'Kunstveiling van de eeuw': Rockefeller-collectie volgend jaar voor honderden miljoenen onder de hamer

Het wordt nu al 'de kunstveiling van de eeuw' genoemd. De imposante kunstcollectie van wijlen David en Peggy Rockefeller gaat komend voorjaar bij veilinghuis Christie's in New York onder de hamer. De naar schatting tweeduizend objecten weerspiegelen de levenslange verzamelwoede, koopjesjacht én maatschappelijke betrokkenheid van Amerika's bekendste filantropische echtpaar.

David Rockefeller, geflankeerd door Susan en Ariana Rockefeller, bij het Museum of Modern Art in New York, juni 2016. Hij overleed in maart 2017. Foto getty

Peggy Rockefeller-McGrath stierf al in 1996, David volgde haar in maart van dit jaar, 101 jaar oud. Hij was de jongste en laatst levende kleinzoon van John D. Rockefeller, de eerste miljardair van de Verenigde Staten en oprichter van Standard Oil. David Rockefeller leidde de JP Morgan Chase Bank. Daarnaast was hij sinds het presidentschap van Dwight Eisenhouwer (1953-1961) een adviseur van welhaast elke Amerikaanse president en vertrouweling van wereldleiders als Nelson Mandela, Margaret Thatcher en Sovjet-leider Brezjnev.

Maar vooral lieten David en Peggy Rockefeller anderen meedelen in hun rijkdom - door zakenblad Forbes geschat op zo'n 3,3 miljard dollar. Ruim 900 miljoen dollar gaf het Amerikaanse echtpaar bij leven weg aan goede doelen, veelal organisaties die zich bezighielden met onderwijs, milieu of gezondheidszorg. Maar ook zeker 100 miljoen dollar ging naar het Museum for Modern Art (MoMa), waarvan Davids moeder Abby Aldrich Rockefeller in 1929 nog aan de wieg stond.

Schenking

Daarnaast schonk David Rockefeller bij leven al diverse topstukken van moderne meesters als Gauguin, Cézanne en Picasso aan het wereldberoemde museum in New York. Bovendien heeft Christie's al laten weten dat uit het nalatenschap van de Rockefellers nog eens dertig belangrijke kunstwerken aan het MoMa en de National Gallery of Art in Washington zijn beloofd en dus niet op de kunstveiling te koop zullen worden aangeboden.

Toch blijft er voor kunstliefhebbers genoeg om naar uit te kijken. Behalve belangrijke moderne, impressionistische en Amerikaanse kunst bevat de collectie zilver, meubilair, Chinees porselein en decoratieve kunst. Zo zijn er werken van Seurat, Gris, Signac, Manet, Gauguin, Corot, O'Keeffe en Hopper en bijvoorbeeld een Sèvres-servies dat ooit werd gemaakt op bestelling van de Franse keizer Napoleon.

Topstukken zijn zonder meer Pablo Picassos schilderij Fillette à la corbeille fleurie (Meisje met een mandje bloemen) dat op zo'n 70 miljoen dollar wordt geschat. Ook voor het werk Odalisque of vrouw liggend tussen magnolia's van Henri Matisse en Claude Monets Nymphéas en fleur (Waterlelies in bloei) verwachten kunstexperts dat ze respectievelijk 50 miljoen en 35 miljoen dollar kunnen gaan opbrengen.

Pablo Picassos schilderij Fillette à la corbeille fleurie (Meisje met een mandje bloemen).

Verborgen schatten

En dan zijn er altijd de 'verborgen schatten' waar de Rockefellers een patent op leken te hebben. Kunstwerken die het echtpaar voor een prikje had gekocht of geërfd en later voor grof geld werden doorverkocht. Neem een schilderij van Mark Rothko dat David Rockefeller in 1960 voor minder dan 10 duizend dollar kocht en in 2007 bij Sotheby's voor 72 miljoen dollar de deur uitging. Of een Madonna met kind van Botticelli, dat David Rockefeller van zijn vader had geërfd, en door Christie's vier jaar geleden voor 10,4 miljoen dollar werd verkocht.

Voorlopig gaat vanaf deze week een deel van de Rockefeller-collectie op tournee langs Hongkong, Londen en Los Angeles. In het voorjaar gaat de collectie onder de hamer. Kunstexperts voorspellen dat de collectie zeker 700 miljoen dollar waard is en mogelijk nog veel meer kan gaan opbrengen. Daarmee zou de 'kunstveiling van de eeuw' aanzienlijk hoger uitvallen dan de verkoop in 2009 van de collectie van Yves Saint Laurent en zijn partner Pierre Bergé, dat met 484 miljoen dollar te boek staat als de grootste privéverkoop van kunst in de geschiedenis. Maar ook ruimschoots de veiling van de kunstcollectie van de vroegere Sotheby's-eigenaar Alfred Taubman. (469 miljoen in 2015) voorbijstreven.

De opbrengst van de veiling van Rockefellerverzameling is - hoe kan het ook bijna anders - voor tien goede doelen. Onder meer het MoMa, de Rockefeller University, een medisch onderzoeksinstituut dat door grootvader John D. Rockefeller werd opgericht en de universiteit van Harvard, waar David Rockefeller studeerde, zullen profiteren van de kunstverkoop.

Toch lijkt geld niet het hoofddoel te zijn geweest van David Rockefellers laatste filantropische daad. Misschien ook niet zo gek voor iemand die in weelde opgroeide op een landgoed in New York dat zijn eigen dierentuin had. In zijn nalatenschap zou David Rockefeller hebben gezegd dat hij hoopte dat de kunstwerken andere mensen hetzelfde plezier zullen schenken als ze hem en zijn echtgenote Peggy bij leven hebben gedaan.