'Marketingtypes hebben te veel macht'

Interview King Champion Sounds

Hij woont in Krommenie en is de voorman van King Champion Sounds. Ajay Saggars muziek laat zich niet onder een noemer vangen, maar hij maakte wel een van de indrukwekkendste rockplaten van het jaar.

Ajay Saggar. Foto Daniel Cohen

We zijn verleerd goed naar muziek te luisteren. Ja, gewoon op je computer een liedje aanzetten, dat kunnen we allemaal. Maar echt een uur lang gaan zitten, met de koptelefoon op, om een album rustig op je in te laten werken. Wie heeft daar nog het geduld voor?

Ajay Saggar (51), de Engelse, in Kenia geboren voorman van de verder Nederlandse King Champion Sounds is zich maar al te bewust van het muzikale consumptiegedrag anno 2016. 'Men wil heel snel worden beloond. Als iets op het eerste gehoor te moeilijk klinkt, of alleen al anders dan verwacht, klik je op iets anders.'

En toch heeft hij zich niet van de wijs laten brengen. In weerwil van de tijdgeest maakt hij muziek waar je juist wél goed voor moet gaan zitten om alles goed op je te laten inwerken. Niet omdat zijn werk moeilijk te behappen is, maar omdat Saggar zich niet op een genre of stijl laat vastpinnen. Hij stelt het geduld van de luisteraar nadrukkelijk op de proef, maar die wordt uiteindelijk rijkelijk beloond.

Het dubbelalbum To Awake in that Heaven of Freedom dat hij met King Champion Sounds onlangs uitbracht, is behalve een erg lange plaat (77 minuten) ook een zeer veelzijdige. Met zijn band en een boel gasten laveert Saggar tussen rock, dub, elektro, spoken word, drum & bass en freejazz.

Het is een van de indrukwekkendste rockplaten van het jaar en het magnum opus van Saggar, die al zo'n kleine dertig jaar muziek maakt. Eerst in indie-gitaarbands als Dandelion Adventure en Donkey en de laatste jaren met de zevenmansband King Champion Sounds. To Awake in that Heaven of Freedom is het sluitstuk van een trilogie die in 2013 begon met Different Drummer, een jaar later gevolgd door de 10" ep Songs For The Golden Hour.

Saggar: Deze nieuwe had ik als dubbele 10 inch ep gepland, maar ik had te veel ideeën en wilde geen van de nummers laten sneuvelen, dus werd het een dubbel-lp.'

Ethiopisch kindercircus

De Nederlandse punkband The Ex speelde een tijdje geleden Ethiopië plat en maakte platen met Ethiopische jazzgrootheden als de onlangs overleden Getatchew Mekurya. Op Le Guess Who? mag The Ex een eigen Ethiopisch festival uit de grond stampen, met onder meer de spectaculaire band Fendika. Dat feit viert de band met een optreden van het kindercircus Debre Berhan op Plein 5, op de vijfde verdieping van het podiumcomplex TivoliVredenburg.

Het probleem was alleen dat het Britse platenlabel dat eerder werk Saggar had uitgebracht ineens geen geld meer had. 'Een dubbel-lp bleek te kostbaar'. Dus schreef Saggar alle contacten die hij had aan, maar kreeg overal hetzelfde antwoord: te veel en bovendien te moeilijk te promoten. 'Je kunt mijn muziek niet verkopen als indierock, maar het is ook geen jazz of dance. Van alles zit er wel wat in maar geen van de termen dekt de lading.'

Uiteindelijk vond hij toch onderdak, bij het Amsterdamse, vooral in gitaarpop gespecialiceerde label Excelsior. 'Tien minuten praten over voetbal en muziek en we waren er uit', vertelt hij over de onderhandelingen. Ajay Saggar vond bij Excelsior iets terug van de oude indie-spirit die van hem in de jaren tachtig een obsessief muziekfan maakte, wat hij tot op de dag van vandaag is gebleven. 'Platenlabels moeten muziek uitbrengen waarin ze zelf geloven, geen muziek waarvan ze veel denken te kunnen verkopen. Marketingtypes hebben het roer de laatste 25 jaar overgenomen, ze hebben te veel macht. Maar wat was het eind jaren tachtig geweldig.'

Hij is al jaren woonachtig in Nederland, maar opgegroeid in Groot-Brittannië, vertelt vol enthousiasme hoe hij als twintiger onderdak vond in een kraakpand in Manchester. 'Ik gaf al mijn geld uit aan platen, liep zoveel mogelijk concerten af en raakte in contact met wat toen de Amerikaanse underground was.

'Bands als Dinosaur Jr. en Sonic Youth, kwamen veel naar Europa en hadden een steeds groter gehoor voor hun compromisloze gitaarrock. We trokken ook veel met ze op. Zanger-gitarist J. Mascis van Dinosaur Jr. logeerde bij ons, hij zette je dan op de gastenlijst en wij volgden ze door heel Europa.'

