'Hoeveel kost het, die nieuwe hand?''

Op bezoek in het atelier van Ralph Wolfe Cowan

Ralph Wolfe Cowan schilderde de grootsten der aarde, en dus ook, in 1989, de toenmalige zakenman Donald Trump. Althans zijn hoofd. Zijn handen, dát is een ander verhaal.

Cowans schilderij The Visionary van de jonge Trump uit 1989 in Mar-a-Lago. Foto Damon Higgins / Palm Beach Post / Zuma Press

Ralph Wolfe Cowan (86) heeft zijn zinnen gezet op een uitgebreide lunch in Mar-a-Lago, het presidentieel buitenverblijf van Donald Trump in Palm Beach, Florida. Vanwege dit uitstekende voornemen heeft hij de meest fleurige van zijn veertig leren jassen van het knaapje gehaald en een goudkleurige pilotenbril uit zijn verzameling opgediept. Het kan niet anders dan dat voor hem, als jetsetkunstenaar die Trump op iconische wijze in het olieverf goot, de rode loper zal worden uitgerold.

'Killerrrrr! Verdomme', roept de artiest opeens.

Dan lijkt de tegenspoed zich op te stapelen, in het domein van Ar-double-joe (RW), zoals zijn vrienden en cliëntèle hem noemen, in West Palm Beach. Zijn bijziende hond Killer heeft in het voorportaal gekakt. En zojuist heeft Steve Mohler, de rechterhand van de kunstenaar die hem de hele dag met raad en daad bijstaat, via de telefoon een keiharde 'absolutely NOT' te horen gekregen.

Bernd Lembke, managing director van de Mar-a-Lago Club, kan Cowan en zijn buitenlandse kornuiten er niet bij hebben. 'Sorry, Ralph Cowan is een aardige man, maar geen lid van Mar-a-Lago, en commerciële activiteiten als het promoten van het kunstenaarschap van Ralph Cowan zijn hier niet toegestaan', zo laat Lembke weten.

Lees verder onder de foto.

Schilder Ralph Wolfe Cowan in zijn woning in West Palm Beach, Florida. Foto Daniel Rosenthal / de Volkskrant

Cowan zit op een troon in zijn voorportaal, omringd met opgezette dieren en burleske memorabilia. Ook niet te vermijden: de vele ingelijste foto's van filmsterren als Zsa Zsa Gabor en Elisabeth Taylor, zangers uit de categorie Julio Iglesias en veel sjeiks, sultans en Amerikaanse presidenten - in sommige gevallen met Cowan samen op de kiek.

'Ze hebben me nog nooit laten zitten!', zegt de artiest verontwaardigd, terwijl assistent Steve de drollen verwijdert van het kleed met Marlon Brando-afbeelding. 'Dit is de allereerste keer. Maar sinds Donald president is, is alles anders. Is er stress. Vanwege het FBI-onderzoek, of vanwege Noord-Korea. Or whatever. Als hij boos is, dan is iedereen boos, van Washington, via New York naar Mar-a-Lago. Dat gaat de hele organisatie door. Maar Steve, wij kennen toch wel andere mensen die ons kunnen helpen?'

Steve: 'Ik ga een vriend bellen, Greg. Die kent weer een prominent lid van Mar-a-Lago. Alleen, daar hebben we op dit moment niks aan. We kunnen er wel heen rijden, maar je weet nu al dat we dan worden teruggestuurd. Ik wil er geen last krijgen met security.'

Low profile

De dag ervoor had de kunstenaar zijn gasten gesommeerd naar Burlington te gaan, een kledinghal in West Palm Beach waar afgeprijsde herenkostuums zijn te krijgen. Met opgerolde denim broekspijpen en een exotisch overhemd aan kom je geen exclusief resort in Palm Beach binnen, wist Ralph. 'Ik wil niet dat jullie eruitzien als journalisten. Jullie moeten je mooi aankleden, want ik wil niet dat de mensen in Mar-a-Lago denken dat ik lelijke vrienden heb.'

