Interview

'Een niche is alleen klein als je klein denkt'

Sander Ruys van Maven Publishing

Uitgevers brengen dapper nieuwe boeken op de markt, terwijl de omzet bij de meeste van hen al jaren daalt. Wilma de Rek onderzoekt hoe het gaat in het vak. Sander Ruys begon doodleuk een nieuwe uitgeverij, gespecialiseerd in menselijk gedrag.

Foto Bianca Pilet

Maven is een gloednieuwe uitgeverij, je bent er vijf jaar geleden mee begonnen, toen de crisis in de boekenwereld net vol was ingezet. Je dacht: het gaat beroerd met de uitgeverijen, kom: ik begin een uitgeverij?

'Zo is het eigenlijk wel gegaan. Als een hele branche in de war is, is dat het perfecte moment om in die branche iets te beginnen. Ik werkte als brandmanager bij Unilever en was verantwoordelijk voor Rexona...'

Gebruik je dat nog?

'Nee, en het lukte me destijds ook al niet mijn eigen vrouw op Rexona te laten overstappen. Maar ik werkte dus als brandmanager voor Unilever en wilde heel graag ondernemer worden. Vóór Unilever heb ik een tijd in New York gewerkt als management consultant en daarvoor studeerde ik technische bedrijfskunde in Groningen.

'Nieuwe dingen bedenken vind ik razend interessant, marketing ook; Unilever vond ik leuk, omdat het toch een beetje de hogeschool van de marketing is, de producten zelf interesseerden me niet zoveel het maakte me heel weinig uit wat voor merk deodorant iemand gebruikt. Dus heb ik na drie jaar Unilever een sabbatical genomen. En vervolgens heb ik Maven opgericht.'

Maven Publishing

Sander Ruys (37) richtte in 2010 Maven Publishing op, dat inmiddels vijftig boeken heeft uitgebracht. Het eerste boek dat Ruys uitgaf, was Devijfde revolutie van Lone Frank. Maven is gevestigd op het industrieterrein De Kauwgomballenfabriek in Amsterdam en heeft als strijdkreet ‘Dit zouden meer mensen moeten weten’.

Maar het had ook een koekjesfabriek kunnen zijn.

'Zeker niet. Ik wilde een uitgeverij beginnen, omdat ik vind dat boeken echt een verschil maken, iets toevoegen. Die uitgeverij moest zich richten op populair-wetenschappelijke boeken over menselijk gedrag. Nieuwe inzichten in menselijk gedrag: dat is ons onderwerp. En het is een schitterend onderwerp, want de kennis daarover bevindt zich in een stroomversnelling. Deels heeft dat te maken met de vorderingen in de hersenwetenschappen, deels met de digitalisering.

'Mensen kijken met bewondering naar die deeltjesversneller in Cern, maar als het gaat om menselijk gedrag hebben we een soortgelijk apparaat gebouwd: het internet. Daar is een enorme hoeveelheid data over menselijk gedrag te vinden en het gaat keihard met de kennis, er komen in razend tempo nieuwe inzichten bij.

'Ik ben zelf grootverbruiker op dat gebied. Ik lees al heel lang heel graag boeken over waarom mensen doen wat ze doen. Dat was ook wat mij in die marketing zo aansprak: waarom nemen mensen welke beslissingen? Misschien had ik psychologie moeten studeren in plaats van technische bedrijfskunde.'

Dacht je vijf jaar geleden anders over de uitgeverswereld dan nu?

'Ja. Ik was aan het begin supereigenwijs en keek met enige verbazing naar de enorme hoeveelheid boeken die hier wordt uitgegeven; toen ik begon, waren er ongeveer 400 serieuze uitgevers in Nederland die iets van 20 duizend titels op de markt brachten, vaak op tamelijk traditionele wijze. Op internet was vrij veel uitgeverbashing te vinden door visionairs die dingen over dinosaurussen en dode bomen riepen. Gaandeweg heb ik ontdekt dat het van veel dingen terecht is dat ze worden gedaan zoals ze worden gedaan; dat daar jarenlange ervaring en opgedane wijsheid achter zitten. Ik heb veel respect gekregen voor de ambachtelijkheid van het vak van uitgever.'

Wat is jouw definitie van een uitgever?

'Die is niet veranderd, want toen ik vijf jaar geleden besloot dat ik uitgever werd, ben ik eerst gaan zoeken naar een supersimpele definitie van wat een uitgever eigenlijk doet, en dat is dit: zoeken, maken, delen. Ik dacht: als wij nou zorgen dat we in die drie gebieden concurrerend zijn, dan moet het goed gaan.'

En wist je ook meteen dat Maven één type boeken moest uitgeven?

