'Je hoeft niet altijd een boodschap te brengen: het hoeft niet altijd donker of droevig te zijn'

De 23-jarige Macrooy over muziek, de liefde en zijn strijdbaarheid

In slechts drie jaar tijd al een bejubelde carrière als singer-songwriter van het warm-soulvolle soort. Hoe Jeangu Macrooy volwassen werd, in muziek, in de liefde, in strijdbaarheid - in zijn eigen woorden.

Jeangu Macrooy: de man met de gitaar en zijn gevoelige repertoire Foto Valentina Vos

Met in zijn hand een volle weekendtas en over zijn schouder een gitaar komt hij aanlopen; de troubadour in transit. Zo een die er al heel wat kilometers op heeft zitten als hij zijn instrument om zijn nek hangt en verhaalt over wat hem allemaal is overkomen op zijn lange tocht naar het hier en nu. Jeangu Macrooy zou kunnen zingen over hoe hij drie jaar geleden de grote sprong van Suriname naar Nederland waagde. Over hoe hij in recordtijd een groot succes werd. Over hoe zijn eerste single Gold werd gebruikt voor een commercial van de HBO-serie Game of Thrones en dat zijn debuutalbum High on You door de nationale media met open armen werd ontvangen. Want hij heeft in zijn stem 'de diepte van een soulveteraan' (Algemeen Dagblad), die je mond laat open vallen van 'verbazing, verwondering en ontroering' (De Telegraaf) en mag met High on You 'dé release van het jaar op zijn naam schrijven' (Giel Beelen).

En dan te bedenken dat ze in Suriname wat minder warm lopen voor de man met de gitaar en zijn gevoelige repertoire. 'Als je iets anders maakt dan wat populair is - Caribische muziek en meer ritmische stijlen - dan schiet het niet echt op.' Meermalen droeg hij weleens iets heel kleins voor en merkte dan hoe snel de aandacht van zijn publiek verslapte. 'Ze vinden het best leuk om er even naar te luisteren maar op een gegeven moment moet er wel iets komen waarop je kan dansen of zo.' Na met zijn tweelingbroer Xillan in een band te hebben gespeeld en tweeënhalf jaar aan het conservatorium van Paramaribo te hebben gestudeerd, besloot hij dat het jonge instituut te beperkt was voor wat hij voor ogen had: 'Lessen in het schrijven van liedjes. En dat kon daar niet.'

Daarom beproefde de 23-jarige zanger zijn geluk in Nederland. Het feit dat de afzetmarkt hier veel groter is dan daar heeft ongetwijfeld meegespeeld. Suriname heeft namelijk maar een bevolking van een half miljoen. Nu pendelt hij met zijn weekendtas tussen Enschede, waar hij op het Artez Conservatorium zit, en Amsterdam. Als hij een interview moet geven, spreekt hij steevast af in Waterkant, een Amsterdamse horecagelegenheid gemodelleerd naar de gelijknamige wandelstraat met eetkraampjes in Paramaribo. Op zonnige dagen geeft dat hem een nostalgisch gevoel.

De keuze om hier in Nederland te studeren was de eerste beslissing die hij helemaal zelf nam. Vanaf hun allereerste optreden tussen de schuifdeuren deden hij en zijn tweelingbroer Xillan alles samen. De kiem is gelegd toen Jeangu en Xillan als 8-jarige jongetjes, geruggengesteund door een ingehuurde band, Enrique Iglesias' Hero mochten zingen op de verjaardag van een tante.

'Maar tijdens mijn eerste jaar hier moest ik alles zelf doen. En als je niemand hebt die je aanvult, loop je tegen je beperkingen aan.'

Beperkingen zijn nodig om te groeien, en als liedjesschrijver wilde hij niets liever dan bekend te worden. Artez, met het ambacht van de singer-songwriter als hoofdvak op het curriculum, leek daarvoor de beste plek. Dat constante heen-en-weer gereis is echter niet erg praktisch en achteraf gezien was hij liever naar het conservatorium in Amsterdam gegaan.

Tekentalent

Nog voordat hij begon met zingen en liedjesschrijven had Jeangu Macrooy een talent voor tekenen. Er was zelfs even sprake van een studie aan de kunstacademie. Zijn talent is echter niet verloren gegaan: Macrooys zelfportetten sieren zowel zijn ep Brave Enough (2016) als zijn album High on You (2017).

'Op de kaart leken Amsterdam en Enschede niet zo ver van elkaar. Ik dacht, dat kan ik makkelijk forensen.'

Macrooy twijfelt dan ook of hij zijn vierde en laatste jaar in Enschede gaat volmaken.