Ook om in je oren te knopen, aldus Cowan: low profile ter plekke. Dus ongemerkt meeschuifelen in de schaduw van de kunstenaar zelve, om zo oog in oog te komen met de 'romantisch realistische' versie van de man die een jaar geleden werd geïnaugureerd tot de 45ste president van de Verenigde Staten.

Want, de ware reden voor een bezoek aan Mar-a-Lago is niet om daar een barbecue turkey burger of chicken sandwich naar binnen te werken, maar om het meest besproken schilderij te aanschouwen van de 86-jarige kunstenaar. In de bar van de bibliotheek van dit luxueuze resort hangt The Visionary, het portret van Donald Trump, dat Cowan eind jaren tachtig van hem schilderde. Hierop staat de projectontwikkelaar afgebeeld als een viriele zonnekoning in tenniskleren, door de artiest de Palm Beach-look genoemd, rich and relaxin'.

Foto's van een jonge Cowan. Foto Daniel Rosenthal / de Volkskrant

Ziel van Trump

Met de opmars van Trump en zijn uiteindelijke presidentschap, in november 2016, kreeg The Visionary steeds meer betekenis. Niet langer was er sprake van een flatteus portret van de toen 39-jarige Donald Trump, destijds een op drift geraakte zakenman, een voorbeeld van smaakloze, nieuwe rijken die in de jaren tachtig Florida overspoelden.

Nee, dit was een staatsieportret van de president, toen hij al wist dat hij ooit president ging worden. Kunstenaar Ralph Wolfe Cowan had die ambitie achteloos in zijn blik vastgelegd, zo werd gezegd, en hem de statuur gegeven van een regeringsleider in de dop. Dus dook Cowan veelvuldig op in de media, wereldwijd. Niet als de besnorde huiskunstenaar van de koninklijke familie van Monaco, de sultan van Brunei en de Filipijnse matriarch Imelda Marcos, maar als de man die de ziel van Trump had weten te vangen, plus het daarbij horende egocentrisme en gebrek aan zelfspot.

Inmiddels hebben kunsthistorici, theologen, psychologen en publicisten zich over het schilderij gebogen. Hier en daar wordt het 'messiaans' genoemd, en 'een bazooka-kauwgum Amerikaanse versie van een Griekse god'. 'Zijn huid glimt als de hoogste verdieping van de Trump Tower bij zonsondergang', aldus Playboy. The European Review: 'De grap is dat The Visionary helemaal geen visie heeft. Er is niks anders in deze afbeelding dan hijzelf.'

Lees verder onder de foto.

Cowen aan het werk in zijn atelier. Foto Daniel Rosenthal / de Volkskrant

Mysterieus

In de Mar-a-Lago Club hebben wereldsterren en bezoekers zich voor het schilderij laten fotograferen. Dat het resort nu de status bezit van het winter-Witte Huis, heeft de aantrekkingskracht vergroot. Behalve de club zijn hier nog eens 126 kamers, een ballroom en een spa, op een terrein van tienduizend vierkante meter. Ook in de beschuldigingen van seksuele intimidatie kwam het schilderij voorbij. Een vrouw uit Palm Springs (Florida) beweerde vorig jaar dat zij tijdens een bezoek in 2003 aan het resort door Trump van achteren was vastgegrepen: 'Donald just grabbed my ass!' Als bewijs dat ze op Mar-a-Lago was geweest, dook er een foto op van haar, naast The Visionary.

Cowan: 'Mensen zien aan het schilderij dat er wat aan de hand is, maar je weet niet precies wat. Dat geeft het geheel iets mysterieus. Luister, we leven in een wereld van bijdehandjes, die overal commentaar op hebben. Maar Donalds huishoudster zei het luid en duidelijk: 'Good Lord, dat is 'm precies'. Als ze zijn blik zag, kreeg ze gelijk de aandrang het zilverwerk te poetsen.'

