INTERVIEW

'Het is heel gewoon om gescheiden ouders te hebben'

Het Klokhuis maakte een serie over scheiden

Scheiden heeft immense gevolgen voor kinderen. Het Klokhuis maakte er vier afleveringen over.

Beeld Getty Images

Bang en verdrietig; zo voelden Jens en Mads zich wanneer ze 's avonds in bed lagen en keer op keer hoorden hoe hun ouders tegen elkaar schreeuwden. Als het te erg werd, gingen de broertjes onder hun bureau zitten of drukten ze kussens tegen hun oren. Hun vader en moeder wisten niet dat zij het geruzie konden horen.

Jaarlijks worden 70 duizend kinderen geconfronteerd met de scheiding van hun ouders. Ruim eenderde van de huwelijken strandt. Veel vaders en moeders onderschatten volgens deskundigen de gevolgen voor hun kinderen. Die staan de komende weken centraal in een serie tv-programma's van Het Klokhuis. Welke lessen kunnen we hieruit trekken?

Praten lucht enorm op

'Dat mijn ouders uit elkaar gingen, kwam voor mij als een schok', zegt Jens (11), die niet met zijn achternaam in de krant wil. 'Ik dacht: als je verkering hebt en bij elkaar woont, kan het nooit meer misgaan. Ik had het heel moeilijk, totdat ik een KIES-training kreeg (groeps- en speltherapie, red.). Daar heb ik alles durven vertellen aan andere kinderen. Dat durfde ik eerder niet, omdat ik het gevoel had dat ik de enige was die zoiets meemaakte.

'Ik heb meegewerkt aan Het Klokhuis om kinderen iets te leren. Als je ergens mee zit, bijvoorbeeld dat je ouders ruziemaken, zeg dan tegen ze dat je dat eng vindt, en niet fijn. Blijf er niet mee rondlopen.'

Steven Pont, gezins- en kinderpsycholoog: 'Erover praten lucht op. Dat is in elk geval een deel van de oplossing. Kinderen moeten zich vooral niet schamen, het is heel gewoon om gescheiden ouders te hebben.'

Donderdag

De uitzendingen van Het Klokhuis over scheiden zijn de komende vier donderdagen te zien bij NPO Zapp op NPO 3, om 18.23 uur. De NTR heeft een site gelanceerd waarop kinderen anoniem hun verhaal kunnen doen: ikdurfniettezeggendat.nl.

Margrite Kalverboer, Kinderombudsvrouw: 'Kinderen hebben de natuurlijke neiging zich stil te houden als hun ouders het moeilijk hebben. Ze houden zich groot, sommigen leggen de schuld bij zichzelf. Als ouder moet je blijven vragen hoe het gaat en de tijd nemen om te luisteren.'

Yvonne Smits, regisseur Het Klokhuis (NTR): 'Toen we deze tv-serie gingen maken, dacht ik: nu zijn kinderen veel opener dan vroeger, ook onderling. Dat bleek niet waar. Het is nog steeds een te emotioneel, te beladen onderwerp. Wij hopen dat de serie en de nieuwe site ikdurfniettezeggendat.nl kinderen zullen helpen hun verhaal te doen.

'Dat is heel belangrijk, want een scheiding is volgens experts een van de ingrijpendste gebeurtenissen in je leven, met grote gevolgen.'

Onderschat de impact niet

Steven Pont, psycholoog: 'Als je ouders scheiden, valt de basis onder je leven weg. De mensen die jouw veiligheid vertegenwoordigen, worden de grootste bedreiger ervan. Dat is dubbel schrikken. Je leven wordt tot in de haarvaten aangetast. De samenstelling van het gezin verandert, de plek waar je woont, alles. Niemand kan goed tegen verandering en dit is een blijvende crisis.'

Kinderen merken bijna alles

'Pas achteraf kwamen Karijn en ik er achter hoeveel Mads en Jens hebben meegekregen van onze geschreeuw, als ze in bed lagen', zegt Daan, de vader van de jongens. 'Dat was pijnlijk en confronterend.'

Zijn ex Karijn: 'We hadden met de beste intenties een ouderschapsplan gemaakt, deden niet moeilijk over het verdelen van spullen. Er is geen rechter aan onze scheiding te pas gekomen, maar emotioneel ging het er hard aan toe. De kinderen merkten dat Daan en ik zwegen bij elke ontmoeting, elkaar niet aankeken en nare berichten stuurden via Whatsapp. We zaten zo vast in ons eigen verdriet en onze eigen boosheid dat we niet zagen wat er in hun hoofd gebeurde.

'Door ons verhaal te vertellen op tv willen we anderen bewust maken van de risico's. Er is sneller sprake van een vechtscheiding dan je denkt. Let daar op, pas je gedrag aan. Dat hebben wij ook gedaan; het gaat nu veel beter.'

Regel een extern geweten

Steven Pont: 'Na een scheiding zijn bijna alle ouders verblind, ze kunnen niet meer objectief oordelen. Daarom is het belangrijk een vriend expliciet te benoemen tot jouw externe geweten. Als je dat niet doet, zal iedereen met je meehuilen en je gelijk geven. De meeste vrienden voelen zich niet vrij eerlijk te zeggen wat ze vinden, in zo'n situatie. Geef iemand de opdracht dat te doen, dat heb je in die fase heel hard nodig.'

Dwing ze niet te kiezen

Margrite Kalverboer, Kinderombudsvrouw: 'Als je zegt: jouw vader deugt niet, zeg je impliciet ook iets over het kind zelf. Want dat lijkt op beide ouders. Kinderen willen niet kiezen, dat is krenkend.'

Pont: 'Als je zoon zegt dat hij een goede mop heeft gehoord van de nieuwe partner van je ex, moet je er gewoon naar luisteren. Hoe moeilijk dat ook is. Je zoon moet zich vrij voelen te vertellen wat hij meemaakt op een plek die een grote rol speelt in zijn leven. Slik je woede in, lijd pijn voor hem.'

Karijn: 'Als we met de kinderen zijn, doen Daan en ik normaal tegen elkaar. Soms erger ik me vreselijk aan hem, we zijn niet voor niks uit elkaar, maar dan denk ik: niet op ingaan. Het waait wel over.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.