'Ik wil de alternatieve Ralph Lauren worden'

Sander Lak is hard op weg een van de toonaangevende modeontwerpers te worden. Zijn derde collectie wordt overal lovend ontvangen.

Sander Lak Beeld .

Tijdens het interview draagt Sander Lak (33) een opvallende combinatie: een roze trui en een paarse broek. Het is typerend voor de Nederlandse ontwerper die met het merk Sies Marjan - spreek uit Sies Marzján - hard op weg is een modesuccesverhaal te worden. Op een regenachtige dag tijdens de Paris Fashion Week is de showroom van Sies Marjan een oase van kleur: van perzikroze tot dieppaars en mintgroen. Die kleuren zijn geen aanklacht tegen zwart, zoals The New York Times eerder schreef, en evenmin een politieke boodschap in dit donkere klimaat. De ontwerper is 'gewoon gevoelig voor kleur', zegt hij.

Toen Lak in 2006 afstudeerde aan modeacademie ArtEZ in Arnhem was hij in de ban van bordeauxrood. Twee jaar later rondde hij een master mannenmode af aan het prestigieuze Central Saint Martins in Londen met een overwegend blauwe collectie. Zijn eerste herinnering aan uitgesproken kleuren is het felblauw dat zijn moeder hem en zijn twee broers aantrok toen ze in het regenwoud in Gabon woonden - 'zo kon ze ons gemakkelijk zien vanuit het raam.' Terug naar de showroom in de wijk Le Marais in Parijs, waar een assistent thee voor ons neerzet en modellen op en neer lopen om de nieuwe collectie te presenteren aan de aanwezige inkopers. Een strakke en glimmende broek met een harige lurex trui in fraai blauwgroen. Een perzikroze wollen kabeltrui met een zwierige zijden rok, die achter een stuk langer is dan voor. Een felblauw satijnen overhemd boven een lange bruine rok. Gekleurde schoenen met flinke plateauzolen.

Beyoncé in een jurk van Sies Marjans eerste collectie, 2016 Beeld instagram seis marjan
Beelden van de Sies Marjan-collectie voor voorjaar/zomer 2017 (bibliotheek) en herfst/winter 2017. Beeld UMBERTO FRATINI

CV Sander Lak

1983 Geboren in Brunei
2002-2006 ArtEZ Arnhem, bachelor mode
2006-2008 Central Saint Martins Londen, master mannenmode
2008-2009 werkzaam bij Philip Lim in New York (mannenmode)
2009-2010 werkzaam bij Balmain in Parijs (zowel mannen- als vrouwenmode)
2010-2014 werkzaam bij Dries Van Noten in Antwerpen (zowel mannen- als vrouwenmode)
2015-heden Sies Marjan in New York

Beelden van de Sies Marjan-collectie voor voorjaar/zomer 2017 (bibliotheek) en herfst/winter 2017. Beeld UMBERTO FRATINI

Krap twee weken eerder presenteerde Lak deze collectie, zijn derde, tijdens een druk-bezochte modeshow op de New York Fashion Week.

De recensies zijn inmiddels binnen en ze zijn allemaal even lovend. Sies Marjan wordt door zowel de Amerikaanse als Europese pers begroet als dé modebelofte van dit decennium, omdat zijn kleding kleurrijk, elegant en cool tegelijk is.

Een prestatie, maar Lak is dan ook geen beginner meer, zijn cv liegt er niet om. Na het bachelordiploma van ArtEZ en het masterdiploma van Saint Martins werkte hij een jaar bij het hippe Philip Lim in New York, twee jaar bij het - toen gevierde - Balmain in Parijs en van 2010 tot 2014 bij ontwerper Dries Van Noten in Antwerpen.

Maar zijn eigen label runnen, dat was altijd zijn droom. Al leek het hem na Londen beter eerst eens bij een modehuis in dienst te gaan om meer inzicht te krijgen in de zakelijke kant van de mode. Bij Balmain en Van Noten was hij bovendien ronduit tevreden. Lak: 'In eerste instantie wilde ik na twee jaar voor mezelf te beginnen. Maar het werken voor anderen ging prima, het waren stuk voor stuk geweldige banen en opeens was ik zes jaar verder. Rond mijn 30ste ging het toch weer kriebelen: nu of nooit.'