Prijs

Bij de afhandeling van deze artistieke exercitie in 1989 had Trump hem een gratis levenslang lidmaatschap van de Mar-a-Lago Club aangeboden. Daar moest hij alleen niet mee te koop lopen, aangezien een doorsneelid 100 duizend dollar inleggeld moet betalen, jaarlijks aangevuld met 15 duizend dollar. Overigens is de prijs van het lidmaatschap verdubbeld sinds Trump president is geworden. De club telt vijfhonderd leden.

'Donald zei dat ik altijd zo naar binnen kon', vertelt Cowan. 'Maar als andere leden van mijn privilege zouden weten, zouden zij pissig worden. Dus mondje dicht, zei hij. Zo heb ik al mijn verjaardagspartijtjes in Mar-a-Lago gevierd. In de jaren negentig waren er altijd leuke discoavonden op vrijdag. Daar was dan de hele familie Trump. Ik kwam er graag, it's so cool.'

'Trump's a bully, ik hou er niet van om met hem te dealen, ik ben een kunstenaar.' Foto Daniel Rosenthal / de Volkskrant

Over het precieze bedrag dat Trump voor dit schilderij betaalde, is Cowan stelselmatig onduidelijk. Zijn tarieven bespreekt hij niet in het openbaar, zegt hij. Anders voelt een door hem geportretteerde rijkaard zich bekocht, als blijkt dat een andere zeer welgestelde minder heeft betaald. In Amerikaanse periodieken wordt geschat dat het bedrag tussen de 18- en de 24 duizend dollar schommelt, plus het eeuwigdurende lidmaatschap dus - maar de kunstenaar reageert daarop met een schaapachtige blik. Vast staat dat Trump er alles aan was gelegen de afgesproken prijs niet te betalen, weet Cowan.

'Trump wil altijd geld verdienen, single minded als hij is, en hij drukt alles uit in winnen en verliezen. Dus kreeg ik niet het bedrag dat ik vroeg. He's a bully, ik hou er niet van om met hem te dealen, ik ben een kunstenaar. Maar hoe die deal met Donald ook was, ik heb de beste deal gemaakt. Ik heb mijn klanten altijd meegenomen voor een lunch aan een tafel onder het schilderij. Dan waren ze zo onder de indruk, dat ze instemden met een klus. Aan het werk zelf verdiende ik niet zo veel, maar in the long run heeft het me veel opgeleverd. Het is niet mijn beste schilderij, maar wel mijn beste uithangbord. Een onbetaalbare advertentie via een wereldberoemd schilderij.'

Lees verder onder de foto.

Cowan schilderde de groten der aarde, zoals prinses Grace van Monaco, Elvis Presley, Michael Jackson, prinses Diana en paus Johannes Paulus II. Foto Daniel Rosenthal / de Volkskrant

'Hij helpt alleen zichzelf'

Dat de mondelinge afspraak over het lidmaatschap niet bij iedereen bekend is, maakte hij eerder mee, al was dat ver voor het presidentschap van Trump. 'Maar dan kwam Donald aanlopen, en zei: 'Jij bent natuurlijk lid, al vanaf het allereerste begin. Jij bent de allergrootste kunstenaar van allemaal. Jij schildert de meest opwindende mensen van de wereld, ik heb de meest opwindende mensen in deze club, jij hoort hier.' Anyway, ik wist natuurlijk niet dat hij president ging worden, dat heeft alles anders gemaakt.'

'Dat wist je toch wel, ar-double-joe?', zegt Steve, die inmiddels klaar is met het wegwerken van de drollen. 'Je zag al in 2012 dat-ie voor het presidentschap wilde gaan toch? Weet je nog in Las Vegas? Toen met Steve Wynn?'

Cowan: 'Steve Wynn? O yeah. Tuurlijk! Hij is de grootste projectontwikkelaar van Las Vegas en wilde dat ik zijn nieuwe, veel jongere vrouw schilderde. Wynn zei dat Donald in de stad was, ze hadden elkaar gesproken en hadden het ook over mij gehad. En Wynn vertelde nog een nieuwtje: Donald ging aankondigen dat hij voor het presidentschap zou gaan. Ik geloofde hem niet!'

