'Ik was altijd bezig met wat anderen van me vonden, hoe ik overkwam. Dat is weg'

Couturier Mart Visser over modeontwerpen in de tijd van online shoppen en influencers

Een echte éminence grise zal Mart Visser niet meer worden in de modewereld. Maar aan stoppen denkt hij niet. 'Ik begin net lekker warm te draaien.'

Beeld Imke Panhuijzen

'Ik zat laatst in de saune, komen er drie jongens binnen. Allemaal ge-wel-dige lijven. En dat begínt toch te klagen. Over hun elf eetmomenten, dat je de thee pas na het ontbijt moet drinken, over lindehoning voor de vetverbranding. Het was net Koefnoen. Zo knap en nóg niet tevreden.' Hij wil er maar mee zeggen: 'Hoe je er ook uitziet, iedereen is onzeker over z'n lichaam.'

Even daarvoor was het gegaan over zijn plussizecollectie, die hij via zijn eigen website verkoopt. Grotematenmode: 'Vroeger had ik me afgevraagd wat het modewereldje daarvan zou vinden, inmiddels ben ik op een punt dat me dat niets meer kan schelen.'

Jouw modellen hebben vrouwelijke vormen.

'Er moet wel een beetje vlees aan zitten, ja. Ik kan niks met dun. Als ik voor castings van die magere modellen binnenkrijg, bel ik hun bureau: 'Stuur ze nog maar eens langs als ze wat vaker risotto hebben gegeten.' Doutzen Kroes is slanker dan ooit, terwijl ik denk dat ze juist op haar mooist zal zijn met maat 42. Zeker als je ouder wordt, moet je het een beetje gevuld houden. Ik werk nu veel met Danielle van Grondelle, wereldwijde top, maat 42, verdient duizenden euro's per dag. Of neem Ashley Graham: die staat op de cover van Vogue met haar maat 44 en bijna 5 miljoen Instagramvolgers. Er is echt iets gaande, hoor.'

Visser is bruin, net terug van een weekje The Hamptons in de staat New York. Vroeger nam-ie op vakantie achttien zwembroeken mee ('elk uur een andere aan'), tegenwoordig houdt hij het op drie keer verkleden per dag. Slank lijf, witte gympen van Givenchy, wit shirt van Alan Red, grijze jeans van Jack & Jones ('59 euro') en een Rolex uit zijn geboortejaar 1968.

Voor de confectielijn martvisser.nl ga je tot maat 48.

'Omdat die lijn ook bij winkelketen Promiss wordt verkocht ben ik met een model al hun filialen af geweest, van Venlo tot Winterswijk. Dan leer je dat Breda keurig aangekleed in een jasje komt en Schagen juist casual in een T-shirtje. En dat de gemiddelde maat 44-plus is. Ik kan het iedere ontwerper aanraden eens buiten de ring A10 te gaan kijken hoe Nederland in elkaar zit. Het is natuurlijk leuk om twee touwtjes met een paillettenlapje ertussen te ontwerpen en dat een model maat 32 aan te trekken, maar zo is de realiteit niet. Zelfs bij de laatste Amsterdam Fashion Week viel het me op dat er in het publiek, op een paar jonge modehuppels na, vooral maat 42 en groter zat.'

In 1995 zei de jonge couturier Mart Visser tegen Vrij Nederland: 'Een confectielijn is niets voor mij. Ik wil het goed en ik wil het perfect - en anders niet.'

'Destijds was confectie nog een vies woord voor couturiers. Dat dééd je gewoon niet. Het was drie jaar na mijn afstuderen, ik wilde me heel erg profileren als man van het echte ambachtswerk. Toen ik begon, had je Romeo Gigli, Claude Montana, Thierry Mugler. Meesters. Maar je ziet nu: Viktor & Rolf is uiteindelijk ook een parfummerk geworden. Dat is hun rol na 25 jaar. En ik ben toch die confectielijn gaan maken, zakelijk gezien overigens mijn beste stap ooit.'

Het is best vilein om te zeggen dat Viktor & Rolf een parfummerk is geworden.

'Zo bedoel ik het niet. Ik vind het knap wat ze hebben neergezet. Ze staan wereldwijd in de top-5 met hun parfum. Hállo.'

