'Internet en vergrijzing vreten alle winkels op'

AMSTERDAM - De detailhandel in kleding, mode en woonartikelen gaat roerige tijden tegemoet. Mogelijk verdwijnt binnen tien jaar de helft van de huidige ondernemers. Ook zal het winkeloppervlak fors afnemen, met 20 tot misschien wel 35 procent. Oorzaak: de toenemende verkoop via internet en de vergrijzing.

Dit stelt het onderzoeksbureau Q&A, dat in opdracht van het Hoofdproductschap Detailhandel en ondernemersorganisaties CBW-Mitex de perspectieven van de winkeliers onderzocht. Het onderzoek werd maandag gepresenteerd in Apeldoorn tijdens een congres van beide organisaties.

Volgens de onderzoekers is Nederland overbewinkeld. In 2001 was er 20 miljoen vierkante meter winkeloppervlak, in 2009 was dat ruim 25 miljoen. De omzet groeide veel minder, waardoor per vierkante meter nu 7 procent minder wordt verkocht.

Dat lijkt nog een betrekkelijk eenvoudige aanpassing aan de nieuwe marktomstandigheden, maar Q&A verwacht een grote verandering onder invloed van internet. Klanten oriënteren zich via internet, komen beslagen ten ijs in de winkels en bestellen soms online.

Branches
Dat vergt een ander soort onderneming. De internettende consument heeft bijvoorbeeld niets met een indeling in branches. Veel voor de hand liggender is een indeling in lifestyles. Het is niet ondenkbaar dat er winkelcentra komen die daarop zijn ingericht.
Andere deskundigen zijn vooralsnog niet overtuigd van de ontwikkelingen die Q&A voorspelt. Gerard Zandbergen van onderzoeksbureau Locatus 'ziet het nog niet erg'. Voor de woonwinkels ziet hij wel dat een deel van de omzet weglekt via internet, maar de schattingen van Q&A 'zijn wel heel erg aan de bovenkant'.

'Voor modewinkels zie ik het nog helemaal niet. Mode is net zo'n beetje internetwaardig geworden. De internethandel is nog zo klein dat je nu nog niet kunt zeggen waar dat heen gaat. Wat je wel ziet is dat het vooral over basics gaat, zoals spijkerbroeken en T-shirts.'

Internet zal zeker een aantal winkels doen verdwijnen, denkt hij. 'Maar de vergrijzing is belangrijker dan internet. Nieuwe kleren kopen is iets voor jongeren; ouderen geloven het allemaal wel. Je ziet dus dat in gebieden die vergrijzen, het aantal winkels in de modebranche vermindert.' Dat is vooral in Limburg en delen van Brabant het geval, zegt hij.

Ketens
Volgens hem is het verdwijnen van zelfstandige ondernemers uit de A1-locaties die wordt voorspeld door Q&A, al zo goed als voltooid. 'Op die locaties zitten alleen nog ketens. Je ziet dat die winkelketens en grote merken juist heel graag in die centra zitten. Daar kunnen ze zich aan het publiek laten zien.' Deze winkels zijn als het ware de etalages van de webwinkels van die ketens. Zandbergen: 'Ze hoeven op die plek niet eens geld te verdienen. Dat doen ze wel op internet.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.