Steve: 'En toen zei ik, kom op, Ralph daar moet je heen.'

Cowan: 'Ik naar die bijeenkomst in het hotel in Vegas en ik dacht: ik moet oppassen dat ik niet hardop ga lachen. Hij gaf daar zo'n geweldige en geestige speech, dat ik op een stoel ging staan en riep: yeah, yeah, yeah. Voor mijn gevoel gebruikte hij in elke zin het woord fucking. Ik vond het geweldig, want fucking is ook mijn favoriete woord. Toen hij serieus voor het presidentschap ging, had hij al dat gevloek eruitgehaald, maar zijn verhaal was hetzelfde. We weten waar dat toe heeft geleid.'

'Natuurlijk heb ik ook op hem gestemd. Ik wilde niet worden betrapt op een leugen. Dat als ik hem tegen zou komen en hij zou vragen: 'Hee Ar-double-joe, je hebt toch wel op mij gestemd?' Dan kan ik niet liegen. Bovendien, hoeveel vrienden die proberen president te worden heeft een mens? Precies, daar ga je al. Hij is een klant en een vriend - en dat zal altijd zo blijven. Maar of hij de beste president is? No, hij helpt alleen zichzelf.'

Lees verder onder de foto.

Cowens atelier. Foto Daniel Rosenthal / de Volkskrant

Pleurishekel aan ouderdom

Voor een skelet, en met zicht op een groot scherm waarop herhalingen van musicals uit de jaren dertig en veertig zijn te zien, zit Ralph Wolfe Cowan er klaar voor. Het is een dag eerder, hier in zijn atelier, achter in zijn bungalow. Zijn eigen werk staat ongeordend gerangschikt, met schilderijen van onder anderen prinses Grace van Monaco, Elvis Presley, Michael Jackson, prinses Diana en paus Johannes Paulus II. Op de schildersezel het portret waar hij aan werkt van een lokale afgezante van de high society. Ook: een foto van hem met 'een aap', de enige foto van zijn trouwerij die hij heeft bewaard. Over de beeltenis van zijn toenmalige vrouw heeft hij de foto van een aap geplakt. Uit dat mislukte huwelijk kwamen twee jongens en later drie kleinkinderen voort. Elk contact met zijn nageslacht wordt volgens de kunstenaar door zijn ex verhinderd, al decennialang.

Cowan: 'Waarom hebben we het over haar? Over politiek en mijn ex praat ik niet.'

Zeg ook nooit tegen de kunstenaar: Ralph mag het achtergrondlawaai van die zingende musicalsterren uit? Want dan volgt een stevige reprimande - 'Noem je dat verdomme lawaai, dat is hoge kunst, ben je gek geworden' - en is er niks aan zijn spraak te merken van de beroertes die hij een paar jaar geleden heeft gehad. Voorts kun je zeggen dat zijn haar er landschappelijk bij ligt, hier en daar artificieel versterkt. Zijn gezicht heeft eveneens een reeks behandelingen achter de rug, want verdomme nog aan toe, wat heeft hij toch een pleurishekel aan ouderdom en de bijbehorende aftakeling.

Cowen aan het werk in zijn atelier. Poseren is niet nodig: hij werkt het liefst met foto's. Foto Daniel Rosenthal / de Volkskrant

In zijn werk mag hij zijn objecten dan ook graag '20 kilo lichter en 20 jaar jonger' afbeelden, rimpelloos met een tandpastalach, desgevraagd met een stevigere nek en een vollere blouse. Een hemels licht om de geportretteerde eeuwigheidswaarde te geven, een galopperend paard erbij, een voorbijvarend schip desnoods - en 'de RW-touch' is volbracht.