Maar daar is het ze niet om begonnen, ze wilden haute couture ontwerpen. Net als jij.

'Ja, maar het zijn ook slimme jongens, en retecommercieel bovendien. Je moet ook gewoon geld verdienen.'

Toen Frans Molenaar zijn eerste confectielijn voor C&A presenteerde, zei-ie: Van couture alleen kun je niet leven. Wie zegt dat dat wel zo is, liegt.

'Ik zou wel kunnen draaien, met een kleiner team. Wat scheelt is dat ik er altijd bedrijfskleding bij heb gedaan. Facilicom: 32 duizend man. KLM: 11 duizend. Rijkswaterstaat: 8.000. Dat tikt aan.'

CV Mart Visser

10 juli 1968: Mart Visser wordt geboren in Sleeuwijk.

Opleiding: Mode & Kleding, Dordrecht, daarna modeacademie Charles Montaigne in Amsterdam, studeert af in 1992.

1988-1992 Loopt stage bij Frans Molenaar.

1992 Stage bij Anne Klein en Koos van den Akker, New York.

1992 Op 1 december zijn allereerste show, op Couture- en Talent-avond van het Nederlands Bont Instituut.

1993 Lancering couturelabel (MV Design heeft inmiddels 12 vaste en 30 freelancemedewerkers), sindsdien twee haute-coutureshows per jaar.

2003 Prêt-à-portercollectie en overzichtsexpositie Haute Couture in Haags Gemeentemuseum.

2012 Confectielijn bij V&D, gaat in 2016 verder via eigen website martvisser.nl.

2014 Overzichtstentoonstelling van zijn artwork in Jan van der Togt-museum Amstelveen.

2015 Exposities kunst op Contemporary Rotterdam, Marcel invites Mart (by Marcel Wolterinck), Art Southampton, Art Basel Miami.

2016 Expositie S.Y.N.E.R.G.Y in Museum aan het Vrijthof, kunst en haute couture.

2017 expositie Beyond Context in Amsterdam, overzicht van 25 jaar Mart Visser, vanaf 17 oktober voor publiek toegankelijk.

Privé Is 25 jaar samen met Job van Dooren, getrouwd in 2001.

Hoeveel vaste coutureklanten heb je?

'Bij ons zijn er drie categorieën: vrouwen die uit elke nieuwe collectie iets bestellen. Dat zijn er zo'n veertig. Daarna komt de grootste groep, die voor een speciale gelegenheid iets laat maken. En dan zijn er de vrouwen die een ontwerp van mij cadeau krijgen. Haar man stuurt alvast een foto, ik maak een schets en die krijgt ze dan ingelijst, voor hun 10-jarig huwelijk. Zo'n vrouw komt vervolgens naar mijn salon, helemaal in de steigers, haar mooiste outfit aan, van top tot teen in de manicure, geföhnd. Daar houd ik van.'

Het is 1 december 1992 als Mart Visser, in Amsterdam vers afgestudeerd aan modeacademie Montaigne, zijn eerste collectie mag tonen tijdens de Couture & Talent-show van het Nederlands Bont Instituut. Tussen de gevestigde orde: Frans Molenaar, Max Heymans, Edgar Vos, Frank Govers. Visser liep stage bij Molenaar en in New York bij Anne Klein en Koos van den Akker. Alle drie inmiddels overleden. Visser: 'Bij Anne Klein werkte ik in de designstudio, waar ik horloges leerde tekenen, tassen, riemen. Ze had wel zestig licenties. Koos was gek van het vak, maar had eigenlijk niets met mensen. Als hij een klant verwachtte, riep-ie: The bitch arrived already? En zo'n vrouw stond dan al in de salon. Frans snapte juist heel goed dat zijn klanten belangrijk waren. Hij was een echte brander, wist als geen ander wat het voor je naam deed als je je verbond aan bekende, stijlvolle vrouwen.'

Hoe was het om als broekie tussen die grote namen te komen, de meesten vrij extravagante types?

'Het was een gesloten circuit, Amsterdamse incrowd. Ik kwam bleu uit Brabant, kende de historie en de mores niet. Dick Holthaus bleek te hebben geslapen met het vriendje van die, Frans Molenaar had een relatie met de ex van die. Het was net de soap Peyton Place. Ik schopte daar enorm tegenaan. Ging ik in dat Vrij Nederland-interview roepen dat ik Govers soms een beetje ordinair vond of dat Molenaar zijn collecties weleens afraffelde. Ik heb een telegram van Frank Govers bewaard, waarin hij me verzocht nóóit meer zijn naam in interviews te noemen.'

