'Expliciete' Jan Steen onder de hamer

Veilinghuis Sotheby's in Amsterdam brengt op 10 mei een schilderij van Jan Steen (1626-1679) onder de hamer. Het gaat om het doek Een schoolklas met een slapende schoolmeester uit 1672. De richtprijs ligt tussen de 300.000 en 400.000 euro, aldus het veilinghuis vandaag.

Het schilderij 'Een schoolklas met een slapende schoolmeester' van Jan Steen. Beeld Sotheby's

Het is een ongekuiste versie van het doek, waarop leerlingen uit een Leidse schoolklas zijn afgebeeld die kattenkwaad uithalen. Duidelijk is te zien hoe een jongen in een kan plast en hoe iemand de rok van een meisje omhoogtrekt, waardoor haar billen zichtbaar worden.

Geen plasser of billen

Juist deze taferelen waren lange tijd bedekt, toen het werk in de negentiende eeuw in handen kwam van de Britse bankiersfamilie Barings. Die vond het geslachtsdeel van de jongen te expliciet en liet er een kleine kan overheen schilderen. Zo leek het net of de scholier vanuit dit kannetje iets overschonk in de grote kan. Daarop waren de letters 'INKT' gezet, om duidelijk te maken dat het iets anders dan urine betrof. Ook de billen van het meisje waren bedekt.

Een restaurator kwam er ruim veertig jaar geleden achter dat de 'grofheid' was weggewerkt. Het overgeschilderde kannetje viel bijna letterlijk van het doek, waarop de plasser en de billen weer tevoorschijn kwamen.

Expositie in Mauritshuis
Het schilderij kwam rond 1928 in handen van een Nederlander. Zijn nazaten bieden het werk nu aan op de veiling. Volgens Sotheby's was het doek één keer voor het publiek te zien, tijdens een tentoonstelling in het Britse Manchester in 1857. In het Mauritshuis in Den Haag is momenteel een expositie te zien van de amusante schilderijen en vrolijke gezelschappen van Jan Steen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.