Keuls geeft op een levendige manier weer hoe zij en Haasse elkaar in hun werk inspireren

Boek (duorecensie) - Yvonne Keuls en Hella S. Haasse

Over haar vriendschap met Hella S. Haasse schreef Yvonne Keuls sappige verhalen

Beeld de Volkskrant

Een nog onbekende Yvonne Keuls (1931) raapt in 1964 de moed bijeen om tijdens een signeersessie de door haar bewonderde Hella S. Haasse (1918-2011) om een handtekening te vragen. 'Kom je uit Indië?', vraagt de beroemde schrijfster. 'Hoe is je meisjesnaam?' Als Keuls antwoordt dat ze er een van de familie Bamberg is, roept Haasse verheugd: 'Dan ben jij een van die kleine kindjes! Ik kwam weleens bij jullie thuis!'

Een jaar later (Keuls is 34 en Haasse 48) ontmoeten ze elkaar opnieuw, als ze samenwerken aan een televisieserie gebaseerd op werk van Couperus. Het is het begin van een lange vriendschap waarover Keuls een boek geschreven heeft: Zoals ik jou ken, ken jij mij. Het verschijnt honderd jaar na Haasses geboortedag, ter ere waarvan ook haar Ogenblikken in Valois uit 1982 is herdrukt. Daarin beschrijft Haasse de Noord-Franse streek waar zij op latere leeftijd neerstreek. Dat was ná de roerige jaren '60,' 70 en '80, waarin de twee schrijfsters volgens Keuls 'de wonderlijkste dingen' hebben beleefd.

Anekdotes

Keuls beschrijft hoe zij in navolging van Haasse carrière maakt in een tijd dat dat voor vrouwen niet vanzelfsprekend is. Als zij bij een literaire commissie een stipendium aanvraagt voor een boekbewerking krijgt ze als antwoord: 'Voor financiële ondersteuning moet u zich tot uw echtgenoot wenden.' Het is niet Keuls maar Haasse die dan woedend een klacht indient, waarbij ze aanvoert dat Harry Mulisch jaar in jaar uit een beurs kreeg terwijl hij vriendinnen had die hem financieel ondersteunden.

Meer van dit soort anekdotes uit het wereldje van toen brengen het boek van Keuls op smaak. Maar het blijft niet bij sappige verhalen; Keuls geeft op een levendige manier weer hoe zij en Haasse elkaar in hun werk inspireren, aanvuren en ondersteunen. Hun interessante, soms tegenstrijdige karakters krijgen op papier zo goed gestalte dat ze als personages een zekere literaire zelfstandigheid vergaren, waardoor het boek ook boeiend is voor degene die niet in het bijzonder geïnteresseerd is in Haasse of Keuls.

Yvonne Keuls
****
non-fictie
Zoals ik jou ken, ken jij mij
Ambo Anthos;
267 pagina's
€20

Geheel afwezig

Zo fris en toegankelijk als Keuls (op haar 86ste!) nog schrijft, zo archaïsch en afstandelijk is de stijl van Ogenblikken in Valois, waarin Haasse als verteller vrijwel geheel afwezig is. Het boekje over de streek waar de schrijfster de 'indian summer' van haar leven doorbracht is veel meer een reisgids dan een persoonlijk verslag van indrukken. Het lijkt wel alsof Haasse de Franse informatiebordjes die vaak bij monumenten staan, fragmenten uit het streekarchief en de Guide Bleu door elkaar gehusseld heeft.

Lukraak slingeren we via nodeloos lange en complexe zinnen van de Keltische tijd naar de middeleeuwen, van de Gallo-Romeinse tijd naar de Eerste Wereldoorlog, van adellieden naar koningen, van riviertje zus naar vallei zo, van ruïne hier naar uitkijktoren daar, ondertussen bedolven rakend onder een stortvloed van historische weetjes die je direct weer vergeet. Wat kan ons het schelen dat ene René de Girardin in 1766 geen 'heterogene verzameling namaakmonumenten uit verschillende tijdperken en landen' in zijn tuin had staan?

We hoeven niet te weten dat de vestingmuur van Senlis zeven meter hoog is en vier meter dik, nee, we willen met Haasse óver die muur lopen, bíj haar zijn. Wat voelt ze, wat doet ze, wat denkt ze? Wie dat wil weten leze Keuls.

Hella S. Haasse
***
non-fictie
Ogenblikken in Valois
Querido
174 pagina's
€12,50

Beeld de Volkskrant
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.