Een krabbenmand.

'Totáál.'

En hoe is de sfeer onderling bij de huidige generatie?

'Wij gaan eigenlijk niet met elkaar om. Ik heb sowieso altijd in een soort niemandsland gezeten. Kwam als 24-jarige tussen die gevestigde orde, maar pas tien jaar na mij diende zich een nieuwe naam aan: de inmiddels overleden Percy Irausquin. Wij konden het goed met elkaar vinden. En als ik Jan Taminiau of Claes Iversen tegenkom, is er wederzijds respect. Maar we hebben allemaal duidelijk ons eigen handschrift en onze eigen clientèle.'

Zijn signatuur, hij dreunt het geroutineerd op: 'Luxe eenvoud met een grafische touch, de vrouw op een voetstuk, zwart-wit, ton sur ton.' Dé Mart Visser-vrouw bestaat niet. Hij kleedt 22-jarige bruiden, maar ook dames van 80. Zijn ideaalbeeld: Claire Underwood uit hitserie House of Cards: 'Bloedsexy én classy. Maar ik vind Adele óók lekker.'

Taminiau, Iversen en Mattijs van Bergen kleden regelmatig koningin Máxima. Is iets voor haar mogen ontwerpen de heilige graal in modeland?

'Ik denk dat dat meer iets was van de oudere generatie, die allemaal ontzettend trots waren als ze Beatrix, Irene of Margriet mochten kleden.'

Beeld Imke Panhuijzen

Jij hebt andere leden van het Koninklijk Huis gekleed, maar ik vroeg me toch af: waarom nog nooit Máxima?

Visser zucht, de vraag wordt hem vaak gesteld. En ja, regelmatig is vanuit het paleis beeld van zijn nieuwe collecties opgevraagd, maar een order volgde nog niet. 'Ze kiest wat ze wil en ze is een prachtig boegbeeld, maar voor mij geen graadmeter voor of ik mijn werk wel goed doe.'

Een appje, uit het vijfsterren Waldorf Astoria hotel. Vanmiddag trouwt daar de zoon van sterdirigent Jaap van Zweden met Stevie Hartmann, voormalig Miss Overijssel. Visser ontwierp Stevie's jurk. Of hij haar wil helpen 'm aan te trekken? Visser, swipend over zijn iPhone: 'Ik heb Aaltje van Zweden gekleed, hun dochter Anna, het zijn zulke stijlvolle mensen. Tegenwoordig is een simpel zwart jurkje in Nederland al goed genoeg voor een gala, maar voor concertpodia doe ik gelukkig nog steeds het langere werk.' Hij laat de foto van Stevie's jurk zien: 'Fishtail, benadrukt haar wáánzinnige kont.'

Het appartement van Mart Visser en zijn man Job van Dooren heeft leverkleurige muren. Hond Harper, een Weimaraner, valt er bijna tegen weg. Visser: 'Mijn moeder had vroeger een leverkleurige nertsjas, sindsdien is die levertoon opvallend aanwezig in mijn werk en leven. Al is het een kleur die mezelf totaal niet staat.' Ja, zijn moeder droeg bont, zoals veel vrouwen in die tijd, en ja, in zijn eerdere collecties gebruikte hij het ook nog. 'Ik citeerde dan graag mijn moeder: Bont is gewoon leer met haar.'

Zijn moeder was Mary van Doorn, tussen 1997 en 2002 Tweede Kamerlid voor het CDA, in 2009 overleden, aan alvleesklierkanker. Als puber in het Noord-Brabantse Sleeuwijk werd Mart Visser gepest, hij was 'ánders'. Pas op zijn 20ste vertelde hij z'n ouders over zijn gevoelens. Haar partij stemde in 2000 tegen het homohuwelijk, maar als die verbintenis een jaar later toch bij wet wordt bekrachtigd, is moeder Mary graag zijn getuige als Mart trouwt met Job.

Hebben Job en jij nooit kinderen gewild?

