‘De zweep erover, zou ik zeggen’

Het moet een tegenvaller zijn voor het kabinet, dat vrouwen vaker en langer wil laten werken vanwege de vergrijzing: de Nederlandse vrouw is zeer tevreden en weinig ambitieus....

Dat bleek dinsdag uit een onderzoek van Opzij en Margriet naar het (on)behagen bij de Nederlandse vrouw. Het onderzoek werd precies veertig jaar gepresenteerd na het geruchtmakende artikel Het onbehagen bij de vrouw van Joke Smit in De Gids, waarmee de tweede feministische golf begon. Opzij viert met de enquête het 35-jarig jubileum en vroeg de ‘voormalige aartsvijand’, het damesblad Margriet, mee te doen. Niet alleen om de kosten te delen, maar ook om te kijken of de lezeressen van het feministisch maandblad en het damesblad naar elkaar toe zijn gegroeid.

Daartoe werden ruim duizend vrouwen ondervraagd, onder wie 250 lezeressen van beide bladen. En verschillen zijn er nog: in het Opzij-kamp vindt 55 procent carrière maken belangrijk, in de Margriet-achterban 21 procent. Opzij-lezeressen werken ook veel meer dan hun Margriet-collega’s.

Maar van onbehagen bij de vrouw is veertig jaar na het essay van Joke Smit geen sprake meer, blijkt uit de enquête. De Nederlandse vrouw is erg tevreden en geeft haar leven een 7,8. De tobberige artikelen over het combineren van werk en zorg verdienen blijkens het onderzoek ook enige relativering: men noemt zichzelf tevreden een ‘combinatievrouw’.

Al die gezapigheid werkte de hoofdredactrices van beide bladen op de zenuwen. ‘Als premier Balkenende de Nederlanders voor ambitie een zes min geeft, wat moet hij dan wel denken van de Nederlandse vrouw’, vroeg Margriet-hoofdredactrice Anneliese Bergman zich bezorgd af. ‘Frau Antje is een beetje lui.’ Opzij-hoofdredactrice Cisca Dresselhuys formuleerde het wat bondiger: ‘De zweep erover, zou ik zeggen.’

Het boegbeeld van het feministisch maandblad was weer wel te spreken over de zelfkennis van de Nederlandse vrouw. Op de vraag wiens schuld het glazen plafond is, wijzen de vrouwen met 39 procent (Margriet 36 procent, Opzij 60 procent) ook zichzelf aan. ‘Dat getuigt van zelfkritiek’, constateerde Dresselhuys tevreden.

Nog meer dreigend onheil voor het kabinet: op de stelling ‘kinderen krijgen is voor een vrouw het belangrijkste in haar leven’ zegt nog maar 12 procent (Opzij 5 procent, Margriet 15 procent) ‘ja’. Ook is er met 80 procent alle begrip voor vrouwen die bewust kinderloos blijven vanwege hun carrière. Zorgelijk, vond PvdA-Kamerlid Marriëtte Hamer, omdat de vergrijzing zo gecombineerd dreigt te worden met ontgroening, als er te weinig kinderen worden geboren. Volgens Hamer wordt het tijd de druk op te voeren, bijvoorbeeld door bedrijven die weinig vrouwelijke werknemers (in de top) hebben, op een zwarte lijst te zetten.

Hamer verving bij de presentatie van het onderzoek van Opzij en Margiet overigens partijgenoot en emancipatieminister Ronald Plasterk. Die had afgezegd: te druk in Den Haag.Wilco Dekker

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.