'Soms is een sigaar gewoon een sigaar'

Beschaafde mannen met een geheim rafelrandje, dat zijn acteur Colin Firths favoriete types om te spelen. V sprak hem over zijn nieuwste rol: een brave redacteur met een stiekeme hang naar avontuur.

Colin Firth. Beeld anp

Die hoed. Het gekste aan redacteur Max Perkins in Genius is dat hij altijd een hoed op heeft. In zijn kantoor. Aan de eettafel met zijn familie. In de kroeg. Altijd die hoed.

Verder is de man die schrijvers als F. Scott Fitzgerald en Ernest Hemingway ontdekte en hun boeken redigeerde, een vrij kleurloos type. Zijn schrijvers beleefden de wildste avonturen; literair redacteur en brave huisvader Perkins schrapte en schaafde in een schemerig kantoor in New York tot hun werk klaar was voor publicatie. De stille en inmiddels zo goed als vergeten kracht achter de grootste namen binnen de Amerikaanse literatuur.

Die hoed is er dus niet zomaar, denk je dan. Die moet ergens symbool voor staan. Voor zijn geremdheid misschien. Of wellicht laat het zien dat hij zich zo verliest in zijn werk dat hij het ding gewoonweg vergeet af te zetten.

Acteur Colin Firth helpt de journalisten tijdens een rondetafelgesprek meteen uit de droom. 'Freud zei het al eens: soms is een sigaar gewoon een sigaar.' Perkins had nu eenmaal echt altijd zijn hoed op, zo is te lezen in de bekroonde biografie geschreven door A. Scott. 'Hij droeg hem omdat hij vrijwel doof was aan een oor en er niet van hield een gehoorapparaat te dragen. De hoed drukte zijn oren een beetje naar voren en de rand werkte als een geluidstrechter. Bovendien zag hij er zo uit alsof hij op het punt stond om weg te gaan - handig als er mensen op zijn kantoor kwamen in wie hij geen zin had.' De man stond in werkelijkheid zelfs onder de douche met zijn hoed, al haalde dat de film niet. 'Het is geen komedie.'

Genius portretteert de relatie tussen Perkins en een van zijn beroemde beschermelingen, Thomas Wolfe (Jude Law). Een schrijver die bij elke uitgeverij afgewezen werd tot zijn vuistdikke manuscript bij Perkins op het bureau belandde. Die zag de kwaliteit van Wolfes baanbrekende werk, al vereiste het volgens hem nog flink wat werk om het publicabel te krijgen. Genius volgt de groeiende haat-liefdeverhouding tussen Perkins en zijn tegenpool Wolfe, die net zo mateloos was in zijn leven als in zijn schrijven. Met hem ruziet Perkins over elk geschrapt woord en zet hij zijn eerste stappen in jazzclubs.

Het acteerwerk is een genot, maar Genius verliest soms de kern uit het oog

Het acteerwerk in Genius is een genot, maar de complexe clash tussen uitersten wordt niet volledig uitgewerkt. Door zijn focus op een realistische weergave, verliest Grandage soms de kern van het verhaal uit het oog. Lees hier de hele recensie.

Perkins 'had de aandrang gewonde, creatieve mensen onder zijn vleugels te nemen', denkt Firth. Maar er speelde ook wat anders bij hun bijzondere vriendschap, die in Genius (bijna) ten koste gaat van hun persoonlijke relaties. 'Ze lijken tegenpolen, maar Wolfes passie, zijn roekeloosheid, zijn ongebreidelde seksualiteit, zijn drankzucht, zijn zucht naar avontuur - ik denk dat Perkins dat ook allemaal wilde. Er zat iets van Wolfe in hem; hij had een wilde kant die onderdrukt werd.'

Het is precies waarom Firth, altijd onberispelijk in pak, van dit soort op het oog degelijke personages houdt. Hij is vooral bekend als Mark Darcy, de betrouwbare maar o zo saaie potentiële vriend van Bridget Jones. In A Single Man speelde hij een rouwende, homoseksuele professor die niet over zijn verdriet kan praten; met zijn rol als de stotterende en daardoor ingetogen koning George VI in The King's Speech won hij een Oscar. Bij Firth verbergen ze achter hun geslotenheid altijd een bruisende binnenwereld.

Thomas Wolfe

60 duizend woorden schrapte Max Perkins uit Thomas Wolfes klassieke debuut. Ook heette het boek nog niet Look Homeward, Angel voordat hij het onder handen nam. Het redigeren nam een aantal maanden in beslag. Wolfe begon later te twijfelen of hij Perkins niet te veel zijn gang had laten gaan. Liefhebbers kunnen dit overigens zelf beoordelen: het originele manuscript, O Lost, werd in 2000, ruim zestig jaar na Wolfes dood, alsnog uitgebracht.

Fragment uit Genius. Beeld anp

Perkins' verborgen verlangens blijken uit de flamboyante schrijvers die hij begeleidde, stelt hij: Fitzgerald, Hemingway, Wolfe. 'Zelf maakte hij geen spannende reizen. Hij vocht niet mee in oorlogen, ging niet stierenvechten. Maar hij was gek op boeken waarin dat wel gebeurde. En hij bracht misschien een groot deel van zijn leven op kantoor door, maar als mannen als Hemingway of Wolfe daar binnenwandelen, is dat niet bepaald een rustig leven.'

Omgekeerd verlangde Wolfe, soms bijna waanzinnig gespeeld door Jude Law, juist stiekem naar de rust die Perkins uitstraalde, bedacht Firth terwijl hij op de set naar zijn tegenspeler keek. 'Hij zou ook wel willen weten op welke momenten je beter je mond kunt houden. Hij zou zo geciviliseerd willen zijn, zo schoon. Hij zou dolgraag willen dat hij zijn liefdesleven niet de hele tijd verruïneerde met avontuurtjes. Ik denk dat ze in elkaar iets herkenden wat ze diep in zichzelf verborgen hielden.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.