'Je bent pas dichter met een bundel'

E-poetry, waarin de poëtische kant van multimedia wordt onderzocht, is in opkomst. Nu is het wachten op critici en subsidie....

Young-Hae Chang. Elke keer als Tonnus Oosterhoff een scepticuswil overdonderen met een sterk staaltje e-poetry wijst hij op dewebsite van deze Zuid-Koreaanse ontwerper. De teksten van Changflitsen levensgroot over het beeldscherm, terwijl de jazz vanDizzy Gillespie of Miles Davis een stampende soundtrack vormt.'Heel indrukwekkend', vindt Oosterhoff.

In 2003 ontving hijzelf de VSB-poëzieprijs voor Wij zagenons in een kleine groep veranderen. Het unieke aan de bundel wasde bijgestoken cd-rom. Hierop stond Nederlands eerste serieuzeelektronische poëzie, 'bewegende gedichten': dichtregels die metbehulp van de animatiesoftware Flash opkomen uit, en weerverdwijnen in, de witte achtergrond. Alsof de woorden omgevenzijn door dichte mist.

Oosterhoff - wiens verzamelde gedichten Hersenmutor onlangs verschenen, opnieuw met cd-rom - is de Nederlandse pionier in eennieuw literatuurgenre. Een genre dat de poëtische mogelijkhedenvan de nieuwe media uitbuit, met internet als belangrijkstemedium.

'E-poetry is booming', zegt Thomas Vaessens, hoogleraarModerne Letterkunde aan de UvA. Vaessens signaleert eenonmiskenbare opkomst in landen als de Verenigde Staten, Duitslanden Frankrijk. Er wordt vooral nog veel gepraat: op het derdeE-poetry Festival in Londen; het Online writing centre TrAce in Nottingham; en het New Media Poetry Conference in Iowa.

Kenmerkend aan e-poetry is de grote waaier aanvormmogelijkheden. Zo laat Guido van der Wolk de woorden van hetgedicht Regen als een stortbui over het scherm gaan. Opmerkelijk is de macht die de lezer kan krijgen. In de zogenaamdehyperpoetry kan deze door links in de strofes aan te klikken zijneigen weg zoeken door het gedicht.

In Nederland ontwikkelt het genre zich in een kleineversnelling. 'Tonnus Oosterhoff is boven de partijen verheven',zegt Vaessens. 'Naast hem wordt grof gezegd alleen in de margesgerommeld. Hans Kloos, Frans Budé, Huub Beurskens. Bij geen vanhen ontsteeg het de vingeroefening.

'Het levert je nog geen reputatie op bezig te zijn met internetpoëzie', zegt Vaessens. 'Je bent pas dichter als je eenbundel uitgeeft.' E-poetry moet geïnstitutionaliseerd worden,stelt hij. Critici die schifting maken, de overheid diefinancieel ondersteunt.

Het Fonds voor de Literatuur is voorzichtig. In maartkoppelde het vijf dichters aan vijf vormgevers onder het momvan 'Poëzie en Internet'. Met bescheiden succes. In decemberwagen ze nog een poging, vertelt Menno Hartman van het Fonds.Vijftien dichters meldden zich al aan. Meer dan verwacht. 'Diegroei vinden we interessant.' Maar een subsidieregeling komt pasals na twee, drie jaar blijkt dat e-poetry de toekomst heeft.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.