Muziek was roeping én dagtaak. Saggar: 'We hadden een uitkering en waren vastbesloten geen baan te zoeken. Het opzuigen van het muziekleven, dat was ons werk. En het waren geweldige tijden voor de rock-'n- roll.'

Kaalgeschoren

Ajay Saggar raakte eind jaren tachtig bevriend met de band Dinosaur Jr. en zou later ook werken als vaste geluidsman van voorman J. Mascis. Het is zijn hoofd dat wordt kaalgeschoren aan het begin van de videoclip van Dinosaur Jr.'s grootste hit Freak Scene uit 1988. De clip werd vooral door typische indie-programma's zoals MTV's 120 Minutes veel uitgezonden en was bepalend voor de doorbraak van Dinosaur Jr.

Vooral de jaren vóórdat Amerikaanse grunge in het algemeen en Nirvana in het bijzonder met hun hit Smells Like Teen Spirit wereldroem vergaarden, waren leerzaam. Saggar: 'Dankzij het succes van Nirvana kregen veel labels - maar ook de muzikanten - dollartekens in hun ogen. Toen was de lol er snel af.'

Voorman J. Mascis van Dinosaur Jr., berucht om zijn snerpende gitaarsound, vroeg Saggar om het geluid van zijn band te gaan verzorgen. Hijbegon uiteindelijk ook een band, Dandelion Adventure. En Saggar werd uitgenodigd voor een tournee door de toen stevig aan de weg timmerende shoegazeband My Bloody Valentine. Ook mocht hij met zijn band een sessie opnemen voor het radioprogramma van BBC-discjockey John Peel.

'Peel was toen de grote gids door muziekland. Hij draaide de bands die wij goed vonden op de radio en wij gingen onbekende bands goed vinden die hij draaide. Bands met een hard, compromisloos geluid werden door Peel dagelijks hartstochtelijk gepromoot.'

Saggar leerde de meeste bands goed kennen en raakte met sommige muzikanten bevriend. 'In 1991 ging ik op Interrail, gewoon achter Dinosaur Jr. aan op tournee door Europa.' Het was in die tijd dat hij voor het eerst Nederland aandeed. 'Het fascineerde me altijd dat achterop tourshirts van bands wel zes of zeven Nederlandse steden vermeld stonden. Apeldoorn, Sneek, Goes. Nederland moest wel een geweldig muziekland zijn, met zoveel podia voor onze favoriete bands.'

Maar het momentum was voorbij. Nirvana brak in 1991 wereldwijd door met het album Nevermind en vervolgens leek bijna elke rockband te worden opgeslokt door grote platenmaatschappijen. Gitaarmuziek werd minder avontuurlijk en geld verdienen, waar Saggar en zijn muziekvriendjes voorheen nooit over hadden nagedacht, werd voor muzikanten een prioriteit.

'Leven van een uitkering zoals wij deden, dat kon natuurlijk niet zo doorgaan.' Maar Saggars alternatief, werken op een belastingkantoor beviel evenmin. 'Eind 1991 was ik het zat in Engeland en vertrok ik naar Wormer.' Ook in Nederland had hij inmiddels zijn contacten. 'Een van de bands die we ook obsessief volgden, was The Ex. Die hadden in Wormer hun eigen kraakpand, de Villa, waar ik terecht kon.'

Hier maakte Saggar kennis met een andere muzikale liefde voor het leven: impro-jazz. 'Terrie, de voorman van The Ex liet me muziek horen van Han Bennink en het ICP Orkest. We gingen ook vaak kijken in het Bimhuis in Amsterdam. Dat was echt een openbaring voor me. Die freejazz en impro-scene stuurde me een heel nieuwe muzikale richting op.'

Saggar woont inmiddels al jaren in Krommenie en heeft ook met de Wormer-scene altijd contact onderhouden. G.W. Sok, voormalig zanger van The Ex, zingt nu in Saggars band terwijl Ab Baars, saxofonist van het door Saggar zo bewonderde ICP Orkest prominent te horen is op het nieuwe album van Saggars King Champion Sounds. De plaat is eigenlijk te beluisteren als de weerslag van Saggars eigen muzikale levensreis. Beginnend bij vurige indierock, met een glansrol voor J. Mascis, die nadrukkelijk te horen is in openingsnummer Mice Rats Roaches, besluit het album een dik uur later met de freejazz van Ab Baars. Onderweg komen ook bassist Mike Watt (Minutemen, fIREHOSE), folkzanger Alasdair Roberts en gitarist Tom Carter voorbij. 'Het zijn allemaal muzikanten die ik niet alleen bewonder, maar met wie ik ook bevriend ben geraakt of voor heb gewerkt. 'Muziek heeft me veel gebracht', zegt Saggar.

'Met dit album kan ik iets terugdoen en anderen meenemen op een lange trip met onbekende bestemming. Want ja, dat was mijn leven tot nu toe ook een beetje. Maar ik had niet anders gewild.'

King Champion Sounds: To Awake In That Heaven Of Freedom. Excelsior/V2. King Champion Sounds speelt 11/11 om 21.30 uur op LGW? in Moira, Utrecht.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.