'Eigenlijk wil ik 120 worden. Dat ik op een dag 'actie!' roep en nooit zal weten hoe het shot eindigt'

Filmregisseur Frans Weisz blikt terug op zijn 50-jarige oeuvre

Frans Weisz kijkt terug op zijn eerste films, zoals Het gangstermeisje, waarvoor hij het liefst Hans van Mierlo had gecast. De 79-jarige cineast voorziet hervertoningen bij retrospectief in EYE na afloop van commentaar.

Frans Weisz in 1972. Beeld anp

Na ruim vijftig jaar filmen kun je het zicht op je eigen oeuvre enigszins verliezen. En zo wordt het Frans Weisz - filmen is vurrukkullijk-retrospectief in filmmuseum Eye in Amsterdam ook voor de maker zelf een hernieuwde kennismaking met zijn oude werk. 'Het is alsof je je eigen kinderen weer ontmoet nadat je ze een hele tijd niet had gezien', zegt de 79-jarige filmmaker. 'Ze zijn opgegroeid.'

Dus nu is hij toch maar begonnen aan die lang uitgestelde excuusbrief aan Robby Müller, de vermaarde Nederlandse cameraman, met wie Weisz de Mulischverfilming Hoogste tijd opnam. Weisz, die de film voor het eerst sinds de première in 1995 terugzag: 'My God! Hoe heb ik zo veel ruzie kunnen maken met een cameraman die het zo mooi maakte?'

Frans Weisz. Beeld ANP

Gevoelens van zelfhaat

Het liep stroef, destijds op de set. Toneeladept Weisz had een bad voetlicht en spots in zijn hoofd, Müller juist niet. Dat zo'n botsende kijk op cinema toch fraai kan samengaan, bewees Hoogste tijd, waarin Rijk de Gooyer schitterde als de revueveteraan Uli Bouwmeester. 'Het was een lastige film om te maken', zegt Weisz. 'Ook omdat bij Mulisch de emoties puur via de hersens gaan. Ik ben nu weer met hem bezig vanwege Siegfried (Mulisch' filosofische roman over de erfenis van Hitler, uit 2001, red.). Dat wordt mijn volgende film.'

Gevoelens van zelfhaat zijn de filmmaker niet vreemd tijdens premières van het eigen werk. 'Zelfhaat en ijdelheid, die Siamese tweeling. Je weet nooit wie van de twee het eerst opstaat.' Maar het weerzien met zijn films in Eye gaat hem goed af. 'Het gedoe eromheen, de angst, de boosheid, en al die dingen waarvan ik toen dacht dat het beter had gemoeten: dat valt nu allemaal weg. Ik kan af en toe kijken met een gevoel van geluk, kijken naar wat wél goed was.'

Kitty Courbois in Het gangstermeisje, Frans Weisz' debuut uit 1966. Ik dacht: 'dit wordt mijn Citizen Kane! Pure domheid, natuurlijk.'

Drie keer flauwgevallen

Na afloop van de vertoningen wordt Weisz op het podium ondervraagd. Zo ook na Het gangstermeisje, zijn speelse en aangenaam verwarde nouvelle-vaguedebuut uit 1966, naar de tijdens de opnamen nog niet afgeronde roman van Remco Campert. 'Ik dacht: dit wordt mijn Citizen Kane! Pure domheid, natuurlijk. Op de premièredag ben ik drie keer flauw gevallen, waarvan één keer toen ik op het feestje na afloop op Hans van Mierlo af liep.' De oud-D66-politicus, toen nog journalist, was als acteur aanbevolen door Weisz' scenarist Jan Blokker. 'Hans had eigenlijk de hoofdrol moeten spelen, niet die Italiaanse acteur. Maar ik kreeg koudwatervrees.'

Elke volgende film was weer een revanche op de vorige, zegt Weisz. 'Dat neem ik me nu weer voor, na Het leven is vurrukkulluk, waarop ik zelf overigens totaal verliefd ben. Toen jij net belde, dacht ik eerst: o, dat is de distributeur die me gaat vertellen dat-ie nergens meer te zien is...' Maar Het leven is vurrukkulluk, zijn nieuwste film en ook een Campertverfilming, draait gewoon in negentien zalen in het land.

Het Frans Weisz - filmen is vurrukkulluk-retrospectief in het Amsterdamse Eye filmmuseum loopt nog t/m 28/2. Vanavond, 15/2, wordt Weisz geïnterviewd na de vertoning van Het gangstermeisje uit 1966.

Weisz schrok vooraf terug voor een retrospectief. Het mocht in elk geval niet worden gekoppeld aan het feit dat hij dit jaar 80 wordt; een non-aanleiding in het leven van een regisseur die vastbesloten is in het harnas te sterven. 'Eigenlijk wil ik 120 worden. Dat ik op een dag 'actie!' roep en nooit zal weten hoe het shot eindigt. Dat is toch het mooist.'


Frans met zijn zoon Geza. Beeld Marc de Groot

Frans en Géza

In de nieuwe film van Frans Weisz speelt zoon Géza de hoofdrol. 'Als regisseur ben je kwetsbaar als je zoon in de film zit'

Zoon en vader over elkaars kwaliteiten. Het leven is vurrukkulluk heet de nieuwe film van Frans Weisz, zoon Géza speelt de hoofdrol. Géza: 'Ik heb niet het gevoel: ik sta hier als het zoontje-ván.' (+)

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.