'Er zijn mensen die ik heb geschilderd, met wie ik ook dronken ben geworden, voordat ik stopte met drinken. Anyway, dan zie je iemand kotsen, niet op zijn voordeligst. Zo wil ik mensen niet schilderen. Ik wil een koning zo gezond mogelijk schilderen, alsof hij voor altijd zijn land zal besturen. Een man wil dat zijn vrouw sexy wordt afgebeeld, zonder dat het over seks gaat. Kinderen willen dat hun moeder er prachtig en warm uitziet. Geamuseerd intelligent is wat ik nastreef. Dat mensen kijken met een blik van: ik weet wat er gaande is, maar ik laat me niet afleiden.'

Weg met die moderne kunst!

De sterren uit de musicals en films waren van jongs af aan zijn obsessie, nadien gevolgd door koningshuizen. Zijn twee broers gingen naar cowboyfilms, maar hij wilde Hollywoodlegende Betty Grable zien. Op een dag dacht de kleine Ralph thuis in Virginia, ga ik naar Hollywood om al die schoonheden te schilderen. Een klassieke portretkunstenaar wilde hij worden. Een boom schilderen kan iedereen, maar mooie mensen tot leven brengen - 'het heilige moment', noemt hij dat nog steeds - dat kan alleen met een portret.

Hij ging naar de kunstacademie in New York en schilderde in zijn vrije tijd de oude meesters na, zoals Rembrandt, Rubens en Van Dijck, in een poging om hun geheim te ontrafelen. Dan kon zijn vader wel zeggen dat hij een armoezaaier zou worden, dit was wat hij wilde. Vele jaren later liet hij zijn vader eens een cheque zien die hij van de sultan van Brunei had ontvangen: 450 duizend dollar, voor een reeks schilderijen. 'Zo vader', zei hij toen, 'waar had je het ook alweer over?'

Alles wat hij op de kunstacademie leerde, mieterde hij als een lekke bal aan de kant. Weg met die moderne kunst! En dat je op een sprookjesachtige dag uit het niets zou worden ontdekt en veel schilderijen zou verkopen, daar geloofde hij niet in. Hij bleek een groot talent te hebben voor hosselen, er actief voor zorgen dat hij een portret mocht maken, en daar ruimhartig voor te worden betaald.

Zo wist hij in zijn lange loopbaan, naast de vele filmsterren en zangers, een vorstelijk balboekje te vullen. Dat begon met prinses Grace van Monaco, waarna hij voet zette tussen de wereldwijde paleisdeuren. Imelda Marcos werd een goeie klant, en via haar kwam hij bij koning Hassan II van Marokko, Ronald Reagan, president Shaikh Zayed van de Verenigde Arabische Emeritaten, president Gorbatsjov, Sultan Hassanal Bokiah van Brunei en noem maar op. Zijn teller staat op zestien staatshoofden - inclusief Trump.

Dat vermogende klanten zijn bankrekening hebben gespekt, lijkt alweer wat jaren geleden, gezien ook het enigszins vergane karakter van zijn verblijf. Er kwam veel geld binnen, maar er ging ook heel veel uit, luidt de verklaring.

Cowan bij zijn huis. Foto Daniel Rosenthal / de Volkskrant

Het één na goedkoopste

Ralph Wolfe Cowan had Trump zien komen, in Palm Beach, midden jaren tachtig. Alsof hij dacht de ware master of the universe te zijn, had hij het meest gerenommeerde vastgoed in de rijkste gemeente van Amerika aangekocht, Mar-a-Lago. Dit was het bolwerk van oude, rijke families en hij had zich met veel bombarie dit prestigieuze resort toegeëigend. Iedereen moest het weten, in New York en Florida, want hij was toch de man die op de cover van Time Magazine stond, die met zijn boek The Art of the Deal de bestsellerlijsten aanvoerde.

En op een dag reed Cowan in zijn cabrio het terrein van Mar-a-Lago op. Hij zag de nieuwe patron daar lopen, stelde zich voor en kwam met een voorstel dat zelfs Trump overviel: 'Jij bent nieuw hier, ik ga een portret van je maken', zei hij op gebiedende toon. 'Jij bent nu de eigenaar, dus moet er hier een schilderij van je hangen.'