'Nee. Wij vinden de vraag wie de hond vandaag uitlaat al ingewikkeld genoeg.' Komende Oud en Nieuw is het 25 jaar geleden dat ze elkaar ontmoetten, ze vieren het in januari op Bonaire, met nog vier homostellen die al lang samen zijn. 'Een aantal jaar geleden vond ik mijn geaardheid geen onderwerp van gesprek. Maar inmiddels is het weer hartstikke actueel. In Amsterdam durf je je al bijna niet meer te uiten als gay. Toen we vorige week door The Hamptons reden, zijn we misschien anderhalve homo tegengekomen. Op Shelter Island: straten vol Amerikaanse vlaggen, geen zwarte mensen te bekennen. Het is er WASP, upper class, patriottistisch Amerika. Wij komen graag op Fire Island, dat is echt een gay community geworden. De lesbo's zitten op Cherry Grove, verderop is het juist getrouwd, twee kinderen en een labrador. Totale segregatie. Was ik altijd compleet tegen, nu zie ik er de voordelen van. Op Fire Island kan ik tenminste een arm om Job heen slaan zonder om ons heen te hoeven kijken.'

Jouw oudste broer André valt ook op mannen en woont in Moskou.

'En ook nog met een zwarte Cubaanse man. Die kan alleen naar gay georiënteerde clubs als zijn driver hem voor de deur ophaalt. I love him, maar om die reden ga ik daar dus niet naartoe.'

Alle drie de Visser-broers werken in de mode: André is hoofdontwerper bij Ostin, 'de Russische V&D', met 780 vestigingen. Jongste broer Ernst is inmiddels marketing- en brandmanager van martvisser.nl. 'Museum Jan van der Togt wilde in 2014 een expositie aan mijn werk wijden. Ik had mijn couture, de confectielijn - toen nog bij V&D - en ineens al die aandacht voor mijn artwork, dus ik belde Ernst: 'Kun je me helpen? Nú!?'

Aan de muren van het appartement met weids uitzicht over het IJ veel eigen werk. Sinds zijn schilderijen en beelden 40 seconden te zien waren in Ivo Niehe's TV Show is Mart Visser behalve modeontwerper ook kunstenaar - de interviews van de laatste jaren gaan zelfs bijna uitsluitend over zijn kunst. Lang aarzelde hij, 'ik wilde écht niet in het rijtje schilderende BN'ers terechtkomen', inmiddels worden zijn onherleidbare 'koppen' verkocht op vooraanstaande kunstbeurzen, van Art Southampton op Long Island tot (komend jaar) Art Basel in Zwitserland.

Zijn couture wordt altijd in opdracht gemaakt, voor zijn kunst heeft hij geen anderen nodig. De ene discipline overlapt de ander. 'Het gebeurt regelmatig dat ik in mijn atelier sta te schilderen en ineens een print bedenk waarmee ik 700 jurkjes laat bedrukken voor mijn confectielijn. Laatst nog kwam er een producent van karpetten bij me. Ze hadden mijn artwork gezien en vroegen of ik eens over een serie kleden wilde nadenken. Binnenkort zijn die te koop in 200 winkels, mét bijpassende kussens.'

Beeld Imke Panhuijzen

Een Mart Visser bij Carpetland.

'Ja. Die zijn gróót, hoor.'

Maar toch: Mart Visser bij Promiss, voorheen bij V&D, straks Carpetland. Doet de samenwerking met dat soort ketens voor de massa geen afbreuk aan jouw zorgvuldig opgebouwde goede naam?

'Ik doe nooit iets in licentie waarbij ik zeg: 'Verzin maar wat en ik plak mijn naam er wel op.' Er zijn Mart Visser-brillen, -tassen, -schoenen, -sieraden, een parfum en beddengoed geweest. Zolang ik een volledig eigen ontwerp aanlever, waar ik zelf helemaal achter sta, is dat dan slecht voor mijn naam? Mijn behang werd in veertig landen verkocht, één boek met stalen bracht ruim 1 miljoen euro op. Dan heb je dus een goed product gemaakt. En ik verkoop mijn prêt-à-porter ook bij Promiss omdat vrouwen boven de 45 jaar liever niet online bestellen. Die willen een kledingstuk eerst voelen, in een winkel passen. Jonge meiden bestellen online vijftien jurken en sturen ze gerust alle vijftien terug. Terwijl een oudere klant zegt: 'Ik vind het niet zo netjes om twee dingen te laten komen en er dan één te retourneren'.'

