‘Mensch, durf te leven!’ aanstekelijk modern volkstheater

Op een koude winteravond in november 1927 worden de cabaretier Jean-Louis Pisuisse en zijn vrouw Jenny Gilliams voor een theater op het Amsterdamse Rembrandtplein neergeschoten....

Over deze crime passionel schreef Gerben Hellinga in 1979 een toneelstuk dat destijds met veel succes werd opgevoerd door Het Publiekstheater, met onder meer Jules Croiset in de rol van Pisuisse. Het Maastrichtse ensemble Het Vervolg speelt het stuk nu in regie van Arie de Mol, doorgaans actief bij zijn eigen gezelschap Els Inc.

De Mol in Maastricht - het is een goede keus, want hij is een regisseur die bij uitstek raad weet met deze vorm van intelligent volkstoneel. Bij Els Inc. maakte hij bijvoorbeeld een erg mooie voorstelling van Herman Heijermans' Ora et Labora. Over gewone mensen en hun kwelgeesten, hun verdriet, hun dagelijkse sores.

Mensch, durf te leven! speelt zich af in het Nederlandse artiestenmilieu in de jaren twintig van de vorige eeuw. Pisuisse was daarin een grote naam, evenals Koos Speenhof; Louis Davids was een ster in opkomst. Hellinga reconstrueert in zijn stuk op grond van historisch materiaal de laatste drie maanden van Pisuisse's leven. In retrospectief: hij begint met de moord en gaat stapje voor stapje terug naar het moment waarop de jonge, talentvolle Tjakko Kuiper bij zijn cabaretgezelschap komt en verliefd wordt op zijn vrouw Jenny.

Jong bloed in zijn gezelschap was hard nodig, want Pisuisse’s succes was tanende. Bovendien kon hij, inmiddels vijftig, met zijn handen niet van de jonge meisjes afblijven, waardoor zowel zijn zakelijk als privé-leven onder druk kwam te staan. Jenny kiest begrijpelijkerwijs voor de jonge Tjakko met zijn fluwelen stem - bij Het Vervolg erg goed gepeeld en gezongen door Jim de Groot, maar keert al ras weer terug bij haar eigen man. En dat leidt dan tot het bloedbad op het Rembrandtplein.

Paul Hoes (Pisuisse) en Roos ten Hooven (Jenny) spelen hun rollen vol overtuiging - hij is een artiest op zijn retour met alle dramatiek die daarbij hoort, zij een vrouw met een onvervuld verlangen. Met hun geblankette gezichten en zware oogmake-up lijken de acteurs van Het Vervolg op geesten uit een ver verleden, maar hun spel is warmbloedig en intens. In combinatie met de liedjes en de zorgvuldige montage van de scènes levert dat een aanstekelijke vorm van modern volkstheater op.

Nummers als Mammie is dansen en De Verlaten Man krijgen een gloedvolle uitvoering, maar het mooist is natuurlijk Mensch, durf te leven!, dat fantastische lied dat Dirk Witte speciaal voor Pisuisse schreef. ‘Wees op je vierkant meter een vorst’, zingt hij. Dit ensemble is een vorst op de paar vierkante meters die het theater hier telt. Hein Janssen

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.