'Die Mesdag was een béést van een man'

Mesdagjaar

Hendrik Willem Mesdag was meer dan de schilder van het beroemde Panorama. Dat blijkt wel bij de opening van het Mesdagjaar.

Hendrik Willem Mesdag. Foto -

In de statige zaal van De Mesdag Collectie in Den Haag klinkt het woensdag haast ongepast en toch kan het hier, in zijn voormalige woonhuis aan de Laan van Meerdervoort, best hardop worden gezegd. 'Volgens mij was Mesdag een béést van een man', zegt directeur Job Ubbens van veilinghuis Christie's. 'Mesdag was een shaker, een mover. Hij zag kansen en greep ze. Hij deed alles om zijn eigen schilderijen en die van tijdgenoten te verkopen.'

Vissersschepen in de branding, door Mesdag in het Rijksmuseum. Foto -

Het eerste exemplaar

Zopas heeft Ubbens het eerste exemplaar in ontvangst genomen van Hendrik Willem Mesdag, kunstenaar, verzamelaar, entrepreneur (Uitgeverij Thoth, 24,95 euro). Met het boek en de opening van een digitale databank wordt het Mesdagjaar ingeluid, de herdenking van zijn honderdste sterfdag. Wie dacht dat Mesdag (1831-1915) zich beperkte tot het maken van zeeschilderijen en zijn beroemde Panorama, kent hem nog niet half.

'Hij was kunstenaar, verzamelaar, ondernemer, lobbyist, museumoprichter en liefhebbende echtgenoot', zegt co-auteur Maite van Dijk. Ze is conservator bij het Van Gogh Museum, dat De Mesdag Collectie beheert. 'Vooral door die eerste drie rollen was Mesdag een machtig man in Den Haag, een steenrijke kunstpaus. Aanjager van feesten en partijen. Tegenwoordig hebben we het over de festivalcultuur, maar Mesdag kon er ook wat van.'

Mesdag en zijn vrouw Stientje verzamelden ruim 700 schilderijen, tekeningen, aquarellen en objecten. Al in 1887 vonden 350 werken onderdak in een eigen museum naast hun woonhuis - nu De Mesdag Collectie, niet te verwarren met Panorama Mesdag.

Privécollectie raakte verspreid

Mesdag hoopte dat de staat na zijn dood ook zijn privéverzameling zou overnemen, maar door de Eerste Wereldoorlog gebeurde dat niet. 'De privécollectie werd in 1920 geveild in New York en raakte zo helaas verspreid', zegt Mayken Jonkman van het Rijksbureau voor Kunsthistorische Documentatie (RKD). 'In een openbare database reconstrueren we de verzameling. We hebben zo'n 400 werken uit de privécollectie getraceerd.'

Het Mesdagjaar zal de gangmaker van de Haagse School zeker weer onder de aandacht brengen. De Mesdag Collectie hoopt op meer bezoekers - de meeste museumgangers hebben alleen oog voor Panorama Mesdag.

Wat doet een Mesdag intussen nog op een veiling? Ubbens: 'De markt voor Mesdags tot 100 duizend euro is nog heel sterk. Daarboven wordt het moeilijker, of je moet al een uitzonderlijk topstuk hebben.'

mesdagjaar.nl

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.