Beelden van de Sies Marjan-collectie voor voorjaar/zomer 2017 (bibliotheek) en herfst/winter 2017. Beeld UMBERTO FRATINI

En toen was er opeens die investeerder. Je werd gebeld door Joey Laurenti, de ceo van Ralph Rucci.

'Dat contact is de basis van alles. Eerder had ik wel eens uitgezocht hoe ik een eigen label kon opzetten, maar dat liep spaak. Ik had geen zin om klein te beginnen. Ik was verwend na jaren te hebben gewerkt voor luxemerken. Ik had al zoveel shows gehad met het beste van alles: modellen, locatie, haar, make-up en materiaal. Dus zag ik het niet zitten om vanuit een kelder of zolderkamer, zonder geld voor écht mooie materialen en een fatsoenlijke show, met mijn eigen merk te beginnen. Het voorstel van Joey was dus een offer I couldn't refuse. Al heeft het me wel slapeloze nachten gekost, hoor.'

Anna Wintour, hoofdredacteur Vogue, front row, februari 2016. Beeld Lara Cavanaugh/getty

De 33-jarige ceo Laurenti is een New Yorkse hipster: hij werkte eerder bij het modemerk Opening Ceremony, tot het Amerikaanse miljardairsechtpaar Nancy en Howard Marks hem benaderde om Ralph Rucci te gaan runnen. Dat modemerk van ontwerper Rucci was op sterven na dood, maar was bepaald gewild en chic geweest. De Howards zagen kansen voor het modehuis. Maar op het moment suprême, net voor de presentatie, vertrok Rucci. Laurenti bleef achter met de merknaam, een deftig kantoor en een atelier met negentien ambachtslieden op haute-coutureniveau, maar zonder hoofdontwerper. Zo belandde hij bij Lak, die inmiddels voorkwam op alle belangrijke namenlijstjes in de modewereld.

Lak: 'Joey Laurenti en ik zijn even oud en we konden direct goed met elkaar opschieten. We waren het er snel over eens dat we geen oude successen wilden herhalen. Ik wilde een nieuwe kant op. We hebben een plan gemaakt en voorgelegd aan Nancy en Howard.'

De geldschieters gingen ermee akkoord om de oorspronkelijke merknaam niet meer te gebruiken en een heel nieuw label op te zetten. 'Ralph Rucci is een ongelooflijk getalenteerde ontwerper, maar hij is geen merk', zei Laurenti in een interview met het onlinemodevakblad Business of Fashion.

Lak kreeg hierdoor de kans zijn droom van een eigen label te realiseren: 'Het is honderd procent mijn visie, maar zonder investeerder had ik het niet zo groots kunnen aanpakken.'

Beeld UMBERTO FRATINI
Beeld UMBERTO FRATINI

Heb je voorwaarden gesteld?

'Ja, ik wilde voor de eerste show een jaar de tijd hebben om het bedrijf op te zetten. Echte luxe is niet langer geld, maar tijd. Een collectie maken, kan vrij snel als het moet. Maar het bouwen van een merk en het samenstellen van een team, dat vergt tijd. Ik heb me met alles bemoeid, van het bureau van de receptionist tot en met de kledinghangers en stoelen in de showroom. Het moest allemaal Sies Marjan uitstralen. Daarmee sprong ik echt in het diepe, zoiets had ik nog niet eerder gedaan. Op zoek naar meubels voor de showroom, kon ik urenlang surfen op website 1stdibs.com, de grootste online-antiekmarkt ter wereld. Daarnaast hebben Joey en ik goed afgesproken wat voor soort werkgever we willen zijn. Veel modebedrijven gaan slecht met hun personeel om, dat willen wij niet. Ik gun mijn medewerkers een privéleven.'

