Interview

'Kunstvervalsers zijn innemende types'

Interview Noah Charney

De Amerikaanse kunsthistoricus Noah Charney (35) ontwikkelde zich na zijn succesvolle thriller De Caravaggio kunstgreep (2007) tot specialist kunstmisdaad. Naar aanleiding van zijn nieuwe boek Kunstvervalsing geeft hij donderdag een lezing in de Amstelkerk in Amsterdam, op uitnodiging van het John Adams Instituut.

Noah Charney. Foto .

Hoe raakte u in de kunstmisdaad verzeild?

'Ik ging me verdiepen in kunstdiefstal om De Caravaggio kunstgreep te kunnen schrijven. Destijds deed ik kunsthistorisch onderzoek naar Florentijnse schilderkunst. Heel interessant voor hooguit vijf mensen, onder wie mijn moeder natuurlijk, maar ik wilde graag voor een groter publiek schrijven. Daarom besloot ik een spannend boek te schrijven over wat zich achter de schermen in de kunstwereld afspeelt. Ik was geïnspireerd geraakt door De Da Vinci Code, zo'n echte pageturner. Maar ik wilde in mijn boek wél dat de feiten zouden kloppen. Zo ontdekte ik dat er heel weinig onderzoek naar kunstmisdaad is. Sindsdien ben ik doorgegaan met onderzoek.'

En bent u er inmiddels achter waarom de meeste academici kunstmisdaad niet interessant vinden?

'Ja, dat heeft te maken met hoe de academische wereld werkt. Specialisatie wordt gestimuleerd. Als kunsthistoricus maak je naam als je alles weet van dat éne levensjaar van die ene schilder. Maar om kunstmisdaad te onderzoeken, moet je juist een generalist zijn. Dit vakgebied raakt aan de criminologie, heeft te maken met de kunstmarkt, met kunstgeschiedenis, archeologie, enzovoorts. Bovendien zijn criminologen gewend te werken aan de hand van uitgebreide onderzoeksdata en informatie over kunstroof wordt slecht bijgehouden. Als kunsthistoricus heb ik er minder moeite mee aan de hand van zeer summiere informatie een verhaal te reconstrueren. En ik heb alle vertrouwen dat zulke case studies kunnen helpen om kunstmisdaad te bestrijden.'

Bent u wel eens bang dat u vervalsers en kunstdieven helpt met uw boeken?

'Nou, we grappen daar wel over in onze onderzoeksgroep, want we leren studenten de kneepjes van het vak. Maar we laten ook zien dat het heel lastig is er rijk mee te worden. Ik hoop vooral dat mijn boeken mensen kunnen helpen zich niet voor de gek te laten houden. Vooral kunstverzamelaars zouden uit dit boek over vervalsingen kunnen leren dat ze zich niet door mooie verhalen moeten laten verleiden.'

Welke vervalser vindt u het interessantste?

'Ik zou met allemaal wel een biertje willen drinken. Het zijn meer pranksters dan criminelen, innemende types. Maar mijn lievelingsvervalser is de Brit Eric Hebborn. Zijn vervalsingen zijn artistiek van heel hoog niveau. Ik herken daarin zijn liefde voor de kunstgeschiedenis. Hij besteedde onnodig veel aandacht aan details, bijvoorbeeld aan de precieze manier waarop ijzergallusinkt, dat eeuwen geleden werd gebruikt, wordt aangetast door inktvraat. En hij werd in 1996 in Rome vermoord en we weten niet door wie en waarom.'

Foto .

Zit daar niet een heel interessante thriller in?

'Ja zeker, maar over hem is al genoeg geschreven. En ik schrijf sinds De Carravagio Kunstgreep eigenlijk alleen maar non-fictie.'

Waar werkt u nu aan?

'Samen met kunsthistoricus Ingrid Rowland heb ik een boek geschreven over Giorgio Vasari, The Collector of Lives, heet het. Vasari was in de zestiende eeuw zowel schilder als kunsthistoricus. Dat boek verschijnt volgend jaar.'

Gaat u bij uw lezing ook iets vertellen over tijdmanagement? Dat schijnt uw nieuwste specialisme te zijn.

'Nou als daar vragen over zijn, kan dat natuurlijk. Ik schreef inderdaad een artikel voor online magazine Buzzfeed: 'Vier simpele manieren om maar twee uur per dag te hoeven werken'. Dat is nogal opgepikt. Ik ontdekte dat ik sinds ik vader ben geworden veel efficiënter werk, onder andere omdat ik mijn werk noodgedwongen in porties opdeel. Dat heeft natuurlijk niet zo veel met kunstmisdaad te maken, maar ik heb door die trucs wel dit boek kunnen schrijven.'

Noah Charney, the Art of Forgery 24 september, 20.00, Amstelkerk, Amsterdam. john-adams.nl

Noah Charney Kunstvervalsing, misleiding en masterminds van meestervervalsers Uitgeverij Terra 296 pagina's; € 24,99

Meer over