'De opleiding is onder meer bedoeld om een album te maken.' Met alle bescheidenheid van de wereld: 'Dat ik heb niet meer persé nodig. Met een ep en een album weet ik nu wat voor mij het beste werkt. En uitvoerend muzikant ben ik al.'

De lange, slanke singer-songwriter heeft ook in figuurlijke zin kilometers gemaakt. Hij trad meerdere malen op in De Wereld Draait Door, speelde 120 shows in 2016, had dit jaar zijn eerste eigen clubtour, stond op Festival Mundial en North Sea Jazz en maakt 19 augustus zijn opwachting op Lowlands.

Dat alles met zijn album High on You als overtuigend visitekaartje. Het album herbergt soul, rhythm-and-blues en folk. Met zorg gecomponeerde, intieme liedjes vol subtiele arrangementen voor blazers en strijkers. Broer Xillan, die inmiddels aan het conservatorium in Amsterdam studeert, heeft twee nummers meegeschreven en zingt mee op Crazy Kids. Jeangu Macrooy heerst over zijn album als een kalme, zachtaardige vorst met een wendbare stem die je ziel verwarmt. Minder donker dan zijn eerste ep Brave Enough, met daarop het nummer Gold dat impliciet handelt over de Nederlandse gelatenheid over zijn slavernijverleden: 'It was written in the black clay soil with the blood of our sisters and brothers and mothers and fathers. Unholy sacrifices for coffee, sugar and gold.'

Tekst gaat verder onder de video

De vanzelfsprekendheid van de Nederlandse rijkdom was een van die dingen die Macrooy opmerkte toen hij net hiernaartoe was verhuisd.

'Ik weet nog dat ik hier in Nederland voor het eerst naar de herdenking van de afschaffing van de slavernij keek; niet eens op tv, maar via een livestream. Ik vond het raar dat er zo weinig aandacht voor was. De meeste Nederlanders zijn niet eens bewust van het Nederlandse slavernijverleden, terwijl we profiteren van de welvaart die deels is gebaseerd op gedwongen werk waaraan mensen zijn gestorven.'

Door de documentaire What Happened, Miss Simone? (2015) over het muzikale activisme van de Amerikaanse jazz- en soulzangeres, raakte Macrooy geïnspireerd iets aan zijn onbehaaglijke gevoel te doen.

'Ik stapte op van mijn bed, pakte mijn gitaar en heb meteen Gold geschreven.'

Hij hangt net als Simone het credo aan dat het de taak van de artiest is om de tijden waarin hij of zij leeft te weerspiegelen. Een prachtige scène in die documentaire is hem bijgebleven: Nina Simone op het Montreux Festival (1976). Ze is zo'n beetje aan het eind van haar carrière en misschien ook wel van haar Latijn. Ze lijkt verward, kletst onsamenhangend met haar publiek en is onvoorspelbaar in haar emoties, maar oogt stoïcijns en trots omdat ze geen enkele moeite doet om haar situatie mooier te maken dan die is. Dan schuift ze achter de piano en zingt een hartverscheurende versie van Janis Ians Stars.

Macrooy: 'Op dat moment is ze geen performer meer, probeert ze niet iets wat ze heeft bedacht zo fraai mogelijk aan de wereld te presenteren. Nee, ze geeft zichzélf aan haar publiek, naakt en rauw, als ze zingt: 'All you see is glory but hey it gets lonely there/ when there's no one here to share.' Heel indrukwekkend. Het illustreert voor mij dat je pas een connectie kan maken met je publiek als je jezelf kwetsbaar opstelt. Alleen dan herkennen mensen wat jij daadwerkelijk voelt.'

Zijn teksten zijn dan ook altijd persoonlijk, zoals in Tell Me Father waarin hij uitdrukkelijk zijn vaders goedkeuring vraagt. 'Vergeet niet dat het voor mijn ouders een grote schok was. Ik was het eerste kind dat uit huis ging en emigreerde meteen naar een ander land. Ik wilde hier iets waarmaken en dan is het fijn om te weten of je ouders trots op je zijn.'

Het hoge gehalte liefdesliedjes - vijfmaal hoteldebotel met Antidote, High on You, Sleep you Off, Head over Heels en Ablaze - gecombineerd met die noodzaak voor persoonlijke authenticiteit - doet je afvragen: is hij verliefd?

Zonder enig voorbehoud: 'Ja!' Dan iets meer timide, terugdeinzend voor zijn eigen spontaniteit: 'Hm, wat moet ik er nog meer over vertellen?'