Heb je dat zelf nog?
'Dat vind ik wel belangrijk. Daarom heb ik het merk niet naar mezelf vernoemd, maar naar mijn overleden vader Sies en mijn moeder Marian. Omdat het mooier oogt als er in een logo ook iets onder de streep staat, hebben we de i in een j veranderd en er Marjan van gemaakt. Ik heb echt geen zin om zelf de modekoning uit te hangen. Dit werk doe ik niet om mijn ego te strelen, maar omdat ik ontzettend van kleding hou. Met mijn pr-bureau heb ik afgesproken dat ik alleen ergens kom opdagen als het de verkoop helpt. Want in mijn vrije tijd kijk ik liever een film met vrienden.'

Hoe ziet je werkweek eruit?
'Ik ben altijd bezig met Sies Marjan, ook als ik niet in de studio ben. Eerlijk is eerlijk: ik maak nog niet zo'n scherp onderscheid tussen werk en privé. Dat moet in de toekomst beter. Daarvoor zit ik in therapie, zoals de rest van New York. Ik heb best een bizar leven, met een personal assistant die mijn agenda beheert. Hij reserveert zelfs restaurants als mijn moeder en stiefvader op bezoek komen. Daar moet ik nog aan wennen, maar mijn werk staat op dit moment nummer één. Dat betekent ook dat ik de jongste kinderen van mijn broers nog niet heb gezien. Natuurlijk vind ik dat erg. Maar ik heb geen keus, ik zit teveel in de beginfase van het bedrijf.'

Beeld UMBERTO FRATINI
Beeld UMBERTO FRATINI

Wat vind je van New York?

'Het is niet zo dat ik er altijd al naartoe wilde, maar hier kwam toevallig alles samen. En het wonen in New York bevalt goed. Ondanks alles wat momenteel speelt in Amerika, voelt het als de juiste plek. New York is snel en direct, ik hoef me hier niet te schamen voor mijn ambities. Als ik iemand wil ontmoeten, hoef ik niet bang te zijn dat hij zit te eten omdat het zes uur is: New York gaat altijd door. Verder zijn voor mij stad, taal en land niet zo relevant, ik heb op zoveel plekken gewoond. Ik pas me makkelijk aan en ik voel me snel ergens thuis.'

Lak groeide op in een expat-gezin, zijn vader werkte voor Shell. Hij is geboren in Brunei, als middelste van drie zoons, en woonde achtereenvolgens in Maleisië, Gabon en Schotland. Toen zijn vader in 1991 overleed, verhuisde zijn moeder met haar zoons naar Vught. Lak wilde filmregisseur worden, maar nadat hij als havo-scholier was afgewezen bij de filmacademie, ging hij naar de modeacademie in Arnhem. Aanvankelijk met het idee zo snel mogelijk over te stappen naar de filmacademie, maar na een halfjaar besefte hij dat hij er op zijn plaats was. 'Ik merkte dat ik goed was in mode én het ontzettend leuk vond.'

Emma Stone in een creatie van Sies Marjan, 2017 Beeld Roy Rochlin/getty

Nu wordt je werk door de internationale pers geprezen. Hoe ervaar je dat?

'In eerste instantie was ik verrast: de reacties op de eerste collectie waren veel beter dan verwacht. Het merk was meteen een hype. En na drie collecties zijn de recensies nog steeds goed. Dat is geweldig, maar ik probeer me niet te veel te laten leiden door het oordeel van anderen. Nu vindt iedereen alles nog leuk, maar op dat enthousiasme komt op termijn een tegenreactie en dan wordt mijn werk minder goed ontvangen. Ik draai lang genoeg mee om te weten hoe snel het omhoog en omlaag kan gaan. Nu gaat het goed, daar bouwen we een business op.'

