Nieuws Intimiteitscoördinator

‘Intimiteitscoördinator’ moet gaan bemiddelen tijdens
naaktscènes op de set

Er moet een ‘intimiteitscoördinator’ komen op de set bij opnamen van Nederlandse films en tv-series. Die moet voorkomen dat acteurs en actrices bij naaktscènes onder druk handelingen verrichten waar ze niet achter staan. Hiervoor pleit Ron Toekook, filmmaker en bestuurslid van de Nederlandse Beroepsvereniging van Film- en televisiemakers (NBF). 

‘Buurman, wat doet u nu?’ - scenebeeld uit Flodder. Beeld ANP

Anna Drijver, actrice en directeur van de belangenvereniging van acteurs ACT, is voorstander. ‘Ik heb weinig moeite met naaktscènes’, zegt Drijver, ‘en er zijn afspraken over. Een naaktclausule is gangbaar. Daarin staat bijvoorbeeld: geen frontaal naakt, en tijdens de scène is alleen een closed set, een uitgedunde crew, aanwezig.’

Het probleem is: die afspraken zijn vaak voor meerdere uitleg vatbaar. Drijver: ‘Ik moet nog altijd mijn grenzen bewaken. Ik vrees een preutse lul te worden gevonden als ik zeg dat ik een string wil aanhouden. Het zou prettig zijn als iemand over dit soort dingen onderhandelt met de regisseur. De aanwezigheid van een stuntcoördinator bij gevaarlijke scènes is doodgewoon. Maar een naaktscène kan ook ongemak en miscommunicatie opleveren.’

Filmmaker Martin Koolhoven ziet niks in zo’n schakel tussen regisseur en acteur. ‘Ik ben regisseur. Het is mijn werk om met acteurs om te gaan. Van tevoren bespreek ik met ze: wat vind je ongemakkelijk? Ik maak concrete afspraken: ik ga je billen zien, ik ga je borsten zien. En als die acteur iets niet wil doen, moet die gewoon weigeren. Een Nederlandse film heeft relatief al niet veel geld, dus ik geef dat dan niet graag aan een coördinator waar ik geen meerwaarde van zie. Een stuntcoördinator geeft concreet veiligheid, maar wat voor expertise heeft een naaktcoördinator die ik niet zelf ook heb?’

Contracten

‘Als je wat wilt veranderen’, vervolgt Koolhoven, ‘moet je met contracten werken. Die zijn wettelijk afdwingbaar. In de VS is de standaardafspraak: geen naakt. Daar kun je alleen met een zogeheten nudity rider van afwijken. Carice van Houten werd bij Game of Thrones plots geconfronteerd met zo’n contract, waarin stond dat haar ‘voorbips’ in beeld kwam. Ze was het losse Nederland gewend, en wilde meteen tekenen. Maar uiteindelijk heeft ze daar nog uitgebreid met buitenlandse collega’s over gediscussieerd.’

Het idee is afkomstig van HBO, een Amerikaanse kabelzender die eigen series produceert. Bij alle naaktscènes daarvan is sinds dit jaar een intimiteitscoördinator aanwezig.

De NBF wil hetzelfde bereiken voor Nederlandse films en series. De organisatie hoopt de aanwezigheid van een intimiteitscoördinator vast te leggen in een nieuwe richtlijn waarover zij momenteel onderhandelt met betrokken partijen. Die richtlijn moet er binnen een half jaar zijn, zegt Ron Toekook.

Geen hemeltergende zaken

Bij Mores.online, het meldpunt voor ongewenste omgangsvormen in de culturele sector, zijn sinds de start in juni 26 klachten binnengekomen. Uit enkele daarvan blijkt volgens Toekook dat de #MeToo-beweging de Nederlandse filmwereld weinig heeft veranderd. ‘Het gaat niet om hemeltergende zaken – we hebben uitstekende regisseurs’, zegt hij. ‘Maar soms gaat het nét over het randje.’

Anna Drijver wil de intimiteitscoördinator ‘lostrekken’ uit de #MeToo-discussie. ‘Dit gaat niet over Harvey Weinstein-achtige types die jonge actrices uitnodigen op hotelkamers. Dit gaat niet over het voorkomen van verkrachtingen, maar over het voorkomen van ongemak.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.