Vorig jaar kwam Macrooy als homoseksueel in een Surinaamse krant uit de kast. Hij kiest er echter bewust voor in zijn liefdesnummers consequent het Engelse 'he' te vermijden.

Tekst gaat verder onder de foto

Macrooy kiest er bewust voor in zijn liefdesnummers consequent het Engelse 'he' te vermijden Foto Valentina Vos

'Ik wil dat iedereen naar zo'n liedje kan luisteren en zijn of haar eigen geliefde daar in kan zien. Ik wilde me focussen op het gevoel.'

Zijn homoseksualiteit was geen extra reden om naar Nederland te verhuizen, maar hij was 'wel blij' toen hij de Nederlandse ontspannen openheid en tolerantie - 'wat een raar woord in deze context' - ervoer.

'In Suriname wisten maar een paar mensen het. Ik heb me nooit vrij gevoeld om het aan iedereen te vertellen. Toch heb ik in Suriname geen negatieve reacties gehad op mijn coming-out. Tenminste niet in mijn gezicht. Ik vond het belangrijk om er open over te zijn omdat het daar een taboe is. Als er al over wordt gesproken, is dat in een negatieve sfeer. Want homo's, die zijn raar. Door dat homofobe klimaat houden de meeste homo's zich gedeisd. Daardoor kent de gemeenschap alleen flamboyante types, waardoor er een heel stereotype beeld is ontstaan.'

Misschien is die openheid ook wel een verantwoordelijkheid die hij heeft als artiest.

'Ik heb een podium om verandering teweeg te brengen. Als ik denk aan al die jonge mensen in Suriname die hun seksualiteit ontdekken en erachter komen dat ze anders zijn, dan...' Hij twijfelt. 'Op een gegeven moment had King Koyeba, een dancehallartiest in Suriname, een enorme hit met het nummer Bullet. Daarin zingt hij 'bullet gi den battiman', wat 'een kogel voor die flikkers' betekent. Mensen zongen dat nummer luidkeels mee. Dan denk je, besef je wel wie daardoor nog verder in hun schulp kruipen? Wie zich niet veilig voelen te zijn wie ze zijn? Het is niets minder dan een bedreiging. Ik vind dat je misbruik maakt van je positie als artiest als je dat soort dingen zingt.'

Niet dat hij nu opeens de barricaden op gaat. Hij is eerst en vooral artiest, zij het één met een zekere mate van engagement. Iemand als Beyoncé is voor hem een groot voorbeeld.

'Omdat ze een artiest is die zichzelf steeds hogere doelen stelt en omdat ze als boegbeeld van de Black Lives Matter-beweging geen speeches houdt maar haar kritiek subtiel verwerkt in haar nummers, haar video's en haar imago.'

Tegelijk beseft hij ook wel dat niet iedereen de boodschap zal vatten van een nummer als Gold. Soit. Hij heeft in ieder geval zijn best gedaan.

'En je hoeft natuurlijk ook niet altijd een boodschap te brengen. Het hoeft niet altijd donker of droevig te zijn. Als ik vroeger zong over liefdesverdriet en iemand werd emotioneel, vond ik dat mooi. Ik merkte dat ik niet de enige was. Maar omdat ik nu verliefd ben geworden, ben ik nummers gaan schrijven over de leuke kant van de liefde. Met als gevolg dat mensen nu tijdens shows dansen en meezingen. Als iemand uit het publiek na een concert naar me toekomt en zegt: 'Ik had vandaag echt een rotdag, maar ik voel me weer helemaal goed', vind ik dat te gek. Misschien zelfs wel leuker.'

Jeangu Macrooy speelt 19/8 met zijn achtkoppige band op Lowlands.

De ontdekking

Zowel Macrooys ep Brave Enough als zijn debuutalbum High on You is geproduceerd door Perquisite (Pieter Perquin), die bekend werd als beatmaker van het hiphopduo Pete Philly & Perquisite. Perquin is ook producer (zangeres Kris Berry) en (film)componist (een Gouden Kalf voor Carmen van het Noorden). Hij 'ontdekte' Macrooy op een voorspeelronde van Artez aan het einde van het eerste jaar. Macrooy: 'Bekende namen uit de industrie zaten in een feedbackpanel. Ik wist toen nog niet wie hij was, maar twee weken later vroeg hij wat mijn toekomstplannen waren. Ik heb alle nummers die ik toen had, thuis op zijn bank gespeeld.' Het klikte. Perquin schreef mee aan de nummers van Macrooy en bracht ze uit op zijn label Unexpected Records.

Meer over