Ook over de enscenering had hij al nagedacht: hij wilde hem niet schilderen in zijn alledaagse New York-look, een marineblauw pak met een rode stropdas. 'Ik schilder je in de Palm Beach-look', zei hij Trump. Dat betekende sportief en zongebruind, alsof hij net op zeer relaxte wijze had getennist of gegolft, een inspanning had geleverd zonder te zweten.

Lees verder onder de foto.

'Ik schilder je in de Palm Beach-look', zei Cowan Trump. Foto Daniel Rosenthal / de Volkskrant

Er werd een contract opgesteld door de toenmalige manager van de kunstenaar, de Nederlander Mark C. Deren. Trump koos voor een olieverfschilderij, het één na goedkoopste in de prijslijst. Het was niet een schilderij ten voeten uit, maar een portret met de nadruk op het gezicht. Er behoefde niet geposeerd te worden, aan de hand van foto's kon Cowan het portret wel maken.

Voor het lichaam van Trump deed hij een beroep op Mark C. Deren, toen een twintiger. Hij kreeg de tennissweater uit Cowans kledingkast aangereikt, een kledingstuk dat ook al op eerdere schilderijen dienst had gedaan. De witte broek was van Deren zelf - die heeft hij overigens nog steeds in zijn bezit, in zijn flat in Heemskerk, waar hij tegenwoordig woont.

Hoe dan ook, in dit ensemble poseerde zijn Nederlandse model in het atelier, als stand-in voor Trump, geheel in het wit, zijn linkerbeen opgetrokken.

Cowan: 'Ik had eerst een schilderij van Mark gemaakt, en dat was mijn uitgangspunt voor het schilderij van Donald.'

Terugkerende elementen

Dat hij hem all white wilde schilderen, was niet in een verlichte bui tot hem gekomen. Hij hoefde alleen maar te denken aan hoe hij Elvis Presley had geschilderd, eind jaren zestig, een schilderij dat nog steeds in Graceland hangt. Aanvankelijk wilde Elvis geheel naakt poseren voor het manshoge schilderij. Maar Cowan raadde hem dat af en zei tot The King: 'Na drie weken poseren gaat alles hangen.' Nee, hij moest geheel in het wit gekleed worden geportretteerd, dan zou hij al het licht vangen. 'Later paste Elvis dat principe ook toe op die glimmende pakken waarin hij in Las Vegas optrad, allemaal wit.'

De rotsen, de zee en de wolkenpartij had hij eerder gebruikt in talloze andere werken. 'Maar voor Donald zorgde ik dat er licht door de wolken scheen. Zo van: de zon breekt door, want hij is in Palm Beach, er komen andere tijden aan, vol hoop. Het wil ook zeggen: waar hij ook gaat, zelfs met donkere luchten, er is altijd wat aan de hand met Donald. Nou, dat klopt nog steeds.'

Door zijn linkerbeen te buigen, ontstond er een geprononceerd contour van Trumps kruis, door Cowan 'een presidentieel kruis' genoemd. Eerder in zijn loopbaan, in het geval van countryzanger Kenny Rogers, kreeg hij achteraf de opdracht 'to de-crotch'; om diens kruis te verkleinen. Rogers wilde zich na zijn scheiding laten portretteren als een sexy, aantrekkelijke nieuwe partij. Wat volgde was een Kenny Rogers in westernstijl 'met een buitenproportioneel apparaat', dat echter zo intimiderend oogde, dat de schilder de zaak moest corrigeren.

Lees verder onder de foto.

