'Er is geen oorlog in dromenland'

Buigzaamheid

Mijn dag begint met een treurig gevoel. Het is al aanwezig voor ik de gordijnen opendoe en ik de regen zie, die uit grijze wolken komt en mijn gevoel lijkt te beantwoorden. Maar klimatologische omstandigheden hebben weinig te maken met mijn gevoel, alleen dat ze op dit moment eraan meedoen. Regen verbiedt me niet om vrolijk te zijn. Ik denk aan de film met Gene Kelly: Singing in the Rain. Hij zingt en danst omdat er iemand is die hij liefheeft en die heb ik ook. Niettegenstaande dat ben ik treurig.

Heb ik al slapende een verkeerde droom gehad, een treurige droom? De laatste tijd droom ik vaak over gestorven vrienden, maar dat zijn nooit treurige dromen. Integendeel, het maakt me gelukkig om ze nog een keer te ontmoeten. Ze zijn er nog, ze overleven in mijn droom. We voelen elkaars aanwezigheid. Het is als vanouds. Pas bij het wakker worden, begint het schrijnen, ik heb me vergist, ze zijn er niet meer.

Ik vertrouw dat schrijnen niet. Het lijkt meer op egocentrisch rouwen om de eigen toekomstige dood. Wat dat betreft neem ik een voorschot op de dood dat onterugvorderbaar is. Per saldo levert het me niets op nu ik nog leef in onbestemde treurigheid. En ik besef dat mijn vrienden nooit geweten hebben dat ze zouden leven in mijn dromen. Het heeft ze niet geholpen.

Ik heb me een gordiaanse knoop in geredeneerd. Ik moet weer terug naar het rauwe miesje gevoel. Ik moet weer tobben. Maar waarom eigenlijk? Waarom zwelgen in ongeluk? 'Ik kan me niet voorstellen, zei ze, dat je je zo mies zit te maken, terwijl de situatie toch eigenlijk eerder hoopvol moet worden genoemd', schreef W.F. Hermans. En inderdaad: ik leef, ik schrijf en droom gelukmakend van gestorven vrienden. En soms streel ik wijlen mijn poes die ik 's nachts gedroomd op mijn bed voel liggen, warm en zwaar tegen me aan, een vruchtbare en vitale illusie.

Een paar regels geleden had ik 't over een 'verkeerde droom', maar verkeerde dromen bestaan natuurlijk niet. Dromen zijn neutraal, kiezen geen partij, wijzen je op een raadselachtige manier op de feiten. Er zijn geen foute of goede dromen. Er is geen oorlog in dromenland.

Genoeg treurigheid. Nu een gedicht van Hans Lodeizen uit zijn verzamelde gedichten (Van Oorschot, 1996):

'ik zal bij je terugkomen
en het jaar zal een feest zijn
de mensen zullen we omarmen
de wind zal mij groeten
en ik zal op je handen drijven
als een schip
ik ben lang genoeg alleen geweest
ik speel met het droevige touw van de tijd
huil lach praat een beetje huil lach
en leer de buigzaamheid van het verdriet
ik zal bij je terugkomen als een schip'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.