Maar toch. Jouw chique coutureklant zou kunnen denken: Ik ga wel naar een ander als je Mart Visser ook voor een fractie van de prijs bij Promiss kan kopen.

'Dat zou kunnen. Maar dat hoor je toch nooit rechtstreeks. Ik zie het zo: Giorgio Armani kleedt met zijn Armani Privé-lijn allerlei sterren. Haute couture, 35 duizend euro voor een jasje. Daarnaast heeft hij Armani Exchange: Russisch getinte kleding, met veel grote logo's erop. Het een heeft weinig met het ander te maken. Zoals mijn hoogpolige karpet van 299 euro los staat van de galajurk die ik voor Janine Jansen ontwerp als ze optreedt in het Concertgebouw. De hamvraag is: vind ik het zelf erg? Nou, nee. Voor mijn laatste coutureshows gebruikte ik garens die ik ontdekte via dat karpettenbedrijf. Ik word daar blij van.'

Ik ontvang de nieuwsbrief van je confectielijn. Het valt op dat nieuwe items na een paar weken alweer met korting worden aangeboden.

'De Nederlander is nu eenmaal gek op van-voor. Van alles dat eerst 199 euro was en daarna 99, verkoop je drie keer zoveel. Als wij na een paar weken niet beginnen met afprijzen en anderen in ons segment wel, zie je dat de verkoop enorm stagneert. Eerlijk: ik haat het, omdat het soms zo plat is. Maar als je het niet doet, verkoop je niet. Dat zijn de wetten van de onlinemarkt. Zoals je ook elke week een nieuw item moet droppen. En een kledingstuk beter verkoopt als het model naar linksonder kijkt, waar de klikknop zit.'

Beeld Imke Panhuijzen

Ik dacht even: hij zal toch geen geld nodig hebben?

'Nee joh, dat is gewoon het systeem van onlineverkoop!' Hij is even stil, lacht in zichzelf, dan gedecideerd: 'Job en ik hebben altijd hard gewerkt en zijn daarin erg succesvol geweest. Job heeft zijn bedrijven verkocht, daarnaast hadden we geïnvesteerd in onroerend goed. Al die panden zijn dit jaar verkocht - en aangezien Amsterdam gek is geworden, konden we het nog voor de hoofdprijs doen ook.' Hij klapt in zijn handen: 'End of an era.' Bestelt nog een espresso, op het terras voor zijn huis. 'Elk interview dat ik doe gaat over het faillissement van V&D en dat ik daarmee tweeëneenhalve ton heb verloren. Het is wel heel Hollands, hoor, praten over geld.'

Op 17 oktober opent 'Beyond Context', een tijdelijk museum met conceptstore aan de Amsterdamse Herengracht waar Mart Visser zowel zijn haute couture als prêt-à-porter en kunst zal tonen. Inclusief zijn vijftigste couturecollectie en een overzicht van de Mart Vissers die bekend Nederland droeg: Carice van Houten, Eva Jinek, Janine Jansen, Simone Kleinsma, Giovanca, Daphne Deckers, Chantal Janzen. Aan uitlenen doet-ie niet. 'Sowieso nooit uit mijn nieuwste collectie. Het is echt niet zo dat als een BN'er mijn jurk op de rode loper draagt, ik de volgende dag drie aanvragen krijg voor precies zo'n jurk. Toch denken veel ontwerpers dat het erbij hoort.'

Vervolgens vertelt hij, over de laatste Amsterdam Fashion Week, waar hij was uitgenodigd voor de avond van 'De Lichting', het moment dat de veertien beste net afgestudeerde modestudenten een catwalkshow geven, voor 700 man publiek. 'Fantastisch om te zien, het designersego anno 2017. Iedere gay ontwerper loopt met een handtas en nog nét niet op een hak. En verder is het één grote Instagramshow. Ik zat naast Ronald van der Kemp, die ik nog uit New York ken, toen hij voor Bill Blass werkte en ik bij Anne Klein. Wij kéken gewoon echt naar wat er werd gepresenteerd - de kleding, de snit -, maar op de front row aan de overkant zagen we alleen nog achterhoofden. Allemaal druk bezig filmpjes van zichzelf te maken met de catwalk als achtergrond.'