Foto Daniel Rosenthal / de Volkskrant

Gevoelige plek

Nadat Cowan het schilderij The Visionary had gedoopt, indachtig de grootste plannen van Trump met het resort, leverde Deren het af. Trump liet er door zijn huisdecorateur een vergulde lijst omheen zetten, en in de bar van de bibliotheek kreeg het een prominente plek. Om zijn eigen historische statuur op te plussen werd de oprichter van het resort, Marjorie Merriweather Post, tegenover Trump geplaatst - maar wel in véél kleiner formaat. Aanvankelijk leek de zakenman zeer in zijn nopjes met het portret, vooral de pittige, hongerig blik in zijn ogen en de voordelig geschilderde smalle heupen, vond hij goed getroffen. Maar helemaal lekker zat het Trump ook weer niet: vooral vanwege de handen, blijkbaar een gevoelige plek voor The Donald.

'Hey Ar-double-joe, wanneer maak je het schilderij af?', was wat de kunstenaar daarna telkens te horen kreeg van Trump. 'Wanneer ga je mijn hand afmaken?'

'Het is af, Donald, don't blablaba to me', zei hij. 'Dit is het schilderij wat je wilde, oil on canvas, het één na goedkoopste portret. Dat betekende dat één hand verstopt is, en één hand schetsmatig is gemaakt. Jij wilde een speciale prijs en dit is wat je ervoor hebt gekregen.'

En zo ging het dertien jaar lang, elke ontmoeting weer: 'Wanneer maak je het af? Het was hem duidelijk dat Trump dit niet langer schertsend bedoelde. Gek werd Cowan ervan, alsof hij zijn werk had afgeraffeld. In de tussentijd deed een verhaal in Palm Beach de ronde: Cowan had hem een poets gebakken, omdat Trump niet het volle pond had willen betalen. Het was een artistieke payback, in de vorm van een bleek, slap en weinig mannelijke hand, ook nog eens halfbakken rustend op zijn dij. Daarmee zou hij meer geld van Trump willen afdwingen.

Bullshit, aldus Cowan

De nieuwe hand

Tijdens een schoonheidswedstrijd in Mar-a-Lago in 2002, waar zij beiden in de jury zaten, leek het Trump opeens ernst te zijn: 'Hoeveel moet je ervoor hebben?', vroeg hij. 'Hoeveel kost het, die nieuwe hand?' Dit klinkt serieus, dacht Cowan. 'Voor 2.000 dollar doe ik het.' Twee dagen later belde Trump naar de studio: 'We gaan ervoor, ik kom dit weekend naar Mar-a-Lago, en dan spreken we af'.

Zijn hand werd uitgebreid gefotografeerd door Steve, en het schilderij werd naar het atelier gebracht. Een maand later was het gereed en werd de nieuwe Trump, met herboren linkerhand geëxposeerd. Klaar, dacht Cowan, daarmee eindigde het aanhoudende gezeur over die hand.

Totdat in de verkiezingscampagne van 2016 het formaat van Trumps handen tot een politieke issue uitgroeide. Zelfs de grootte van zijn geslacht werd ermee in verband gebracht. Wederom werd Cowan opgetrommeld, als deskundige: 'Zijn handen en hij horen bij elkaar. Ze zijn perfect' - aldus de man die als de huisschilder van de Trumpfamilie werd neergezet.

Lees verder onder de foto.

Foto Daniel Rosenthal / de Volkskrant

Gratis schilderij

De twee ex-vrouwen van Trump, Ivana en Marla, heeft hij inderdaad ook geportretteerd, net zoals zijn vier kinderen - 'genereuze, zeer charmante kinderen'. Met Marla zegt hij nog steeds bevriend te zijn, nadat ze hier in het atelier een koud biertje had gedronken, jaren geleden. Alleen Melania, vrouw nummero drie, en zoon Barron wist hij nog niet te strikken. Op de drie brieven die hij een halfjaar gelden naar het Witte Huis heeft geschreven, kreeg hij geen reactie. Eigenaardig, zegt Cowan, aangezien de beeltenissen van de president en zijn familie uit het overheidsbudget worden betaald. 'Het kost hem niks, dat moet hem toch bevallen.'

