'Er vielen twee briefjes van honderd uit het boek'

Als ik opschiet, kan ik nog wat goedmaken van al die verliezen.

Vorige week pakte ik Klaas kwam niet uit de kast, een weinig bekende essaybundel van Willem Frederik Hermans, en toen ik erin begon te bladeren, vielen er twee briefjes van honderd uit.

Bingo, dacht ik.

Maar ook: gerechtigheid. Ik kon me namelijk levendig herinneren dat ik het kobaltblauwe boek voor een woekerprijs had aangeschaft, in Groningen was dat. Klaas kwam niet kom je zelden tegen, Hermanskenners weten dat, en daar maakte die boekhandelaar schandalig misbruik van.

Toen ik me bulderlachend bukte om de buit op te rapen, zag ik dat het guldens waren. Godverdomme - gedachte nummer drie.

Het waren niet eens snippen, maar heel ouwe guldens: van die briefjes van honderd waar Michiel Adriaenszoon de Ruyter opstaat. Ik had ze al bijna krijsend en stampvoetend verscheurd, zo verwerk ik teleurstellingen, toen Suzy 'ho' zei, 'stop'. Volgens haar kon je oud papiergeld nog wel inwisselen bij De Nederlandsche Bank.

Terwijl ik omstandig uitlegde waarom me dat onwaarschijnlijk leek, zo pak ik de draad van het leven weer op, zat zij al op de DNB-website. 'Gewoon tegen eurotarief', zei ze, tappend op een rekenmachine. 'Je krijgt er 90 euro en 76 cent voor. En het kan tot in 2032.'

Vooral dat laatste sprak me aan. Nog ruim 18 jaar de tijd om het even snel en efficiënt te regelen.

Een bepaald iemand in mijn omgeving sprak het vermoeden uit dat ik dat niet ging redden. 'Sterker', zei ze, 'ik voorspel dat jij half januari 2032 De Nederlandsche Bank opbelt en met een zielig stemmetje uitlegt dat je de hele feestdagen met griep in je bed hebt gelegen en dat je daarom je oude guldens niet hebt kunnen inleveren.'

'Een zuiver geval van overmacht', beaamde ik.

Hoe zou dat geld eigenlijk in die Hermans terecht zijn gekomen? Dat vond Suzy een interessante vraag.

'Nou, heel eenvoudig', zei ik, 'ongeveer net zoals er hier' - en ik wees met een gul armgebaar naar onze kolossale bibliotheek - 'ook boeken staan waarin geld zit dat ik tussen de bladzijden heb opgeborgen. En als ik plotseling sterf en jij verkoopt een dag later de hele handel voor een appel en een ei aan die Kringloop op de Distelweg weet je wel, gesteld dat ze die achterhaalde bende al willen hebben, hoor, dan gooi je minstens vijfhonderd euro weg.'

Fronsend liet Suzy haar blik over de ruggen glijden. 'Dus in sommige boeken zit geld?'

'Ja', zei ik. 'Vorig jaar, tijdens de Leserreise door Duitsland, weet je nog? Na ieder optreden betaalden ze me contant uit, al die vijftigjes.'

Dat wist ze nog, ja.

'Nou, die hele stapel, ik geloof wel zestig briefjes, daar ga je natuurlijk niet mee rondlopen. En de Rabobank, die moet je het zeker niet geven, dat weet iedereen. Dus toen heb ik de buit maar verdeeld over een paar boeken, begrijp je.'

'Welke boeken?'

Zo dom mogelijk haalde ik mijn schouders op, handpalmen naar boven gedraaid, voeten naar buiten, net als die lange van de Daltons. 'Vergeten!' riep ik met de zware stem die ik normaal alleen opzet als het volle maan is.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.