Opinie

'Tegelschreeuwer Karskens is jaloerse verliezer'

Maandagavond beschuldigde journalist Arnold Karskens plots Tegelwinnares Natalie Righton van plagiaat. Hier is haar antwoord. 'Zijn gedrag is niet alleen onsportief, maar ook onbeschoft.'

Natalie Righton na afloop van de uitreiking van de Tegels. Beeld Ton Koene

Maandagavond kreeg ik De Tegel voor Onderzoeksjournalistiek, de hoogste prijs voor journalisten. Ik kreeg de erkenning van een vakjury voor een reeks artikelen die ik het afgelopen jaar schreef over de politietrainingsmissie in Kunduz. Terwijl ik op het podium stond in een Haags theater en de prijs in ontvangst nam, riep iemand vanuit het publiek luidkeels 'PLAGIAAT!'.

De-escaleren
Het felle licht van de podiumlampen scheen in mijn ogen, dus in eerste instantie zag ik niet wie de schreeuwer in het publiek was. Werkend in Afghanistan ben ik altijd alert op gevaar. Als iemand schreeuwt - en dat gebeurt vaak in Afghanistan door een of andere gek - is mijn eerste reactie om de situatie te de-escaleren. Voor je het weet richt iemand een wapen op je en ben je dood. Dus toen een man in het publiek in Den Haag schreeuwde sprongen mijn sensoren op scherp (ik was pas een dag terug uit Kabul). Om de boel te de-escaleren maakte ik een grapje: 'Ach ik heb wel vaker ruzie in Afghanistan', zei ik. Ik had gehoopt dat daarmee de kous af was.

Helaas bleek dat niet het geval. De schreeuwer - het bleek oorlogsjournalist Arnold Karskens te zijn ­- ging na de prijsuitreiking door met mij valselijk te beschuldigen en collega- journalisten te voeden met het plagiaat-verhaal. Binnen een halfuur stond het op vrijwel alle nieuwssites, van AD.nl tot aan Nu.nl.

Volgens Karskens vertoont een verhaal van mij uit november vorig jaar - Kunduz-missie kost half miljoen per agent - grote overeenkomsten met een verhaal dat hij maanden eerder schreef De agent van een half miljoen. Karskens tegen het persbureau ANP: 'Ik had exact dezelfde berekening gemaakt, onder exact dezelfde kop'.

Moeilijke omstandigheden
Ik wilde de schreeuw van Karskens nog steeds afdoen als een merkwaardig incident. Maar dat werd lastiger toen ook radio en tv zich op de kwestie stortten. Dankzij internet is mijn naam nu voorgoed verbonden aan een valse plagiaat-beschuldiging. Vrij vervelend, als je twee jaar lang onder moeilijke omstandigheden je best hebt gedaan om feiten te verzamelen. En helemaal omdat de berekening slechts een klein onderdeel vormde van de serie waarmee ik de prijs heb gewonnen.

De plagiaat-aantijging van Karskens is onzin. Dit zijn de feiten.
Karskens heeft nog voordat de Kunduz-missie begon een column geschreven met een schatting van de kosten per agent. Er was in die tijd, januari 2011, nog geen euro uitgegeven en nog geen agent door een Nederlander opgeleid. We moeten Karskens nageven dat zijn berekening van de kosten per agent achteraf bezien in de buurt blijkt te komen van de werkelijkheid.

Ik kende de column van Karskens niet toen ik mijn onderzoek naar de kosten begon.

Harde data
Op basis van harde data heb ik de reële kosten per agent berekend. Vorig jaar reisde ik negen keer naar Kunduz en hield ik bij hoeveel agenten in de praktijk zijn opgeleid. De cijfers heb ik zelf verzameld en vervolgens geverifieerd bij defensie in Den Haag en bij de lokale politie in Kunduz. Dit kwam neer op, om precies te zijn, 555.556 euro per agent of 158.133 euro per lesuur. Uit mijn berekening blijkt bovendien dat tweederde van de agenten maar acht uur les kreeg voor dit geld. En niet vier maanden zoals Karskens een paar maanden eerder schreef.

De vraag naar de kosten per agent is voor de hand liggend: lezers en politici willen dat weten. Je kunt als journalist niet het exclusieve recht opeisen van een vraag. Volgens die redenering zou - bijvoorbeeld - het NOS Journaal nooit meer iets aan politici mogen vragen over de gevolgen van de bezuinigingen voor het onderwijs als RTL Nieuws diezelfde vraag ooit eerder stelde.

Verziekt
Als Karskens zo overtuigd is van plagiaat, is het wonderlijk dat hij die beschuldiging niet heeft geuit in november vorig jaar, toen mijn artikel op de voorpagina van de Volkskrant stond en er Kamervragen over werden gesteld. Karskens heeft mij niet gebeld, de hoofdredactie van de Volkskrant evenmin. Ook heeft hij geen klacht ingediend bij de Raad voor Journalistiek. Karskens heeft vijf maanden gewacht tot ik een prijs kreeg. Wat een moment van erkenning was voor mijn werk gedurende twee jaar in Afghanistan heeft hij zo behoorlijk verziekt.

De enige verklaring die ik kan bedenken is dat het een noodkreet is van een jaloerse en slechte verliezer. Karskens had graag De Tegel willen winnen. Zijn gedrag is niet alleen onsportief, maar ook onbeschoft.

Mijn familie zat in de zaal tijdens de prijsuitreiking. Mijn moeder was van slag na het geroep van Karskens. 'Wie was die rare, schreeuwende man?', vroeg ze bij de borrel. 'Dat was de Tegelschreeuwer', zei een journalist die bij het gesprek stond, nog voordat ik kon antwoorden. Een ander verduidelijkte: 'Het is een man die nogal in de war is.'

Natalie Righton is correspondent in Afghanistan van de Volkskrant

 
Wat een moment van erkenning was voor mijn werk gedurende twee jaar in Afghanistan heeft hij zo behoorlijk verziekt.
Natalie Righton
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.