Want de afgelopen jaren, bij ontmoetingen met Trump, kwam het telkens op hetzelfde neer: 'Ik ga jou niet betalen voor een schilderij van Melania. Iedereen geeft mij alles gratis, dus jij ook', luidde de boodschap. En toen Trump in 2005 in Mar-a-Lago ging trouwen, kreeg Cowan te horen dat ook hij in aanmerking kwam voor een uitnodiging, echter onder één voorwaarde: dat hij zijn derde vrouw gratis zou portretteren. 'Hou op!', zei ik hem. Donald, ik geef geen schilderijen weg. Dan maar geen trouwerij!'

Lichtpuntje

Ar-double-joe stapt uit zijn wagen en loopt over het tuinpad terug zijn huis in. Hij moet zo naar de kapper en gaat daarom ter voorbereiding even liggen. Hond Killer tippelt schuldbewust achter hem aan, de slaapkamer in.

De witte Chevrolet had eerder die dag toch koers gezet naar Mar-a-Lago, alleen om er langs te rijden en te zien wat er gaande was - alles leek afgesloten te zijn.

Tenslotte was er geparkeerd in de chicste straat van Palm Beach voor een lunch in Ta-Boo, Palm Beach's Legendary American Bistro & Bar. Cowan trad daar binnen, hopend dat hij royaal zou worden begroet, als lokale legende. Maar zo'n dag was het toch al niet, na die botte afwijzing van Mar-a-Lago en de ongemanierde stoelgang van Killer. Niemand keek in Ta-Boo op of om. En toen hij vroeg om de goeie plekken voor in het restaurant, goed zichtbaar voor iedereen die voorbijliep, kreeg hij te horen dat die al waren vergeven.

Tijdens de lunch, achter in het restaurant, waren veel bevriende beroemdheden over de tong gegaan, aan de hand van The Painted Face, het plaatjesboek over zijn leven. Maar ook had hij verteld over het lichtpuntje, dat zo in zijn hoogbejaarde leven was gekomen. De vrouw van één van zijn zoons had hem foto's toegestuurd van zijn kleinkinderen. Precies zoals ooit een waarzegster hem had voorspeld: je komt opnieuw in contact met je kinderen, via een dochter. 'Is dat niet prachtig. Ik heb mijn droom geleefd, ik wilde rondhangen met koningen, presidenten en filmsterren, en dan komt dit er nog eens bij.'

Cowan op het tuinpad naar zijn huis. Foto Daniel Rosenthal / de Volkskrant

Het einde

Ralph Wolfe Cowan ligt half onder de dekens in zijn robuuste hemelbed. Killer is weer in genade aanvaard, dicht bij het baasje. Voor de inrichting van zijn slaapkamer, in donkergroen en goud uitgevoerd, zou een 19de-eeuwse maharadja zich niet schamen. Zijn rechterhand Steve helpt hem met het aanreiken van een doos zakdoeken.

Dan valt opeens aan de muur van de slaapkamer het oog op een onverwachte verwijzing naar The Visionary, ook hier. Dezelfde tennissweater die Trump de Palm Beach-look moest geven, wordt nu op een door Cowan geschilderd portret gedragen door een jongen - met vanzelfsprekend een geamuseerd intelligente blik in zijn ogen. 'Dat is mijn kleinzoon', zegt hij. 'Die heb ik nog nooit in levende lijve gezien. Maar ik heb hem geschilderd. Ik vond hem hier wel mooi passen.'

En nu gaat hij even een dutje doen, dat moet even gebeuren. Weet je wat hem het ergste lijkt? Dat hij in zijn slaap komt te overlijden, terwijl een schilderij niet helemaal af is. 'Daar moet ik niet aan denken', zegt hij. 'Als ik ga, dan moet alles klaar zijn, en dan hoor je tenslotte een yell, een lange yell...'

Steve: '... als het geluid van een zieke ooievaar.'

Ralph: 'Aaaaaaaaahhhhhh.'

Meer over