'Ja. Zoeken, maken, delen, hoe word je daar beter in dan de rest? Nou, door één thema te nemen , zodat je je kunt specialiseren. Een niche is alleen klein als je klein denkt. Maar menselijk gedrag als thema is net zo groot als je het zelf wilt maken. Daarna ben ik hulp gaan zoeken, want ik wist dat het zoeken en delen me wel zou lukken maar dat ik van het maken geen verstand had.

'Die hulp vond ik bij Emma Punt, een ervaren redacteur die bij Podium had gewerkt en wel met mij in zee wilde. Ze heet Punt en is afgestudeerd op de komma. Mijn beginkapitaal heb ik verkregen via een persoonlijke lening. Voor een bank is het vrij onmogelijk een lening aan een uitgeverij te verstrekken.'

Grootste succes?

'De big data revolutie van Cukier & Mayer-Schonberger en Je bent wat je doet van Roos Vonk, die sinds vorig jaar bij ons zit, hebben het heel goed gedaan. We hebben nog niet een bestseller gehad in de zin van twintigduizend stuks, maar als we meer dan vijfduizend exemplaren verkopen, zijn we superblij en dat is daarmee gelukt, net als met Allemaal Beestjes van Jop de Vrieze en In Einsteins achtertuin van Amanda Gefter.'

Hoe groot wil je worden?

'Ik zie allemaal leuke manieren om te groeien met Maven; maar mijn streven is niet om dertig boeken per jaar over menselijk gedrag op de markt te brengen. Tien boeken per jaar met aandacht uitgeven: dat was vanaf het begin het hele idee. Geen hardcore selfhelpboeken of businessboeken, maar boeken voor een breed publiek. We willen onderwerpen vroeg onder de aandacht brengen big data was zo'n onderwerp, scrum is er een zodat je er evenementen omheen kunt organiseren en discussies kunt openen.'

Alle Mavenboeken lijken op elkaar: waarom is dat?

'Een van de dingen die ik heel graag wilde, was echt herkenbare vormgeving zonder dat het een template wordt. Ik vind namelijk niet dat al onze boeken op elkaar lijken. Ze zijn wel duidelijk van Maven. We hebben met een aantal vormgevers gewerkt zoals G2K, DPS, Moker en Thonik, en hebben nu een heel eigen stijl.

'We maken simpele omslagen het zijn ideeënboeken en gebruiken vrij weinig full colour, waardoor we in de boekhandel goed opvallen. Onze boeken zijn vrolijk. Dat is ook een van de dingen die we heel erg met het merk Maven proberen uit te stralen: serieuze, heftige onderwerpen, grote trends, belangrijke inzichten; maar niet zwaar op de hand, en ook niet bloedserieus gepresenteerd.'

Wat betekent Maven eigenlijk?

'Dat is een persoonlijkheidstype. Het is iemand die zich heel erg verdiept in een onderwerp en daarna niet meer kan ophouden daarover te praten. Iedereen kent wel mavens, bijvoorbeeld die buurman die alles weet over spiegelreflexcamera's. Heel veel van onze auteurs zijn mavens.'

Rutger Bregman - Gratis geld voor iedereen; De Correspondent

Ik heb de afgelopen weken al een aantal keren mensen lastig gevallen met Gratis geld voor iedereen van Rutger Bregman. Bregman, een van de interessantste jonge denkers van nu, is er in zijn nieuwe boek op uit om het concept van 'de utopie' te rehabiliteren.

De utopie heeft in de twintigste eeuw nogal wat reputatieschade opgelopen en inmiddels betekent het vaak niet veel meer dan een naïeve en idealistische droom. Volgens Bregman hebben we hiermee het kind met het badwater weggegooid. We durven geen aantrekkelijke vergezichten meer te schilderen en zijn hierdoor veroordeeld tot het managen van problemen en symptomen.

We hebben het goed, maar het zou toch treurig zijn als het hierbij blijft. In Gratis geld voor iedereen geeft Bregman het goede voorbeeld door een aantal grote nieuwe ideeën voor onze toekomst voor te stellen. Ze zijn tegendraads en spraakmakend, maar vooral ook schaamteloos groot en onbevangen.

Ik vond het een genot om te lezen over hoe het invoeren van een 15-urige werkweek onze welvaart doet toenemen en hoe uit wetenschappelijk onderzoek blijkt dat het uitdelen van geld de meest efficiënte bestrijding van armoede is. Ik denk dan bij elke bladzijde: 'Dit zouden meer mensen moeten weten!'

Over de ideeën zelf valt waarschijnlijk eindeloos te discussiëren, maar wat ik na het lezen van Gratis geld voor iedereen vooral hoopte was dat het onze huidige politici zal inspireren om wat vaker schaamteloos grote ideeën na te streven. En als ze deze ideeën dan net zo gedegen onderzoeken en onderbouwen als Bregman zelf, gaan we mooie tijden tegemoet.

Rutger Bregman, Gratis geld voor iedereen.
De Correspondent; 256 pagina's; € 18,-.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.