Is de modewereld niet verzadigd? Is er überhaupt plaats voor nóg een merk?
'Ik ben ervan overtuigd dat voor een kleinschalig merk als Sies Marjan nog ruimte is. Intussen denk ik veel na over de modewereld, want er is veel veranderd sinds mijn academietijd. Destijds was de droom van de meeste jonge ontwerpers om met een eigen merk net zo groot te worden als Ralph Lauren of Louis Vuitton. Daar worden nu vraagtekens bij gezet. Want de formule waarop die droom gebaseerd is, is heel onaantrekkelijk: daarin gaat het om steeds sneller en steeds meer. Die aanpak werkte in de jaren negentig en begin jaren tweeduizend, maar nu niet meer. Grote bedrijven worstelen daarmee, maar wij kunnen kiezen voor exclusiviteit. Soms is nee zeggen beter dan altijd maar ja zeggen.'

Beeld UMBERTO FRATINI

Geef eens een voorbeeld.

'Er was vanaf het begin veel vraag naar de gekleurde schoenen die onze modellen in de eerste show droegen, maar wij konden die niet leveren. Nu hebben we dat alsnog gedaan, in een kleine collectie, zoals wij het willen. Het is een luxe om zoveel tijd te hebben en niet de druk te voelen zo snel mogelijk zoveel mogelijk schoenen op de markt te brengen.'

Wil je groeien?
'Natuurlijk willen we groeien. We willen alleen geen machine worden. We zijn heel ambitieus en stoppen allebei alles wat we hebben in dit merk. We willen dat Sies Marjan de alternatieve Ralph Lauren van New York wordt. Dus we hebben heus wel een vijfjarenplan, maar we benaderen de groei ook als een organisch proces.'

In hoeverre is je werk als ontwerper anders dan dat in je vorige banen?
'Ik hoef me niet langer naar het handschrift van anderen te voegen, het gaat nu om mijn handschrift. En, dat is misschien nog wel belangrijker, ik ben niet langer onderdeel van een team, ik moet het team aansturen. Ik heb nu overzicht over het geheel. Iedereen vraagt altijd naar het creatieve proces, maar alles wat eromheen gebeurt, is minstens zo relevant. Neem de levertijd, die is belangrijker dan ooit. Als je als jong bedrijf niet op tijd levert, stoppen winkels met inkopen, omdat je spullen niet niet lang genoeg voor de volle prijs in de rekken hangen. Maar voor veel jonge bedrijven is het lastig op tijd te leveren, omdat producenten altijd voorrang geven aan grote merken als Prada en Céline.'

Beeld UMBERTO FRATINI

Hoe heb jij dat geregeld?

'Ik probeer het spel op de juiste manier te spelen, daarvoor heb ik een goed team samengesteld. Omdat zij goede relaties onderhouden met de stoffen-fabrikanten en producenten, geven ze ons voorrang. Niet omdat we zo'n grote productie hebben, maar omdat ze ons product mooi vinden en er potentie in zien. Van dat soort goodwill moet je als beginner gebruikmaken. Wat dat betreft is mode net een politiek spel.'

Hoe zou je het vinden als Melania Trump je kleding zou dragen?
'Als ze naar de winkel gaat om het zelf te kopen, is dat prima. Ik heb tenslotte niets te zeggen over wie wat koopt. Maar ik stuur niets op. Dat doe ik sowieso bijna nooit.'

Je bent opgegroeid in de jaren negentig, een decennium dat nogal populair is in de mode. Hoe zie je dat terug in jouw kleding?
'Ik heb niets met de zo-lelijk-dat-het-mooi-is-esthetiek die het momenteel zo goed doet in de mode. Ik vind dat op de een of andere manier heel oubollig. Deze collectie gaat over het afwijzen van dat soort ironie en sarcasme. Mijn eigen guilty pleasures zijn om die reden een belangrijk uitgangspunt geweest; denk aan Victoria's Secret, Versace uit de jaren negentig en de nonchalante stijl van Isabel Marant. Die elementen heb ik met liefde gebruikt, maar wie geen idee heeft van mijn uitgangspunten, ziet ze er niet in terug. Ik wil niemand kopiëren. Uiteindelijk gaat het erom dat er in de winkel mooie kleren hangen die vrouwen willen kopen.'

Beeld UMBERTO FRATINI
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.