De 'influencers' zitten tegenwoordig op de eerste rij, naast of in plaats van echte modejournalisten. 'Van top tot teen in Chanel, en intussen maar influencen, ja. Is er iemand die het meet? Die weet wat hun werkelijke invloed is? Ik heb het uitgeprobeerd toen ik 33 influencers uitnodigde voor de lancering van mijn confectielijn. Ze mochten allemaal iets moois uitzoeken en een gerenommeerd bureau is voor me nagegaan wat het aan free publicity opleverde. Nou, dat bleek verwaarloosbaar. Uitgezonderd van een paar die het wel begrepen, waren het bloggers die op hun foto's hooguit het kraagje van mijn jassen lieten zien. Wat héb ik daaraan? Toch moet eenderde van ieders budget tegenwoordig naar social media en influencers. Anna Wintour, de beroemde hoofdredacteur van de Amerikaanse Vogue, zei ooit dat ze niet eens wil úítkijken op influencers als ze vooraan bij een show zit. En met haar wensen wordt echt rekening gehouden. Dát is pas invloed.'

Hij kijkt op zijn horloge, het Waldorf Astoria wacht. En er moet nog een outfit worden uitgezocht. Boven zijn broodje hummus: 'Wat moet ik in gódsnaam aantrekken? Ik kleed me zo anders dan vroeger. Hooguit twee keer per jaar een pak. Ik doe het niet meer. Gewoon geen zin meer in.'

Waarom niet?

'Het past in de trend van vercasualisering. Daarbij staat een pak voor iemand die ik was en nu niet meer ben. Ik heb zelf dat imago neergezet van de keurige ontwerper met Tom Ford-look. Heel verzorgd, strak in het pak, smal dasje. Ik was altijd bezig met wat anderen van me vonden, hoe ik overkwam, wat ik wel en niet kon zeggen. Dat is weg.'

Beeld Imke Panhuijzen

Nooit meer een pak?

'Nou ja, als mensen voor het eerst in mijn salon komen, ben ik wat netter. En sommige coutureklanten stellen het ook nog op prijs.'

Nog een espresso. En een rekensom: 'Twintig minuten fietsen naar het Waldorf Astoria en ik moet er vijf minuten eerder zijn, anders krijgt ze stress. Dus nog een kwartier om iets uit te zoeken.'

Fietsen, ja, de privéchauffeur is na 22 jaar de deur uit. Job en hij deelden een verlengde Audi A8 - ijskastje erin, schrijftafel in de voorstoel - en fulltimechauffeur Tim. 'Kan ik iedere ondernemer aanraden. Je kunt doorwerken in de auto, vergaderen, en er gaat geen tijd verloren met parkeren. Efficiënter kan niet.'

Maar Tim kreeg een andere baan, en Job verkocht zijn adviesbedrijven. Vier maanden probeerden ze een auto te delen, het werd geen succes: 'Job jaagt graag, dus dan pakte ik zijn Range Rover en zat er weer bloed van een hert in de bagagebak. Gék werd ik ervan. Dus nu heb ik er ook maar een gekocht.'

Je wordt volgend jaar 50, denk je al weleens aan stoppen?

'Nee zeg, ik begin net lekker warm te draaien.'

Kan het nog, een éminence grise worden zoals Molenaar en zijn tijdgenoten dat waren?

'Ik denk het niet. Laatst ging ik met een goede klant naar een opening, werd er naar mijn naam gevraagd. Die klant zegt: 'Schat, waar heeft zíj geleefd, ze weet niet wie je bent!' Nee, maar ja, dat is hoe het nu gaat. Hun moeder draagt mijn werk, maar de jongere generatie kent me al niet meer. Prima toch?'

Twee uur later, een gesproken bericht via WhatsApp: 'Iedereen in het Waldorf Astoria was vol lof over Stevie's jurk. Toch leuk.'

Even later, nog een bericht: 'O ja, wat ik aan had: een donkerblauw jersey jasje met een lichtgrijze broek, wit overhemd, een nachtblauwe smalle das en blote voeten in suède schoenen. Het zag eruit als nieuw, maar kwam helemaal onder uit een kast.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.